Theses supervised by Prof. Dr. Nazmi Kozak
12 theses · Anadolu University
Turizmde akıllı telefon kullanımının teknoloji kabul modeli kapsamında değerlendirilmesi
Teknoloji alanındaki gelişmeler tüm hizmet sektörlerinde olduğu gibi turizm işletmelerinde de etkili olmuştur. Yapılan çalışmalar, turizm işletmelerinde internet teknolojilerinin pazarlama alanında sıklıkla kullanıldığını göstermektedir. İnternet teknolojilerinin turizm pazarlamasında kullanım araçlarından biri de akıllı telefonlardır. Turizm işletmelerinin akıllı telefonlar üzerinden birtakım uygulamalarla, sosyal medya araçları yardımıyla veya doğrudan internet sitesi üzerinden bilgilendirmeler ile tüketicilere ulaştığı bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, turizm işletmelerinin akıllı telefonlar yoluyla gerçekleştirdikleri pazarlama faaliyetlerine ilişkin tüketici niyet ve davranışlarını teknolojinin kabulü bağlamında belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, Açıköğretim Sistemi Türkiye Programları'na kayıtlı 546 öğrenci ile araştırma gerçekleştirilmiştir. Verilerin elde edilmesinde anket tekniğinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler, faktör analizi, varyans analizi, t testi ve regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırmada, kullanıcıların akıllı telefonları ile gerçekleştirdikleri turizm ile ilgili faaliyetlerinde teknolojiyi kabullerinin performans beklentisi, çaba beklentisi, sosyal etki, kullanım kolaylığı, fiyat değeri, hedonik motivasyon ve alışkanlıklar boyutlarından oluştuğu belirlenmiştir. Katılımcıların davranış niyetleri ve kullanım davranışları ile yaş, akıllı telefon kullanım deneyimi, akıllı telefonda kullanılan işletim sistemi ve akıllı telefonun boyutu arasında ilişkiler saptanmıştır. Araştırmada ayrıca, akıllı telefonlar ile gerçekleştirilen turizm ile ilgili işlemlerde kullanıcıların davranış niyeti ve kullanım davranışına performans beklentisi, kolaylaştırıcı koşullar, hedonik motivasyon ve alışkanlıkların etki ettiği bulgularına da ulaşılmıştır.
Diasporaların anavatan ziyaretleri: Almanya Türk Federasyon Türkiye kültür gezisi 2013 üzerine bir alan araştırması
İnsanoğlu var olduğundan beri çeşitli nedenlerle hareket halinde olmuş, münferit olarak ya da topluca bir yerden bir yere geçici veya sürekli olmak üzere göç etmiştir. Türklerin son 50 yıllık süreçteki göçlerine genel olarak bakıldığında ise en yoğun Türk göçünün olduğu kıta olan Avrupa'da günümüzde yaşayan yaklaşık beş milyonluk bir Türk Diasporası ortaya çıkmaktadır. Avrupa'da bulunan Türk varlığının çok büyük bir çoğunluğunu, yaklaşık üç milyonluk bir kitle ile Almanya barındırmaktadır. Yaşanan bu göçler sonucunda oluşan diaspora toplumlarının anavatanlarına gerçekleştirdikleri ziyaretler ise diaspora turizmi konusu kapsamında incelenmektedir. Bu araştırmayla, anavatanından göç ederek yaşadıkları yerlerde diaspora toplumu haline gelen insanların anavatanlarına yapmış oldukları kültürel turlardan beklentileri ve bu gezilerin onlar üzerinde bıraktığı sosyo-kültürel etkiler saptanmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda, Almanya Türk Federasyon'un düzenlediği "Türkiye Kültür Gezisi 2013" üzerinde bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı dokuz gün süren geziye bizzat katılarak gözlemde bulunmuş, amaçlı örneklemin maksimum çeşitlilik tekniği ile belirlenen 28 kişiye birer veri toplama günlüğü dağıtmış ve her gün için ne hissettiklerini yazmalarını istemiş, ardından ise geziden sonra Almanya'ya giderek, dokuz şehirdeki toplam 28 katılımcı ile görüşme gerçekleştirmiştir. Görüşme esnasında söylenenler, söylendiği haliyle ve diyalog sırası değiştirilmeden yazıya dökülmüştür. Elde edilen veriler anlamlı bölümlere ayırmak için ilk önce kodlanmıştır. Bunun için bir kod cetveli oluşturulmuştur. Kendi içinde anlamlı bir bütün oluşturan kısımlar araştırmacı tarafından isimlendirilmiştir. Farklı bölümlerde yer alan ve anlam bakımından ilişkili olan veriler, bir araya getirilip ilişkilendirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler incelenip yapılan kodlama ve ardından kategorilere ayırma işlemi sonucunda ortaya dokuz ana tema ve bu ana temalar altında 22 alt tema ortaya çıkmıştır. Bu tür kültürel gezilerin, Türk Diasporası mensuplarının Türk kültürüne ve Türkiye'ye olan bağlarının güçlenmesine katkı sağladığı, Türklük aidiyetlerinin ve milliyetçilik duygularının artmasına etki ettiği, atalarına hayranlık oluşturduğu, Türk tarihine ve kültürüne merak uyandırdığı, bu çalışmada ulaşılan sonuçlar arasındadır. Anahtar Kelimeler: Diaspora turizmi, turizm sosyolojisi, Almanya Türkleri, göçler, Almanya Türk Federasyon Türkiye kültür gezisi.
Türkiye'deki seyahat acentalarının veri tabanlı ve ilişkisel pazarlama yaklaşımlarıyla müşteri sadakati oluşturması üzerine bir durum değerlendirmesi
Bilişim teknolojilerinin hızlı bir biçimde gelişmesiyle birlikte işletmeler, müşterileriyle ilgili olarak topladıkları bilgileri eskiye nazaran çok daha kolay bir şekilde depolamakta ve bu bilgilerden yararlanarak mevcut veya potansiyel müşterilerinde müşteri sadakati yaratmaya çalışmaktadır. İşletmelerin veri tabanlarında bulunan bilgiler arasında bağlar kurması ve bu bağlarla müşterilerine ulaşacak doğru ürün ve doğru kanalları göstermesi açısından veri tabanlı pazarlama uygulamaları yarar sağlamaktadır. Veri tabanlarından elde edilen bilgiler ışığında müşterilerle uzun dönemli ilişkiler kurulmasını sağlayan pazarlama yaklaşımı ise ilişkisel pazarlama yaklaşımıdır. Bu çalışmada, turizm işletmelerinden olan seyahat acentalarının, müşteri sadakati yaratmak için veri tabanlı ve ilişkisel pazarlama uygulamalarını hangi amaçlarla kullandıklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu kapsamda Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinden (TÜRSAB), Türkiye'de aktif olarak faaliyet gösteren 6025 acentanın iletişim bilgileri elde edilmiş ve e-posta yoluyla araştırmanın soru formu tüm acentalara ulaştırılmıştır. Soru formuna yanıt veren acenta sayısı 423'tür. Araştırma sonucunda acentaların veri tabanlı pazarlama faaliyetlerinden müşteri stratejileri oluşturmak, pazarlama stratejilerini belirlemek, müşteri bilgilerini işlemek ve müşteri ilişkilerini yönetebilmek için yararlandığı belirlenmiştir. Acentaların, ilişkisel pazarlama faaliyetlerinden ise güven yaratma, bağlanma, iletişim kurma, ortak değer yaratma, empati yapabilme ve karşılıklılık oluşturma amaçlarıyla yararlandıkları belirlenmiştir. Araştırma kapsamında ayrıca, acentayı tekrar tercih eden müşteriler üzerinde acentaların uygulamış olduğu indirimli veya ücretsiz ürün sunma ve özel ilgi gösterme müşteri sadakati programlarının etki ettiği görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Veri Tabanlı Pazarlama, İlişkisel Pazarlama, Müşteri Sadakati,Seyahat Acentaları.
Destinasyon uzantılarının turistlerin duygusal tepkileri, bilişsel algılamaları ve davranışsal niyetleri ile ilişkisi
Bu çalışmada destinasyon uzantılarının belirlenmesi ve destinasyon uzantılarının turistlerin duygusal tepkileri, bilişsel algılamaları ve davranışsal niyetleri ile nedensel ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Destinasyon uzantılarının belirlenmesinde, çevre psikolojisi, evrimci psikoloji ve estetik, pazarlama ve turizm alanlarında geliştirilen teoriler ve modellerden yararlanılmıştır. Destinasyon uzantıları, turistlerin duygusal tepkileri, genel kalite ve tatmin algılamaları ve davranışsal niyetleri, geliştirilen soru formu ile ortaya konulmuştur. Araştırmanın yürütüldüğü Bodrum'da tatillerini geçiren yerli ve yabancı turistlerden kişisel görüşme yoluyla elde edilen veriler analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucu, destinasyon uzantılarını oluşturan boyutlar belirlenmiş, destinasyon uzantılarının turistlerin duygusal tepkileri ve genel kalite algılamaları arasında doğrudan, davranışsal niyetleri ile dolaylı ilişkili olduğu saptanmıştır. Ek olarak, turistlerin destinasyon uzantıları algılamalarının demografik ve seyahat özellikleri bakımından anlamlı farklılıklar bulunduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, ulaşılan kuramsal sonuçlara yer verilmiş ve destinasyon yöneticilerine yerli ve yabancı turistlerin memnuniyet ve baskınlık duygularını, kalite algılamalarını ve davranışsal niyetlerini geliştirebilecek destinasyon çevrelerini oluşturabilmeleri için öneriler sunulmuştur.
Türkiye'de turizm pazarlaması alanyazınının gelişim süreci (1990-2012)
Turizm pazarlaması alanı, Türkiye?de turizm konulu akademik çalışmalar içinde önemli bir yere sahiptir. Türkiye?deki turizm pazarlaması alanyazınının 1990-2012 yılları arasında geçirmiş olduğu değişimin belirlenmesinin amaçlandığı bu tez çalışmasında, alanyazındaki değişimin ortaya çıkarılabilmesi için bibliyometrik parametreler belirlenerek, turizm pazarlaması alanında hakem denetimli dergilerde yayımlanan toplam 627 makale, elektronik ve basılı birçok kaynaktan derlenmiş ve belirlenen bibliyometrik parametreler doğrultusunda incelenmiştir. Turizm pazarlamasıyla ilgili makalelerin genel profilinin belirlenmesi amacıyla ilk olarak sıklık analizi yapılmıştır. Bibliyometrik parametreler arasındaki ilişkilerin ve dağılımların belirlenmesi amacıyla basit uyum analizine; alanyazına katkı sağlayan kurumların birbirleriyle aralarındaki işbirliğinin, alanyazında baskın olan yazarların ve lisansüstü tez danışmanlarının baskınlığının belirlenmesi amacıyla sosyal ağ analizine başvurulmuştur. Sonuç olarak, alanyazının gelişiminde çok yazarlılık oranının, akademik yükseltmelerin, yurtdışında eğitim görmenin ve alanyazına katkı sağlayan yazarların lisansüstü tez danışmanlarının önemli ölçüde etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Turizm Pazarlaması, Alanyazın Gelişimi, Basit Uyum analizi, Sosyal Ağ Analizi, Bibliyometri
Boş zaman literatürünün dünya'daki gelişimi: Leisure Science dergisinde yayımlanan makaleler üzerine bir inceleme
Bu çalışma boş zaman literatürü üzerinden alanın bilimsel temelleri ve diğer alanlar ile etkileşiminin ortaya çıkarılmasını amaçlamaktadır. Bu kapsamda Leisure Science dergisinde 1997-2012 yıllarında yayımlanan 349 makalenin künye ve kaynakça bilgileri kullanılmıştır. Boş zaman literatürüne ilişkin verilerin derlenmesi ve analizi için bibliyometrik çalışmalarda yaygın olarak kullanılan atıf analizi ve sosyal ağ analizine başvurulmuştur. Elde edilen bulgulara göre boş zamanın bilimsel temellerini besleyen alanlar, kurumlar, yazarlar, konular ve yayımlara ilişkin bibliyometrik veriler ortaya çıkarılmıştır. Bu bağlamda boş zamanın teorik temelde bir çok alan ile etkileşim içinde görünmesine karşın, bu etkileşimin yeterli yoğunlukta olmadığı ve turizm ve spor alanlarının boş zaman literatürünün oluşumunda önemli katkılar sağladığı görülmüştür. Ayrıca Leisure Science dergisinin boş zaman alanında küresel bir öneme sahip olmasına karşın, makalelerin hazırlandığı kurumlar bakımından Kuzey Amerika kıtası ile sınırlı kalındığı ve farklı bölgelerdeki kurumlarda hazırlanan yayımların oldukça az sayıda bulunduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, Leisure Science dergisinin Kuzey Amerika kıtasındaki kurumlara ilişkin yayımlara yer vermesi nedeniyle bölgesel izolasyon probleminin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bunun dışında boş zaman literatürünün genellikle alan içindeki dergilere verilen atıflar ile beslendiği, disiplinlerarası bir alan olmasına karşın, alanın diğer alanlardaki dergilerde yeterince uygulama konusu haline getirilmediği ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca alanın bilimsel temellerinin sosyoloji, psikoloji, işletme bilimleri ve sağlık bilimleri gibi temel alanlar tarafından doğrudan etkilendiği saptanmıştır. Bununla birlikte, temel alanlar dışında yer alan turizm, spor ve çevrebilim gibi çok disiplinli alanların boş zaman literatürüne en çok katkı sağlayan alanlar olduğu tespit edilmiştir. Son olarak boş zaman literatürünün yarı yaşamı bulunmuş, buna bağlı olarak boş zamanın oldukça genç ve geliştirilmeye açık bir alan olduğu görüşü ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Boş zamanın gelişimi, Boş zaman çalışmaları, Bibliyometri, Sosyal ağ analizi, Atıf analizi
Fuar performansı, hizmet algısı, algılanan değer ve davranışsal niyet arasındaki ilişkinin incelenmesi
Fuar organizasyonları, işletmeler için önemli pazarlama ve tanıtım ortamları olarak değerlendirilmektedir. Fuara katılan firmalar, yeni ürünleri test etme, potansiyel müşterilere ulaşma ve teknolojik gelişmeleri öğrenme gibi amaçlarıyla sektöre dair düzenlenen panel, seminer ve konferanslara katılım sağlamaktadır. Ayrıca, bölgenin imajını olumlu yönde etkileyerek potansiyel bir turizm destinasyonu olmasına imkân vermektedir. Dolayısıyla, fuarların hem katılımcı firmalara hem düzenlendiği bölgeye hem de ilgili sektörde faaliyet gösteren işletmelere faydası oldukça önemlidir. Katılımcı firmalar, organizatörler için birer müşteri konumundadır. Katılımcı firmaların fuar organizasyonlarından elde ettiği deneyim ve fayda, fuara ilişkin düşüncelerini etkileme bakımından önem arz etmektedir. Bu araştırmada, fuar katılımcılarının fuar performansı, hizmet algısı, algılanan değer ve davranışsal niyet arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında anket tekniği ile EMITT fuarından veri toplanmıştır. Araştırmaya 2020 yılı fuarında stant açan 842 firma dahil edilmiş ve 362 firmadan geri dönüş alınmıştır. Toplanan veriler, normal dağılım, geçerlik, güvenirlik, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile incelenmiştir. Araştırmada kullanılan değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koyan hipotezler, araştırma modeli temelinde yol analizi ile test edilmiştir. Bulgulara göre, fuar performansının algılanan değeri ve davranışsal niyeti olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Fuar hizmet algısının da fuar performansını etkilediği ancak davranışsal niyeti etkilemediği tespit edilmiştir. Ayrıca, fuar performansının davranışsal niyet üzerindeki etkisinde algılanan değerin aracılık etkisine sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Sözcükler: Fuar organizasyonları, turizm fuarları, katılımcı firmalar, EMITT.
Güney Ege Bölgesi'ndeki turizm hareketinin tarihsel süreç içindeki değişiminin ilişkisel sosyoloji perspektifinden incelenmesi (Turizmde değişen roller değişen aktörler)
Güney Ege Bölgesi, geçmişten günümüze kadar birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış bir bölgedir. İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra askeri amaçlarla kullanılan ulaşım olanakları, sivil bireylerin kullanımına sunulmuştur. Bu durum dünya genelinde seyahat etme özgürlüğünü getirmiştir. Bu kapsamda Güney Ege Bölgesi gerek tarihsel, kültürel çekicilikleri gerekse doğal çekicilikleri neticesinde 1960'lı yıllardan itibaren önemli turizm destinasyonlarından bir tanesi haline gelmiştir. 1960'lı yıllara kadar kapalı bir toplumsal yaşam süren bölge halkı, turizm hareketiyle birlikte farklı milletten insanlarla etkileşim kurmaya başlamıştır. Bu durum bölgede sosyal ve kültürel olarak değişime neden olmuştur. 24 Ocak 1980 kararları ile Türkiye'nin dışa açık ekonomik politikaları benimsemesi ve küresel anlamda turizmin gelişimine etki eden faktörler, turizm hareketinin Güney Ege Bölgesi'nde hızlanmasına yol açmıştır. Bu kapsamda araştırmanın amacı; turizmin gelişimine bağlı olarak bölge turizminde aktif rol üstlenen aktörlerin, tarihsel süreç içinde kendilerine nasıl yer bulduklarının ortaya çıkarılmasıdır. Bu çerçevede bölgedeki turizm gelişimine ilişkisel sosyoloji perspektifinden bakılmıştır. Çalışmanın kuramsal temelini Bourdieu'nun "alan teorisi" oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağı, Türkiye Turizm Tarihi Projesi sonucunda basılmış olan 10 ciltlik Türkiye Turizmi Sözlü Tarih Araştırması kitaplarının ikinci ve üçüncü cildidir. Araştırmanın sonucunda Güney Ege Bölgesi'ndeki turizmin gelişiminde öncelikle yerlilerin ön planda olduğu, sonrasında yatırımcıların, son perdede ise turistlerin ana role geçtiği bir süreç ortaya çıkarılmıştır. Bölgede kitlesel turizm hareketinin hakimiyet kazanmasıyla birlikte ilişkilerin sürekliliği yerini ilişkilerin geçiciliğine bırakmıştır. Araştırmanın önemli sonuçlarından bir tanesi yerlilerin, zaman içinde yaşadıkları bölgeye yabancılaştığıdır.
Destinasyon değerinin kuramsal altyapısının oluşturulması
Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde turizm, seyahat, turist hareketliliği, turist performansı, turist deneyimi ve mekân kavramları tartışılmış, bir mekân olarak destinasyon kavramı ve destinasyon türleri tanımlanarak tezin bağlamı oluşturulmuştur. Söz konusu bağlamda problem tanımlarını desteklemek amacıyla, turist değeri, turistik ürün, destinasyon markalaştırması, destinasyon rekabetçiliği ve destinasyon yaşam döngüsü gibi fonksiyonel kavrayışlar etrafında bir tartışma gerçekleştirilmiştir. İkinci bölümde destinasyon değeri ve onu etkileyen unsurlar yazından, ikincil verilerden ve doküman incelemesinden faydalanarak tanımlanmış ve modellenmiştir. Üçüncü bölümde destinasyon değerini etkileyen unsurların ve alt unsurların, yapı içerisindeki önem ağırlıkları, ikili karşılaştırmalar yoluyla bulanık kriter ağırlıklandırması tekniği kullanılarak ölçülmüştür. Deniz, kum, güneş destinasyonları ile kültür ve tarih destinasyonları bağlamında 80 alan uzmanının yargılarıyla gerçekleştirilen analizler sonucunda çeşitli bulgulara ulaşılmıştır. Bunlardan öne çıkanı destinasyon değeri kavramı tanımlanırken yapılan içsel destinasyon değeri ve dışsal destinasyon değeri ayrımını destekleyen bulgulara ulaşılmasıdır. Araştırma sonucunda geliştirilen yapının turizm araştırması kapsamında farklı disiplinlerden gelen bilgilerin bir arada kullanımına olanak sağlayabileceği ve değer temelli yaklaşımların endüstriyel turizm sonucu ortaya çıkan olumsuzluklara çözüm sunabileceği sonuçlarına varılmıştır.
Tarihsel süreçte Didim'de yaşanan göçlerin yarattığı değişimin turizm ekseninde incelenmesi
Tarih sahnesine, bağımsız İyon kentlerinden birisi olan Milet'in Kehanet Merkezi olarak çıkan Didim, birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış ve Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliği altına girdikten sonra Cumhuriyet Dönemi'ne kadar küçük bir Rum köyü olarak varlığını sürdürmüştür. Lozan Barış Anlaşması'nın imzalanmasıyla Rum nüfus, 1922 yılında köyden ayrılmıştır. Bu süreçten sonra, 1924 yılında Selanik'ten başlayan yeniden yerleşimleri; 1936 yılında Bulgaristan'dan, 1986-1989 yılları arasında baraj projeleri nedeniyle doğu bölgelerinden ve 1990 yılı itibariyle turizmin gelişimine bağlı olarak gerçekleşen göçler takip etmiştir. Bu bağlamda, bir göç kenti olarak anılabilecek Didim'de göçlerin neden olduğu değişim süreçlerini ve değişime maruz kalan toplumsal grupların turizmle kurdukları ilişkiyi anlamak için bu çalışma yürütülmüştür. Didim yaşamını inşa eden ve göçün katmanları olarak kavramsallaştırılan toplumsal grupların yarattığı sosyal dinamikler ve turizmle kurdukları ilişkiler incelenirken; zaman içinde gerçekleşen olayları, eylemleri ve etkileşimleri açıklamak için temellendirilmiş kuram yaklaşımı benimsenmiştir. Bu çerçevede 42 katılımcı ile derinlemesine görüşme yapılarak yürütülen bu araştırmanın sonucunda; yerli halkın Didim'in ekonomik yaşamında yer alamamasına karşın baraj göçmenlerinin ve turizme bağlı göçmenlerin Didim ekonomisinde egemen bir yapıda olduğu açığa çıkarılmıştır. Diğer yandan, göçlerin Didim'de yarattığı toplumsal süreçler; sosyokültürel, ekonomik ve çevresel olarak üç boyutlu olarak ortaya çıkmıştır.
Destinasyon kişiliği ve deneyimleme kalitesinin memnuniyet ve davranışsal niyetler üzerindeki etkisi
Bu tez çalışmasının temel amacı, destinasyon kişiliği ve deneyimleme kalitesinin turistlerin memnuniyetleri ve davranışsal niyetler üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'de özgün bir destinasyon olan Kapadokya bölgesini ziyaret eden Türk, Avrupalı ve Çinli turistlere anket uygulanmış ve toplam 606 soru formu toplanmıştır. Araştırmanın soruları ve hipotezleri doğrultusunda açımlayıcı faktör analizi, basit doğrusal korelasyon, çoklu doğrusal regresyon ve t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Analiz bulgularına göre Kapadokya'nın destinasyon kişiliği samimi, güvenilir, Eril ve etkileyici olarak belirlenmiştir. Hipotez testleri sonucunda destinasyon kişiliği ve deneyimleme kalitesinin turistlerin memnuniyet ve davranışsal niyetleri üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Destinasyon kişiliği ve deneyimleme kalitesi arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki tespit edilmesi bakımından tez çalışmasının kuramsal bir özgünlük taşıdığını söylemek mümkündür. Elde edilen tüm bu sonuçlar doğrultusunda Kapadokya'da turizmin geliştirilebilmesi ve turistler açısından önem teşkil eden unsurların korunabilmesi amacıyla turizm profesyonellerine ve yerel yöneticilere önerilerde bulunulmuştur.
Marka kişiliği, benlik uyumu ve fonksiyonel uyumun marka sadakatine etkileri: Otel işletmelerine yönelik bir araştırma
Bu araştırmada, yerli turistlerin otel işletmelerine yönelik marka kişiliği, benlik uyumu ve fonksiyonel uyum algılarının marka sadakatine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle araştırmanın veri toplama aracında yer alan ölçekler Türkçeye uyarlanmış ve 110 katılımcıyla veri toplama aracının pilot uygulaması gerçekleştirilmiştir. Ardından, araştırmanın veri toplama aracı Bodrum destinasyonundaki 25 adet beş yıldızlı otel işletmesinde 732 katılımcıya uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21 paket programına aktarılmış ve veri seti analize hazırlanmıştır. Ardından, Türkçeye uyarlanan ölçeklere açıklayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda, beş yıldızlı otel işletmelerinin marka kişiliğinin "heyecan, samimiyet, yetkinlik ve androjenlik" olmak üzere dört boyutla açıklandığı tespit edilmiştir. Açıklayıcı faktör analizinden sonra LISREL 8.8 paket programı aracılığıyla her ölçek için doğrulayıcı faktör analizi yapılarak ölçeklerin yapı geçerlikleri incelenmiştir. Son olarak, araştırmanın kuramsal modelini test etmek üzere yol analizi yapılmıştır. Yol analizinin sonucunda; marka kişiliği, benlik uyumu ve fonksiyonel uyumun marka sadakatini olumlu etkilediği ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, fonksiyonel uyumun marka sadakati üzerindeki etkisinin benlik uyumunun etkisinden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, marka kişiliği ile marka sadakati arasındaki ilişkide benlik uyumu ve fonksiyonel uyumun kısmi aracılık etkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Her iki değişkenin de aracılık etkilerinin istatistiksel olarak anlamlılığı PROCESS analiziyle doğrulanmıştır. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda akademisyenlere ve otel yöneticilerine yönelik önerilerde bulunulmuştur.