Theses supervised by Doç. Dr. Seda Sabah
10 theses · Amasya University
Okul içi sportif faaliyetlere katılan öğrencilerin spora bağlılık ve öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırma lisede öğrenim gören okul içi sportif faaliyetlere katılan öğrencilerin spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik durumlarının incelemesi amacını taşımaktadır. Çalışma, mevcut durumu tespit etmeyi ve iki ölçek puanları arasında birlikte değişimin varlığını belirlemeyi amaçladığı için betimsel nitelik taşıyan tarama modellerinden ilişkisel tarama modelindedir. Çalışmanın örneklem grubunu devlet okullarına bağlı liselerde öğrenim gören okul içi sportif faaliyetlere katılan toplam 382 öğrenci kapsamındadır. Araştırmanın veri toplama sürecinde okul içi sportif faaliyetlere katılan öğrencilerin spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik durumlarını tespit etmek amacıyla Koçak (2020), tarafından geliştirilen Sporcu Öz yeterlik Ölçeği ile Sırgancı (2019), tarafından geliştirilen Spora Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analiz sürecinde ölçek toplam puanlarının cinsiyet, spor yapma düzeyi ve spor branşı değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği Student t test; yaş, gelir durumu ve sınıf değişkenine göre farklılık gösterip göstermediği Tek Yönlü Varyans Analizi ve Tukey çoklu karşılaştırma testi; katılımcıların spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik ölçeklerinden alınan toplam puanları arası ilişki ise Pearson korelasyon katsayısı ile değerlendirilmiştir. Tüm istatistiksel hesaplamalarda SPSS 21.0 V. istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırmada kadın ve erkek bireylerin spora bağlılık toplam puan ve alt boyut toplam puanları (zinde olma alt boyut hariç) arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. İlaveten profesyonel olarak spor yapan bireylerin amatör olarak spor yapan bireylere göre sporcu öz-yeterlilik toplam ve alt boyut toplam puanlarının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada gelir düzeyine göre bireylerin spora bağlılık toplam puan ve alt boyut toplam puanları arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır.Sonuç olarak okul içi sportif faaliyetlere katılan bireylerin spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik toplam puanları arasında pozitif anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kişilerin ne kadar erken yaşta yetenekleri keşfedilirse ve ilgili branşlara yönlendirilirse öz yeterlik düzeyleri gelişir ve spora bağlılıkları da o düzeyde artırılmış olur. Bireylerin spor bilincinin oluşması için öncelikli görev ailelere düşmektedir. Sonrasında ise beden eğitimi öğretmenleri ve antrenörlerin bireylerin yetenekleri doğrultusunda planlama yaparak yönlendirmeleri sağlanmalıdır.
Futbol taraftar kitlesinin fanatiklik ve siber zorbalık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışma, futbol taraftar kitlesinin fanatiklik ve siber zorbalık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2023–2024 futbol sezonunda yer alan Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş, Trabzonspor takımlarını destekleyen futbol seyircileri oluşturmakta olup, örneklem grubu 390 takım taraftarı kapsamındadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Futbol Taraftarı Fanatiklik Ölçeği" ve "Spor Seyircisinin Siber Zorbalık Davranışları Ölçeği" kullanılmıştır. Tüm istatistiksel hesaplamalar SPSS 26.0 V istatistik paket programda yapılmıştır. Çalışmada, eğitim durumu ve takım tutma sebebine göre bireylerin futbol taraftarı fanatiklik ve siber zorbalık davranış ölçek toplam puan ve alt boyut toplam puanları arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Öte yandan cinsiyet, yaş, medeni durum, gelir düzeyi, maçları takip etme durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada, erkeklerin kadınlara göre hem fanatiklik seviyelerinin hem de zorbalık davranışı puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Taraftar grubunda yaş arttıkça siber zorbalık azalırken; fanatiklik düzeyinde aynı şekilde azalma olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra yüksek gelire sahip olan bireylerin fanatiklik seviyeleri ve zorbalık seviyelerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Maçları stadyumdan takip eden taraftar kitlesinin fanatiklik düzeylerinin en yüksek olduğu belirlenirken; stadyum, bilgisayar ve tabletten takip eden kitlenin ise siber zorbalık davranış düzeylerinin en yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlaveten X'i kullanan taraftar kitlesinin siber zorbalık davranış düzeylerinin en yüksek olduğu belirlenirken; Facebook kullanıcıların ise en düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bu bilgiler ışığında genç taraftarlar için siber zorbalık konusundaki farkındalığı artıracak eğitimler ve seminerler verilebilir. Siber zorbalık davranış düzeylerinin yüksek olduğu X kullanıcılarına yönelik, sosyal medyada nezaket ve empatiyi teşvik eden kampanyalar düzenlenebilir. Bu kapsamda çalışma yürütecek olan araştırmacıların daha derinlemesine bilgi edinmek amacıyla karma çalışmalar yürütmesi önerilebilir.
Kamu kurumlarında görev yapan antrenörlerin meslek etiği davranış düzeylerinin incelenmesi
Bu çalışmada, antrenörlerin meslek etiği davranış düzeylerinin yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, spor branşı, antrenörlük süresi ve antrenörlük kademesi değişkenlerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini Amasya, Tokat, Samsun, Çorum, Ordu, Trabzon, Düzce, Bolu, Kastamonu ve Ankara'da görev yapmakta olan antrenörler oluşturmakta olup, örneklem grubu 403 antrenör kapsamındadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Antrenörlerin Meslek Etiği Davranışları Ölçeği" kullanılmıştır. Tüm istatistiksel hesaplamalar SPSS 26.0 V istatistik paket programda yapılmıştır. Verilerin analizi sonucunda; medeni durum, mesleki kıdem ve eğitim durumuna göre antrenörlük meslek etiği davranışları ölçek toplam puan ve alt boyut toplam puanları arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Öte yandan çalışmada yaş, cinsiyet, branş ve antrenörlük kademesine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Antrenörlerin yaşı ile antrenörlük meslek etiği davranışları ölçek toplam puan, profesyonellik ve sorumluluk alt boyut toplam puanları arasında anlamlı pozitif düşük düzey ilişki belirlenmiştir Kadınların saygı alt boyut toplam puanlarının erkeklere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Takım sporu branşına sahip antrenörlerin toplam puanlarının bireysel sporda antrenörlük yapan antrenörlere göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 4. Kademe antrenörlük belgesine sahip bireylerin puanları 1. Kademe antrenörlük belgesine sahip olanlara göre daha yüksek çıkmıştır. Kademe arttıkça puanların arttığı görülmüştür. Antrenörlerin meslek etiği konusundaki farkındalıklarını artırmak için düzenli aralıklarla eğitim programları ve seminerler düzenlenebilir. Deneyimli antrenörlerin bilgi ve tecrübeleri genç antrenörlere aktarılarak onların meslek etiği konusundaki farkındalıkları artırılabilir.
Spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin çok yönlü liderlik yönelimleri ile sportif sorunlarla başa çıkma düzeylerinin incelenmesi
Bu çalışmada spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin çok yönlü liderlik yönelimleri ile sportif sorunlarla başa çıkma düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmakta olup, örneklem grubu 406 öğrenci kapsamındadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği" ve "Sportif Sorunlarla Başa Çıkma Becerileri Envanteri" kullanılmıştır. Tüm istatistiksel hesaplamalar SPSS 26.0 V istatistik paket programda yapılmıştır. Araştırmada, cinsiyet durumuna göre bireylerin çok yönlü liderlik yönelimleri ölçek ve sportif sorunlarla başa çıkma ve toplam puan ve alt boyut (baskı altında yüksek performans) toplam puanları arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Bölüm durumuna göre bireylerin sportif sorunlarla başa çıkma ölçek toplam puan ve alt boyut toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmezken ve çok yönlü liderlik yönelimleri ölçek toplam puan ve yapısal liderlik, politik liderlik ve karizmatik liderlik alt boyut toplam puanları arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sınıf değişkenine göre bireylerin çok yönlü liderlik yönelimleri ölçek toplam puan ve alt boyut toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmezken ve Sportif Sorunlarla Başa Çıkma Becerileri Envanteri alt boyut kapsamında yer alan kaygıdan uzak olma boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Spor branşına göre bireylerin çok yönlü liderlik yönelimleri ölçek toplam puan ve alt boyut toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmezken ve sportif sorunlarla başa çıkma becerileri envanteri alt boyut kapsamında yer alan antrenörlük durumu boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Spor yapma durumuna göre bireylerin çok yönlü liderlik yönelimleri ölçek toplam puan ve alt boyut toplam puanlar arasında istatistiksek olarak anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Son olarak araştırmada, yaş durumuna göre bireylerin sportif sorunlarla başa çıkma ve çok yönlü liderlik yönelimleri ölçek toplam puan ve alt boyut toplam puanları arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Anahtar Kelimeler: Liderlik, Spor, Sportif sorunlar
Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin algıladığı örgütsel iklim ve iş tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmada beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin algıladığı örgütsel iklim ve iş tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de devlet okullarında görev yapan beden eğitimi ve spor öğretmenleri oluşturmakta olup, örneklem grubu 304 kişi kapsamındadır Araştırmada veri toplama aracı olarak "Örgütsel İklim Ölçeği" ve "İş Tatmini Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde ilk olarak normallik varsayımı Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir (P>0,05). Çalışmada, ölçek toplam puanların ve alt boyut toplam puanlarının cinsiyet ve medeni durum değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği Student testi ile, yaş, eğitim düzeyi mesleki kıdem ve görev yaptığı okul değişkeni göre farklılık gösterip göstermediği ise Tek Yönlü Varyans Aalizi (One-way ANOVA) ve Tukey çoklu karşılaştırma testi ile belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların ölçek toplam puanları ve alt boyut toplam puanları arası ilişki Pearson korelasyon katsayısı ile belirlenmiştir. Araştırmada, cinsiyet durumuna göre bireylerin iş tatmini ölçeği ve örgütsel iklim ölçek toplam puan ve alt boyut toplam puanları arasında (samimi öğretmen davranışı hariç) istatistiki olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Çalışmada yaş ve görev yapılan okul durumuna göre bireylerin örgütsel iklim ölçek alt boyut toplam puanları (kısıtlayıcı müdür davranışı hariç) arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık tespit edilirken; iş tatmini ölçeğinde istatiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Eğitim durumuna göre ise bireylerin iş tatmini ölçeği ve örgütsel iklim ölçek alt boyut toplam puanları arasında (emredici müdür davranışı hariç) istatistiki olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Kıdem yılına göre bireylerin iş tatmini ölçeği ve örgütsel iklim ölçek alt boyut toplam puanları arasında (umursama öğretmen davranışı hariç) istatistiki olarak anlamlı farklılık olmadığı saptanmıştır. Son olarak medeni duruma göre bireylerin iş tatmini ölçeği ve örgütsel iklim ölçek alt boyut toplam puanları arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Çalışmanın sonucu, örgütsel iklim (kısıtlayıcı müdür davranışı hariç) ile iş tatmini arasında pozitif bir ilişki olduğu sonucuna varmıştır. Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi ve spor, İş tatmini, Öğretmen, Örgütsel iklim
Sporda cinsiyet ve karma spor: Fenomenolojik bir araştırma
Bu çalışmada, sporda cinsiyet ve karma spora yönelik veli ve antrenör görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışma nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji desenindedir. Çalışmanın evrenini Amasya ilinde aktif olarak görev yapmakta olan antrenörler ve Taekwondo sporuyla ilgilenen sporcuların ebeveynleri oluşturmaktadır. Örneklem grubu ise 4 antrenör ve 5 ebeveyn olmak üzere 9 kişi kapsamındadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Şentürk ve Sabah (2023) tarafından; antrenörler için 11 ebeveynler için ise 9 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Veriler içerik analiz yöntemiyle Nvivo programı kullanılarak çözümlenmiştir. Analiz sonucunda antrenörler; sporcuyu bilinçlendirme, temel eğitimde her iki grubun kaynaştırılmasını sağlama, antrenman planlamasında güç dengesini sağlama, oyunla iletişimi güçlendirme gibi etkin bir rolü olduğunu bildirirken; bu süreçte cinsiyet temelli sorunlar yaşandığı (karma spora çekingen yaklaşma, ergenlik döneminde sporun bıraktırılması vb.), sporun kalıplaştırıldığı ve baskı oluşturulduğunu ifade etmektedirler. Buna ilaveten antrenörlerin; kadın sporculara daha duyarlı yaklaşılması gerektiği, karma sporun özgüven kazandırdığı görüşünde oldukları da belirlenmektedir. Öte yandan velilerin çoğunlukla karma spora önyargılı olmadıkları, saygı duydukları, sporun çocukların gelişiminde önemli bir unsur olarak görüldüğü belirlenmektedir. Tüm bunlara ilaveten velilerin çoğunluğunun; kıyafet konusunu oldukça önemsediği, kapalı ve vücut hatlarını belli etmeyecek şekilde olması gerektiği görüşünde oldukları sonucuna ulaşılmaktadır. Tüm bu bilgiler ışığında karma sporlarda kadın antrenör sayısının artması için ebeveynlere kız çocuklarının bu sporlara yönlendirilmesi gerektiği vurgusu antrenörler tarafından gerçekleştirilerek toplantılar yapılabilir. Kıyafet konusu hakkında çoğu sporun artık kişiye uyarlanabilir olduğu ebeveynlere örneklerle gösterilebilir. Karma sporların birey üzerinde yaratabileceği olumlu etkileri, bu sporları yapan aktif sporcu görüşleriyle desteklenerek ebeveynlerin konu hakkındaki düşünceleri şekillendirilebilir.
Üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivitelerden keyif alma durumlarının sağlıklı olma kültürüne etkisi
Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivitelerden keyif alma durumlarının sağlık olma kültürüne etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kapsamında yer alan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Amasya Üniversitesinde eğitim gören öğrenciler oluşturmakta olup, örneklem grubu 705 üniversite öğrencisi kapsamındadır. Veri toplama aracı olarak Özkurt, Küçükibiş ve Eskiler (2022) tarafından Türkçeye uyarlanan Fiziksel Aktivitelerden Keyif Alma Ölçeği (FAKÖ); Uğraş, Özen, Aykora ve Yurdakul (2021) tarafından Türkçeye uyarlanan Sağlıklı Olma Kültürü (Healtism) Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda; erkek katılımcıların fiziksel aktivitelerden keyif alma toplam puanı ile sağlıklı olma kültürü ölçek toplam ve alt boyut toplam puanlarının kadın katılımcılardan; yüksek gelire sahip olan katılımcıların fiziksel aktivitelerden keyif alma toplam puanı ile sağlıklı olma kültürünün yargı alt boyut toplam puanının düşük gelirli katılımcılara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bunlara ilaveten, yaş arttıkça fiziksel aktivitelerden keyif alma toplam puanı ile sağlıklı olma kültürü toplam ve alt boyut toplam puanlarında bir artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bunlara ek olarak 3. ve 4. sınıfta okuyan öğrencilerin fiziksel aktivitelerden keyif alma toplam puanı ile sağlıklı olma kültürünün yargı alt boyut toplam puanının, diğer katılımcılara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırmada katılımcıların fiziksel aktivitelerden keyif alma toplam puanı ile sağlıklı olma kültürü ölçek toplam ve alt boyut toplam puanları arasında istatistiki olarak orta ve zayıf düzeyde pozitif anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Nitekim bu sonuç, fiziksel aktivitenin bireylerin yaşam kalitesi üzerindeki olumlu etkisini güçlendirmek için daha fazla teşvik edici tedbirler alınması gerektiğine işaret etmektedir.
Beden eğitimi ve spor dersine ilişkin veli tutumlarının öğrencilerin derse yönelik ilgi düzeyine etkisi
Bu çalışmada, velilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlarının, öğrencilerin derse olan ilgi düzeyine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kapsamında yer alan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2024–2025 eğitim öğretim yılında ortaöğretime devam eden öğrenciler ve velileri oluşturmaktadır. Örneklem grubu ise Tokat ilinin Reşadiye ilçesinde ortaöğretim düzeyinde öğrenim gören 155 öğrenci ve 155 öğrenci velisi kapsamındadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; öğrencilerin ilgi düzeyini ölçmek için "Beden Eğitimi ve Spor Dersine İlgi Ölçeği" ve velilerin tutum düzeyini belirlemek amacıyla "Ana-Babalar İçin Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Tüm istatistiksel hesaplamalar SPSS 22.0 V istatistik paket programda yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda; çalışmada cinsiyet değişkeni açısından öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine ilgi düzeyleri arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir. Öte yandan spora yönlendirilen, 5. Ve 6. Sınıfta öğrenim gören ve okul dışı sportif faaliyetlere katılan öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine ilgi toplam puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ebeveyn açısından incelendiğinde ise; cinsiyet, yaş, gelir durumu, eğitim durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. İlaveten spor yapan, çocuğu 5. ve 6. Sınıfta öğrenim gören, spor geçmişi olan velilerin, ana baba beden eğitimi tutum ölçek toplam ve destek alt boyut toplam puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışmada velilerin ana baba beden eğitimi tutum düzeyi arttıkça çocukların beden eğitimi ve spor dersine ilgi düzeyi de arttığı görülmektedir. Velilerin beden eğitimi ve spor derslerine yönelik tutumları, çocukların bu derslere olan ilgisini ve katılımını doğrudan etkileyen önemli bir faktör olduğu söylenebilir. Bu bağlamda özellikle spor yapmayan ebeveynlere yönelik bilinçlendirme ve teşvik edici eğitim seminerleri düzenlenebilir. Okul etkinliklerine ailelerin davet edilerek çocukların beden eğitimi dersine olan ilgisini artırabilir. Televizyon, sosyal medya ve diğer iletişim araçları kullanılarak beden eğitimi ve sporun olumlu etkileri anlatılabilir. Beden eğitimi dersleri okul müfredatındaki ağırlığı artırılarak daha nitelikli bir içerik sunulabilir.
Futbol hakemlerinin psikolojik sağlamlık ve streskaynaklarının incelenmesi
Bu çalışmada, futbol hakemlerinin psikolojik sağlamlık ve stres kaynaklarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2024–2025 aktif olarak görev yapan futbol hakemleri oluşturmakta olup örneklem grubu 314 futbol hakemi kapsamındadır. Araştırmanın veri toplama aracı üç bölümden oluşmaktadır. İlk olarak araştırmacı tarafından oluşturulan "Demografik Bilgiler", ikinci bölümde Doğan (2015) tarafından uyarlanan "Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" ve son olarak üçüncü bölümde ise Koca (2018) tarafından geliştirilen "Futbol Hakemlerini Strese İten Faktörler Ölçeği" kullanılmıştır. Tüm istatistiksel hesaplamalar SPSS 22.0 V istatistik paket programda yapılmıştır. Çalışmada yaş, cinsiyet, eğitim durumu, gelir durumu, mesleki kıdem ve klasman durumuna göre psikolojik sağlamlık ölçek toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Öte yandan Futbol Hakemlerini Strese İten Faktörler ölçek toplam puan ve alt boyut toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile Futbol Hakemlerinin Stresine İtki Eden Faktörler Ölçeği (FHSİFÖ) ve alt boyutları arasında zayıf düzeyde ancak anlamlı negatif ilişkiler gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular, psikolojik sağlamlık düzeyinin özellikle sosyal kaynaklı stres faktörlerinin etkisini azaltmada önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir. Bu durum, psikolojik sağlamlık düzeyi arttıkça stres yaratan faktörlerin algılanma düzeyinin azaldığını göstermektedir. Nitekim çalışma bulguları, psikolojik sağlamlık seviyesinin özellikle sosyal faktörlerden kaynaklanan stres üzerinde koruyucu bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, futbol hakemleri gibi yüksek stres altında çalışan bireyler için psikolojik sağlamlık geliştirme programlarının uygulanması önemli bir adım olabilir. Bu tür programlar, stres faktörlerinin daha etkili bir şekilde yönetilmesine ve bireylerin stresle başa çıkma becerilerinin güçlendirilmesine katkı sağlayabilir. Özellikle hakemlere dayanıklılık, öz farkındalık, stres yönetimi ve duygusal denge kazandıran psikolojik becerilerin geliştirilmesi hususunda destek verilmeli. Farklı klasman, kıdem, yaş ve gelir grubundaki hakemlerin ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiş destek sistemleri oluşturulmalıdır.
Spor yapan ve yapmayan üniversite öğrencilerinin yüzme korkuları ve yüzme becerilerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, spor yapan ve yapmayan üniversite öğrencilerinin yüzme becerisi düzeyleri ile yüzme korkuları arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini 2024–2025 eğitim öğretim yılında Amasya Üniversitesi'nde öğrenim gören öğrenciler oluşturmakta olup, örneklem grubunu rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 528 üniversite öğrencisi kapsamındadır. Veri toplama sürecinde demografik bilgi formu, Gosnik vd. (2011) tarafından geliştirilen, Arıkan ve İnce (2023) tarafından uyarlanan "Yüzme Becerileri Öz Değerlendirme Ölçeği"; Bolat ve Atasoy (2024) tarafından geliştirilen "Yüzme korkusu ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma bulguları, erkek öğrencilerin yüzme becerisi düzeylerinin kadın öğrencilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermektedir. İlaveten daha önce yüzme dersi alan öğrencilerin yüzme becerilerinin anlamlı biçimde daha yüksek, yüzme korkularının ise daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada Yüzme Becerisi ile Yüzme Korkusu ve alt boyutları arasında orta düzeyde ve anlamlı negatif ilişkiler gözlemlenmiştir. Tüm bu bulgular, yüzme korkusunun yüzme becerisinin kazanılmasını olumsuz etkileyen önemli bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca üniversitelerin, yüzme becerisini erken yaşlarda edinememiş bireyler için telafi edici bir rol üstlenmesi; bu kapsamda yetişkin bireylere yönelik yapılandırılmış, güvenli ve destekleyici yüzme eğitimi uygulamalarının yaygınlaştırılmasının önemli olacağı düşünülmektedir. Bu konu ve kapsamda çalışma yürütecek olan araştırmacıların, yüzme becerisi ve yüzmeye ilişkin korkunun çok boyutlu yapısını daha derinlemesine ortaya koyabilmeleri amacıyla nitel veya karma araştırma yöntemleriyle çalışmalar yürütmelerinin yararlı olacağı söylenebilir.