Theses supervised by Doç. Dr. Tolga Akalın
10 theses · Giresun University
Çağdaş sanatta insan bedeninin fetiş, mazoşist ve sadizm ekseninde bir ürün olarak incelenmesi
Bu araştırmanın temel amacı; cinsel haz alma yöntemlerinden fetişizm,sadizm ve mazoşizmin beden kavramını kullanarak sanatın konularına ve uygulama alanlarına ne kadar müdahale ettiği ve bu müdahaleler sonuncunda ortaya nasıl ürünler çıktığını araştırmak ve bunları ortaya koymaktır. Bu araştırmayı yaparken yöntem olarak; yazılı dokümanlar,kitaplar,bilimsel dergiler,makaleler ve yayınlanmış tezler literatür tarama tekniği ile bulunmuş,buradan elde edilen verilerin ve yorumların gerçekçi ve bütüncül bir biçimde ortaya konmasına yönelik bir süreç izlenmiştir. Tarama yöntemiyle elde edilen veriler düzenlendikten sonra ortaya; beden algısının çağlara göre değiştiği ve her çağın kendi imkânlarına göre sanat eserlerini ortaya koyduğu görülmüştür. İlkel kabilelerin beden üzerindeki dini ritüelleri ile 1960 sonrasındaki performansa dayalı beden sanatı arasında şekil yönünden ve uygulanış yönünden benzerlik bulunamamasına rağmen,beden üzerinde acı verici uygulamaların yapılması bakımından benzerlikler bulunmaktadır. Ara dönemde kalan modern sanat akımlarındaki beden algılayışı resim düzeyinde kalmış ve sadece toplumun kabul ettiği normların dışına azda olsa çıkabilmişlerdir. Bu durum bile oldukça tepkiyle karşılanmıştır. Ancak resim düzeyindeki bu sanatsal girişimlerin bile beden üzerindeki algıyı değiştirmede oldukça faydası olmuştur. Daha sonra uygulamaya konulabilecek performans sanatlarındaki beden kavramının ne olacağına yön vermiştir. Ayrıca beden sanatında uygulamacının kendi bedenine acı çektirmesi ve çeşitli partnerlerle bu acı dolu eylemleri paylaşması ile ortaya çıkabilecek fetiş,sadist ve mazoşist eklilere öncülük ettiği de yadsınamaz bir gerçek olduğu ortaya çıkmıştır. 1960 dan sonraki beden üzerinde yapılan uygulamaların toplumsal ve kişisel travmaların sonucunda ortaya çıktığı açıkça görülmektedir. Bedene acı çektirmek ve bunu izleyicinin karşısında sanatsal bir performans gibi göstererek yapmanın temel noktasında; bedendeki acıdan sadist,mazoşist ve fetiş duyguların öncülüğünde haz alındığı bu tezin sonucunda açıkça görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Fetiş,Mazoşist,Sadizm,Çağdaş Sanat
İbrahim Çallı, Neş'e Erdok, Turgut Zaim Türk sanatına katkıları ve eserlerinin konu, biçim, içerik açısından incelenmesi
Osmanlı Devleti'nde modernleşme çabası güdüldüğü yıllar II. Meşrutiyet dönemidir. Osmanlı siyasi yapısında değişikliğe gidilmiştir. Modernleşme sadece siyasi değil eğitim, hukuk, ekonomi ve toplumsal yaşamla ilgili her yönde değişiklik yapılmıştır. Bunlardan da biri sanatla alakalı değişimlerdir (Alp, 1999, 14). Osmanlı'da sanat politikası genel anlamda sarayın içerisinde çeşitli sanatkarlar grup halinde yer almaktadır. Bunlardan en önemlisi resim ve nakış sanatıdır. 15. Yüzyıldan 19. Yüzyıla kadar süren Osmanlı Ressamlar ve Oryantalist Batılı ressamların etkinlikleriyle oluşan Çağdaş bir dönem başlamıştır (Başbuğ, 2009, 19). Böylece Türk resim sanatı tarihi boyunca çeşitli etkinlikler yapılmış, farklı sanat anlayışlarına sahip gruplar oluşmuştur. Birçok sanatçı resim eğitimini yurt dışında gerçekleştirmiştir. Bu çalışmada 19. yüzyılın ortalarından günümüze kadar gelen sanat grupları, sanatçılar ve eserler araştırılmıştır. İbrahim Çallı, Neş'e Erdok ve Turgut Zaim'in Türk sanatına kattıkları değerler araştırılıp, hayatları hakkında bilgi verilmiştir. Eserlerinden bir kaçı ele alınmış "konu-biçim-içerik" yönüyle yorumlanmış ve incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çağdaş Türk Resim Sanatı, İbrahim Çallı, Neş'e Erdok, Turgut Zaim.
19. yy. başında hayat bulan realizm akımının günümüz sanatında yeniden ortaya çıkmasının sanat ortamına etkisi
Bu araştırmanın amacını 19. yy.'da hayat bulan realizm akımının günümüze gelindiğinde farklı bir boyut altında yeniden sanatçılar tarafından ele alınması ve sanat ortamına olan etkilerinin araştırılması oluşturmaktadır. Bu araştırma nitel araştırma yöntem ve tekniklerinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında yerli ve yabancı kitaplara, makalelere ve tez çalışmalarına literatür tarama tekniğiyle ulaşılmıştır. Gerçeklik algısının farklı bir boyutta ele alındığı 19. yy.'a gelindiğinde, sanayi devrimi sonucu oluşan ortam içerisinde resim sanatını derinden etkileyen fotoğraf icat edilmiştir. Fotoğrafla birlikte değişen gerçeklik algısının ve toplumsal sınıf ayrımlarının sanatsal bir öğe olarak ele alındığı realizm akımının temel amacı, gerçekçi bir ifadeyle biçimiyle gerçeklik sorgulaması yaptırmaktadır. Realizm ve sonrasındaki sanat akımlarıyla birlikte ele alınan gerçeklik sorgusu, soyut ekspresyonizme gelen süreci hazırlamıştır. Soyut ekspresyonizm sonrasında oluşan hiperrealizm de bu akıma olan bir tepkinin sonucunda doğmuştur. Hiperrealizm akımı fotoğraftan hareketle daha gerçekçi eserler verirken, gerçekliğini de yüklediği imgelerle sorgulamıştır. Bu kapsamda literatür tarama tekniğiyle ulaşılan veriler kapsamlı bir şekilde ele alınarak, betimsel analiz yöntemine göre analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında da 1960'lı yıllardan günümüze doğru gelindiğinde sanat ortamının disiplinler arası bir dönem olduğu gözlemlenmiştir. Çalışma kapsamında Nur Koçak, Mustafa Sekban, Taner Ceylan, Cömert Doğru, Mustafa Yüce, Ali Özhan Güneş, Rüstem Kasapoğlu, Yıldırım İnce ve Alican Leblebici'nin eserleri incelenmiştir. 'Fotoğraf çekmek' eyleminin bu kadar gelişmiş olması ve sanat dalı olarak benimsenmesine karşın, (hiper)realist tavrın benimsenmesinin nedeninin "resim yapmak"tan kaynaklı oluşan sanatçının nesneye yüklediği öznel gerçekliğin etkisi olduğu sonucuna varılmıştır.
Çağdaş Bulgar baskı sanatlarının plastik değerler açısından incelenmesi
Bu çalışmanın ana amacını Çağdaş Bulgar Baskı Sanatlarının Plastik Değerler Açısından İncelenmesi oluşturmaktadır. Çalışmada Nitel araştırma yöntemleri kullanılmış, veriler içerik ve betimsel analiz teknikleri kullanılarak elde dilmiştir. Çalışmada 1850-2019 yılları arasında Bulgaristan'da yaşayan, eser üreten 25 sanatçı ve onların seçili eserleri incelenmektedir. Bu bağlamda Özgün Baskı Uygulamalarının niteliği ve teknikleri çalışma içerisinde ayrıntıları ile aktarılmaktadır. Teknik ayrıntıların ardından çalışmada Bulgar tarihi, Bulgar sanatı tarihi, Bulgar Özgün Baskı Sanatları literatüre dayalı olarak yerini almaktadır. 25 sanatçı, kısaca öz geçmişleri, fotoğrafları, seçili eserler, eserlerin künyeleri, içerikleri ve plastik değerler açısından analizleri yer almaktadır. Eserler uzman görüşü alınarak plastik değerler açısından incelenmiştir. Bu analizlerden elde edilen veriler bulgular kısmında sınıflandırılmakta ve sonuç bölümünde yorumlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Bulgaristan Sanatı, Resim, Özgün Baskı Resim
İbrahim Çallı'nın eserlerinde nü teması
"İbrahim Çallı'nın eserlerinde Nü Teması" başlıklı tez çalışmasında geç Osmanlı erken Cumhuriyet dönemine damgasını vuran ressam İbrahim Çallı'nın hayatı ve nü eserlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 1914 döneminin en önemli ressamlarından biri olan İbrahim Çallı'nın eserlerindeki çıplaklık temasının ayrıntılı olarak ele alınması hedeflenmiştir. İbrahim Çallı'nın eserlerini ve hayatını ele alan diğer çalışmalardan farklı olarak Çallı'nın Paris dönemi ve Türkiye'ye geldiği dönemde yaptığı çıplak temalı resimler ele alınmış ve tek tek yorumlanmıştır. Tezin Birinci bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi ele alınırken tezin ikinci bölümünde Çallı'nın yaşamı, kişiliği, Sanayi- i Nefise Mektebi'ne girişi, Yurda dönüşü, eğitimci kimliği ve dönemi içerisinde dâhil olduğu sanat grupları ele alınmıştır. Tezin üçüncü ve konusunu oluşturan bölümde Çallı'ya ait 28 adet Nü esere yer verilmiştir. Bu eserleri tek tek analiz edilmiş ve Çallı ile Nü resim arasındaki ilişki ortaya çıkarılmıştır. Çallı kuşağı içerisinde yeniliklere açık bir ressam olmuştur. Çağı içerisinde Türk resmine yenilikler getiren ve yeni bir kuşak oluşturan ressam olmuştur. Anahtar Kelimeler: İbrahim Çallı, 1914 Kuşağı, Nü Resim
Sanat terapisinde görsel sanatlar tekniklerinin 9-12 yaş aralığındaki dezavantajlı çocukların duygudurumlarına katkısı
Araştırmanın amacı deneysel olarak 9-12 yaş aralığındaki dezavantajlı (ihmale uğramış) çocuklarla yapılan resim çalışmalarının duygudurumlarına olan etkisini ortaya koymaktır. Çalışma sanat terapisindeki resim uygulamalarını kullanarak, sanat atölyesine katılan, 9-12 yaş aralığındaki dezavantajlı çocuklarla yürütülmüştür. Araştırma, "sanat terapisindeki resim uygulamaları" kullanılarak yapılandırılmıştır. Araştırma; 29 kız ve 7 erkek olmak üzere toplam 36 katılımcıyı kapsamaktadır. Araştırmaya kontrol grupsuz ve 6 ayrı kapalı grup olarak başlanmıştır. Bu gruplara, ön test ve son test ölçeklerini de kapsayan 14 oturumluk atölye deneyi uygulanmıştır. Grubu atölye yürütücüsü olarak araştırmacı sürdürmüştür. Atölye uygulamalarında kurumun psikoloğu bir kadın, gözlemci olarak yer almıştır. Oturumlar kurum çatısı altında resim çalışmalarına katılması uygun görülen ve çalışmalara gönüllü olarak katılmayı kabul eden çocuklarla yürütülmüştür. Araştırmanın başlangıcında ve sonunda Duyusal Durum- Çocuk Protokolü uygulanmıştır. Uygulama sürecinde katılımcılar atölye öncesinde ve sonrasındaki duygudurumları ile ilgili paylaşımda bulunmuşlardır. Her katılımcı gözlemci psikolog tarafından gözlenmiştir. Nicel ve nitel değerlendirilen bu çalışmada sanat terapisinde resim çalışmalarının kullanım şekli araştırılmıştır. Atölye sürecinde uygulanan ölçeklerden alınan verilere göre sanat terapisinde resim çalışmalarının kullanımının yararlı olduğu görülmüştür. Dezavantajlı (ihmale uğramış) çocukların resim çalışmaları ile duygularını dışa vurmada başarılı oldukları gözlemlenirken, aynı zamanda sözel ifade de bulunmaları güçlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sanat, Resim, Sanat Terapi, Duygudurum
Cumhuriyet sonrası özgün baskıresim sanatının üç boyut yansımaları
Resim sanatı içinde buluşlar, denemeler ve oluşan yeni ihtiyaçlar sayesinde gelişen baskı tekniğinin iki boyutlu resim yüzeyinden, üç boyutlu formlara geçiş hikâyesinin Cumhuriyet sonrası sanatçılar tarafından ele alınış biçimleri incelenmiştir. 1923 sonrası sanatçılar tarafından özgün baskıresim sanatının, üç boyut yansımaları ve disiplinler arası ilişkide; üç boyutun baskı sanatındaki yerini ve tarihsel süreçteki değişimlerinin incelenmiştir. Araştırma yöntemi olarak nitel tarama yöntemi kullanılmıştır. Yerli ve yabancı nitel kaynaklar sınıflandırılıp kronolojik olarak düzenlenmiş, sanatçıların kendi eserleri ile ilgili örnekler aktarılmıştır. Çalışmanın ana konusunu; Özgün Baskıresim sanatının değişen ve gelişen sanat anlayışlarına, çağın koşullarına göre şekillenen sanatçı ve izleyici beklentilerine, disiplinler arası yaklaşımlarda üçüncü boyutun desteği ve alternatif malzemeler aracılığı ile de özgün üretimlere dönüşmesinin araştırılmasıdır. Çalışmanın ilk bölümünde araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, kapsamı ve yöntemi aktarılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde Özgün Baskıresim sanatının üç boyutlu formlara yansımaları ve baskı teknikleri ile ilgili nitel kaynak taramalarına yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde Cumhuriyet sonrası Özgün Baskıresim Sanatının üç boyut yansımaları incelenmiştir. Tezin son bölümünde ise yukarıdaki veriler ışığında konu yorumlanmıştır.
20. yüzyılın ilk yarısında yaşanmış toplumu etkileyen siyasi vakaların resim sanatına yansıması
20. yüzyıl siyaset, savaş, teknoloji ve bilimde değil aynı zamanda sanatta da hızlı değişimlerin yaşandığı bir dönem olmuştur. Her dönem olduğu gibi 20. yüzyıl içerisinde de farklı akımların ortaya çıkmasıyla yeni fikirler öne sürülmüş, sosyo-kültürel değişkenlikleri ve yaşanılan olayların etkileri resimlere yansımıştır. 20. yüzyılda dünya savaşlarının trajedik boyutunu yansıtan sanatçılar, yaptıkları eserler ile başkaldırmışlar, hemen hemen her sanat dalından eserler ortaya çıkarmışlardır. Bu dönemde siyasi konjüktürde büyük öneme sahip olan ulusallaşma hareketleri ülkeler arası ayrışmalara sebebiyet vermiş, bu süreçte halkın milli duyguları, sanatçıların tuvallerine evrensel boyut kazanmıştır. Bu anlayışla siyasetin ele alınmasının amacı evrenselliğe hitap eden birçok olguyu (sanatsal, kültürel ve tarihsel açıdan) okuyuculara sunabilmektir.
Ruhsal ve bedensel rahatsızlıkların modern sanata etkisi Frida Kahlo ve Toulouse-Lautrec örneği
Bu çalışmanın amacı ruhsal ve bedensel olarak kalıcı rahatsızlığa sahip sanatçıların meslekleri ile tanışmaları ve onu sahiplenmeleri üzerine yaşamlarını şekillendirmelerinin incelenmesidir. Yapılan bu çalışma da ilk olarak tıp biliminde ruhsal ve bedensel rahatsızlıkların anlamlarına değinilmiştir. Daha sonra modern sanatla birlikte Frida Kahlo'nun hayatı ve sanat anlayışı ile Toulouse-Lautrec'in fiziksel durumunun sanatına etkisi üzerine durulmuştur. Her iki sanatçının da olumsuz travmatik durumlar karşısında sanatlarını nasıl kullandıklarını, eserlerini nasıl ortaya çıkardıklarını inceleyerek ruhsal ve bedensel rahatsızlıklarının modern sanata etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Cumhuriyet' ten günümüze Türk resminde anne çocuk konulu resimlerin plastik değerler açısından incelenmesi
Kadın, her dönemde sanatın başlıca konulardan biri olmayı başarmıştır. Kimi zaman estetik açıdan, kimi zaman ise toplumsal mesaj verme açısından öncelikli figürler arasında eserlerde yerini almıştır. Bu yönlerinin yanı sıra annelik yönü de yerli ve yabancı birçok ressam için vazgeçilmez konular arasındadır. Anne ve çocuk arasındaki bağın dönemlere ve yaşam şartlarına göre değişerek resimlerde aldığı yer, sanatçıların bakış açısıyla incelenmiş ve plastik değerler açısından araştırmanın içeriğini oluşturmuştur. Sanatçıların eserlerini incelediğimizde; sanatçıların yaşadığı dönemin şartları, coğrafi koşulları ve sahip oldukları kültür aynı konunun çok farklı boyutlarını önümüze sermelerinde etkili olmuştur. Çalışmanın birinci bölümünü; araştırmaya ait temel bilgiler, problem durumu, araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, varsayımlar ve tanım ile ilgili bilgileri kapsamaktadır. Nitel araştırma kapsamında araştırılan konuya ilişkin yerli-yabancı kaynaklardan çokça faydalanılmıştır. İkinci bölümde; arketip kavramı kapsamında anne ve çocuk konusu; tarihsel süreçte, sanat tarihi kapsamında ve Atatürk' ün tasviriyle ele alınarak, toplanan bilgilerden oluşmaktadır. Üçüncü bölümde, Cumhuriyet'in ilanının Türk Resim Sanatına katkılarına değinilmiş, Figüratif Resimde yaşanan sanatsal gelişmelere ve anne çocuk konusunu işleyen 15 sanatçının biyografilerine yer verilmiştir. Dördüncü bölüm; araştırmada kullanılan yöntemler, evren-örneklem ve veri analiz tekniklerini kapsamaktadır. Beşinci bölüm ise; bulgular ve yorum başlığı dâhilinde Cemal Tollu, Fikret Mualla, Maide Arel, Abidin Elderoğlu, Turgut Zaim, Bedri Rahmi Eyüpoğlu, İbrahim Balaban, Mustafa Aslıer, Eren Eyüpoğlu, Nuri İyem, Neşet Günal, Semiha Berksoy, Nedim Günsur, Cihat Aral ve Neşe Erdok' un eserlerinde anne çocuk temasını farklı bakış açılarıyla ele alışları plastik değerler açısından yorumlanmış ve 15 eser hakkında bilgilerine başvurulmuş 3 uzman görüşü mevcuttur.