Theses supervised by Prof. Dr. Feride Bahar Işın
12 theses · Başkent University
Salgın hastalığa yakalanma korkusu, teknoloji kullanımında yetkinlik ve karar verme stillerinin, emlak müşterilerinin dijital ortamlardan beklentileri üzerindeki etkisi
Covid döneminde yaşanan olumsuzluklar hem iktisadi hem de sosyal hayatta dünyayı yeniden şekillendirmiştir. Covid sürecinde yaşanan tecrübeler covid sonrası için yeni farkındalıkların ortaya çıkmasına, ihtiyaçların yeniden değerlendirilmesine neden olurken, insanları daha fazla dijital teknolojilere bağımlı hale getirmiştir. Müşterilerin dijital teknolojileri kullanmak zorunda kalması, mevcut tasarımlardaki eksiklikleri daha iyi görmelerini sağlamış, dijital ortamlardan beklentilerinde de birtakım değişimlerin yaşanmasına neden olmuştur. Salgın döneminde pazarlama konusunda emlak sektörü en dezavantajlı sektör olmuş, geleneksel pazarlama yöntemleri kullanılamaz duruma gelmiştir. Bu olumsuzlukları atlatabilmek için dijital pazarlamada kullanılan teknolojilerin tasarım yapılarında da yenilik yapılması zorunlu hale gelmiştir. Emlak müşterilerinin emlak pazarlamasında çok yoğun kullanılan teknolojik ortamlardan beklentileri her geçen gün artmaktadır. Dijital ortam tasarımcılarının artan beklentileri karşılaması için istek ve ihtiyaçları doğru tespit etmesi ve beklentilere etki eden faktörleri detaylı şekilde analiz etmesi gerekmektedir. Bu araştırmada öncelikli amaç emlak müşterilerinin dijital teknolojilerden beklentilerinin belirlenmesi olmuştur. Pazarlamanın görevlerinden biri de, müşterilerin karar verme yapılarının şekillenmesi ve satın alma kararına yardımcı olmaktır. Emlak ürünlerinin pahalı olması, birbirine benzememesi, üretimlerinde çok fazla malzemenin kullanılması, yatırım aracı olarak da değerlendirilebilmesi nedeniyle müşteriler satın alma kararı verirken çok fazla bilgiyi değerlendirmek zorunda kalmaktadır. Toplanan bilgilerin doğru şekilde işlenmesi karar alma sürecini güçleştirmektedir. Dijital ortam tasarımlarında en önemli konu müşterilerin ürünler ile ilgili ihtiyaç duydukları bilginin kendilerine net bir şekilde sunulmasıdır. Bilgi toplamanın amacı karar vermeyi kolaylaştırmaktır. Müşteriler karar verirken farklı türde karar verme stilleri kullanmaktadır. Bu çalışmada karar verme stillerinin müşterilerin dijital teknolojilerden beklentileri üzerinde direkt etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Karar verirken, bilgi toplamada ve çözümlemede kullanılacak olan dijital ortam tasarımları, müşterilerin bu teknolojileri kullanma becerileri ile uyumlu olmak zorundadır. Aksi halde müşterilerin bu ortamlardan verimli şekilde yararlanmaları mümkün olmayacaktır. Çalışmada dijital teknolojileri kullanma becerilerinin, karar verme stilleri ile müşterilerin dijital ortam tasarımlarından beklentileri üzerindeki aracılık etkisi araştırılmıştır. Ayrıca covid-19 hastalığının müşterilerin psikolojisi üzerinde yaptığı etki dikkate alınarak, covid korkusunun karar verme stilleri ile emlak müşterilerinin dijital ortamlardan beklentileri arasındaki aracılık etkisinin varlığı araştırılmıştır. Araştırma modellerinin analizi sonucunda karar verme stillerinden rasyonel karar verme stili ve bağımlı karar verme stillerinin emlak müşterilerinin dijital teknolojilerden beklentileri üzerinde direkt etkisinin olduğu hipotezleri kabul edilmiştir. Dijital teknolojileri kullanma becerisi ve covid korkusunun, karar verme stilleri ile emlak müşterilerinin dijital platformlardan beklentileri arasında aracılık etkisi olduğu hipotezleri kabul edilmiştir.
Kuaför ve güzellik salonları sektöründe müşteri sadakatini etkileyen faktörler
Bu araştırmada kuaför ve güzeӏӏik saӏonӏarı sektöründe müşterin sadakatini etkiӏeyen faktörӏerin inceӏenmesi amaçӏanmıştır. Bu kapsamda demografik özeӏӏikӏer iӏe hizmet kaӏitesi, müşteri deneyimi ve müşteri memnuniyetinin müşteri sadakati üzerindeki etkiӏeri inceӏenmiştir. Araştırma, iӏişkiseӏ tarama modeӏinde yürütüӏmüştür. Çaӏışmanın örnekӏemini kuaför ve güzeӏӏik saӏonu müşteriӏerinden basit rastgeӏe örnekӏeme yöntemi iӏe seçiӏen 400 katıӏımcı oӏuşturmaktadır. Çaӏışmada çevrimiçi anket yöntemiyӏe birinciӏ veriӏer topӏanmıştır. Anket formunda demografik soruӏarın yanı sıra hizmet kaӏitesi öӏçeği, müşteri deneyimi öӏçeği, müşteri memnuniyeti öӏçeği ve müşteri sadakati öӏçeği yer aӏmaktadır. Eӏde ediӏe veriӏer SPSS v26 yazıӏımı kuӏӏanıӏarak anaӏiz ediӏmiştir. Çaӏışma kapsamında frekans anaӏizi, geçerӏiӏik anaӏizi, güveniӏirӏik anaӏizi, normaӏ dağıӏım anaӏizi, tanımӏayıcı istatistikseӏ anaӏiz, koreӏasyon anaӏizi gerçekӏeştiriӏmiştir. Anaӏizӏer sonucunda hizmet kaӏitesi, müşteri deneyimi ve müşteri memnuniyetinin müşteri sadakati üzerinde oӏumӏu yönde ve anӏamӏı etkiӏerinin oӏduğu tespit ediӏmiştir. Diğer taraftan demografik özeӏӏikӏerin müşteri sadakati üzerinde anӏamӏı etkiӏerinin oӏmadığı beӏirӏenmiştir.
COVID-19 salgını süreci ile tüketicilerin çevrim içi gıda alışverişini etkileyen unsurlar
Çin'in Wuhan kentinde 2019 yılının son aylarında patlak verip herkesi etkisi altına alan Covid-19 salgını; tüm dünyayı ve sektörleri etkilediği gibi gıda sektörünü de etkilemiştir. Covid-19 salgınının sonuçları olan karantina uygulamaları, sokağa çıkma yasakları, fiziki mağazaların çoğunun geçici olarak kapatılması ve bulaş riski sebebiyle çevrim içi alışverişe olan talep daha da ön plana çıkmış ve tercih sebebi olmuştur. Bu durumu göz önüne alan gıda satıcıları değişen ve talebi artan çevrim içi gıda alışverişi için teknolojik gelişmelerin ve ilerlemelerin sayesiyle pazardaki yerlerini koruyabilmek ve tüketicilerin ihtiyaçlarını karşılayabilmek için çevrim içi gıda alışverişi konusunda harekete geçmişlerdir. Tüketicilerin çevrim içi gıda alışverişini tercih etmeleri ile birlikte bu yönelimlerini etkileyen unsurlar oluşmuştur. Tüketicilerin çevrim içi gıda alışverişi tercih etme sebepleri arasında çeşitlilik, esneklik, rahatlık, çok yönlülük ve haz gibi unsurlar dikkate alındığında satın alma kararını etkileyen çeşitli seçenekler göz önüne çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı tüketicilerin Covid-19 salgını sürecinde çevrim içi gıda satın alma davranışlarını etkileyen unsurları diğer bir değişle tercih etmelerine sebep olan etkenleri belirleyebilmektir. Veri toplama yöntemi olarak çevrim içi anket yapılmış ve araştırmaya 406 kişi katılmıştır. Araştırmanın evrenini 18 yaşından büyük, anketi cevaplamaya gönüllü ve daha önce çevrim içi gıda alışverişi yapmış olan tüketiciler oluşturmaktadır. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiş ve güvenirlik analizi için Cronbach Alpha katsayısı kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda 5 hipotezden 3'ü kabul edilmiş, 2'si reddedilmiştir. Covid-19 salgını süreci ile çevrim içi gıda alışverişinde tekrardan satın alma niyeti üzerinde; haz, rahatlık ve esnekliğin etkisi olduğu desteklenirken, çeşitlilik ve çok yönlülüğünün etkilerinin olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Çevrim İçi Gıda Alışverişi, Covid-19, Salgın, Tüketici Davranışı
Bireylerin seyahat planı yaparken "Online seyahat siteleri"ni kullanma niyetini etkileyen faktörler: Teknoloji Kabul Modeli (TKM) çerçevesinde bir araştırma
Turizm sektöründe artan dijital teknoloji kullanımı ile birlikte geleneksel yöntemler yerini bilgi ve iletişim kanallarının kullanıldığı unsurlara bırakmıştır. Diğer bir deyişle, bilgi teknolojileri ve internetin gelişimi ile birlikte bu dijital teknoloji unsurlarının kullanımının da yaygınlaşması doğrultusunda bireyler geleneksel yöntem olarak seyahat acentelerine gitmek yerine zaman ve mekan kısıtlaması olmadan online seyahat siteleri aracılığı ile bu seyahat planlarını gerçekleştirebilmektedirler. Geçmişten beri bireyler istek ve ihtiyaçları doğrultusunda seyahatler planlayarak bu seyahatleri birtakım adımlar doğrultusunda gerçekleştirmektedirler. Seyahat planı yapan bireylerin seyahat karar verme sürecini etkileyen çeşitli faktörler olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla, bireylerin online seyahat sitelerini kullanma niyetleri çerçevesinde online seyahat sitelerine dönük kullanma niyetlerini etkileyen faktörlerin neler olduğunun açık ve net bir şekilde tespit edilip analiz edilmesi önem arz etmektedir. Bunlardan yola çıkarak bu çalışmanın temel amacı olarak bireylerin seyahat planı yaparken, bu alandaki araştırmalarda uygulanabilirliği, geçerliliği ve güvenilirliği yüksek olduğu bilinen Teknoloji Kabul Modeli çerçevesinde, ilgili yazından yola çıkarak derlenen bazı bağımsız değişkenler eklenerek, bu değişkenlerin aracı değişken üzerine etkisi ve bu değişkenlerin online seyahat sitelerini kullanma niyeti üzerine etkisinin araştırılması şeklinde belirlenmiştir. Dolayısıyla bu çalışmada Teknoloji Kabul Modeli çerçevesinde ele alınan algılanan kullanım kolaylığı ve algılanan kullanışlılık değişkenlerine ilgili yazından yola çıkarak eklenen e-alışveriş değeri, web site imajı, fiyat algısı, firma yani web site itibarı olarak bağımsız değişkenlerinin, aracı değişken olan e-memnuniyet üzerine etkisi ve online seyahat sitelerini kullanma niyeti üzerine etkisi araştırılmaktadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak, toplamda 584 anket elde edilmiştir. Katılımcılara anket formunda demografik soruların yanı sıra bağımsız değişkenler olarak; algılanan kullanım kolaylığı, algılanan kullanışlılık, e-alışveriş değeri, website imajı, fiyat algısı, firma itibarı ve bağımlı değişkenler olarak e-memnuniyet ve online seyahat sitesi kullanma niyetini ölçmek için sorular sorulmuştur. Araştırmada Yapısal Eşitlik Modeli, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Uyum İyiliği Değerleri ve Yol Analizi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin Yapısal Eşitlik Modeli ile analizi sonucunda algılanan kullanım kolaylığı, algılanan kullanışlılık, e-alışveriş değeri, web site imajı, firma yani web site itibarı değişkenlerinin e-memnuniyet ile ilişkili olduğu ve e- memnuniyet değişkeninin web site kullanma niyeti ile ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda, sadece fiyat algısı değişkeninin e-memnuniyet ile ilişkili olmadığı sonucuna da ulaşılmıştır.
Fonksiyonel gıdalar kapsamında tüketim değerleri, satın almaniyeti ve davranışları arasındaki ilişki
Bu tezde, bireylerin tüketim değerlerinin fonksiyonel gıda satın alma niyetine etkisi ve bu niyetin satın alma davranışına dönüşme süreci incelenmiştir. Fonksiyonel gıdalar, sağlığa yönelik ek faydalar sunan ve tüketicilerin beslenme tercihlerinde giderek daha fazla yer bulan ürünler arasında yer almaktadır. Bu nedenle, tüketicilerin fonksiyonel gıdalara yönelik satın alma niyetlerini belirleyen faktörleri anlamak, işletmeler ve pazarlama stratejileri açısından önemli bir araştırma konusudur. Çalışma kapsamında, çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak 400 katılımcıdan veri toplanmış ve elde edilen veriler, tanımlayıcı istatistikler, faktör analizi ve regresyon analizi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Anket formunda, tüketicilerin fonksiyonel gıdalara yönelik tutumlarını ve satın alma niyetlerini ölçmeye yönelik ölçekler yer almış, ayrıca demografik özelliklere ilişkin sorular da eklenmiştir. Araştırma sürecinde, tüketim değerlerinin fonksiyonel gıda satın alma niyetine etkisi ve bu niyetin satın alma davranışına dönüşme süreci detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Sonuç olarak, bu araştırma tüketim değerlerinin fonksiyonel gıda satın alma niyetine olan etkisini ve bu niyetin gerçek satın alma davranışına dönüşme sürecini detaylı bir şekilde incelemiştir. Bulgular, duygusal değerin satın alma niyeti üzerinde en büyük etkiye sahip olduğunu, ardından yenilik değeri, fonksiyonel değer-kalite ve durumsal değerin geldiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, fonksiyonel gıda satın alma niyetinin tüketicilerin gerçek satın alma davranışını pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Bu bulgular, fonksiyonel gıda sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için önemli stratejik bilgiler sunmaktadır. Özellikle, tüketicilerin duygusal bağlarını güçlendirecek pazarlama stratejileri geliştirilmesi, yenilikçi ürünlere yatırım yapılması ve kalite algısını artıran iletişim stratejilerinin benimsenmesi, tüketicilerin satın alma niyetlerini olumlu yönde etkileyebilir.
Çevre dostu otomobiller için tüketici beklentileri ile üretici pazarlama stratejilerinin uyumu: Türk otomotiv sektörü üzerine bir uygulama
Bu araştırma, Türkiye'de çevre dostu yönde gelişme potansiyeli olan otomotiv sektöründe, tüketiciler açısından çevre dostu araç tercihlerinin, üreticiler ve ilgili kurumlar açısından ise çevre dostu araç üretimine etki eden faktörlerin daha derin bir seviyede anlaşılmasına katkı sağlamak adına yapılmıştır. Bu çalışma, Türk otomotiv sektöründeki tüketicilerin, çevre dostu otomobillerden beklentilerinin saptanması ve üreticilerin bu beklentilere ne kadar cevap verebildiğinin anlaşılması yönünde anket çalışmaları ve kalite fonksiyon göçerimi analizi yapılarak yürütülmüştür. Kalite fonksiyon göçerimi uygulanırken Türkiye'de çevre dostu araç satışı gerçekleştiren şirketlerde çalışan (yurtiçi ve yurtdışı) uzmanların ve konu hakkında deneyimli profesyonellerin görüşleri alınmıştır. Bu sayede, çevre dostu araç üretici ve tüketici gereksinimleri ortaya çıkartılarak birlikte yorumlanabilmiştir. Bu süreçte, ilgili yazın da konuya tam bir bütünlük oluşturacak şekilde detaylı incelenmiş ve en faydalı olabilecek bilgiler araştırmaya dâhil edilmiştir. Çevre dostu binek araç kullananlar ve kullanmayanlar konusunda karşılaştırmalı çıkarımsal analizler yapabilmek ve konunun daha kapsamlı anlaşılabileceği testler uygulayabilmek için çok önemli ikinci bir anket daha yapılmıştır. Bu anketle birlikte, araştırmaya, ulaşılabilen maksimum düzeyde çevre dostu binek araç kullanmayan (binek araç kullanan, çevre dostu binek araç almayı düşünen veya çevre dostu binek araç alma potansiyeli olan) tüketiciler de katılmıştır. Hedeflenen; Türkiye'de otomotiv sektörüne yönelik tüketicilerin çevre dostu otomobillerden beklentilerinin üreticiler tarafından hangi yönleriyle / ne derece uyumlu bir şekilde karşılandığının ve bunun çevre dostu binek araç farkındalığıyla beraber satın alma davranışına nasıl yansıdığının anlaşılmasıdır. Bu sayede, bu araştırma, çevreye, sektöre ve ilgili yazına, hem somut hem de özgün bilgilerle direk katkıda bulunabilecek bir kaynak oluşturmayı amaçlamıştır. Anahtar Kelimeler: Türk Otomotiv Sektörü, Çevre Dostu Binek Araçlar, Hibrit Araçlar, Elektrikli Araçlar, Kalite Fonksiyon Göçerimi, Kalite Evi, Tüketici Beklentileri, Çevre Dostu Araçlar için Tüketici Gereksinimleri, Çevre Dostu Araçlar için Üretici Gereksinimleri, Pazarlama Stratejileri
Beğenmeli ve kolayda mallarda marka kredibilitesi, marka prestiji, algılanan kalite, algılanan risk ve sadakatin rolü
Bu çalışma temel olarak marka kredibilitesi, marka prestiji, algılanan kalite, algılanan risk ve tutumsal ve davranışsal sadakatin, iki farklı tüketim ürün kategorisi olan beğenmeli ve kolayda mallardaki önem düzeyini tespit edilmesini hedeflemektedir. 432 katılımcıdan veri toplanan çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden tercih seçim indeksi (preference selection index) metodu ve özgün yöntemler uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda farklı ürün kategorilerinde boyutlarının önem sıralamasının farklılaştığı saptanmıştır.
Algılanan destinasyon imajının pazarlamaya etkileri: Ankara ili üzerine bir araştırma
Bu araştırmada Ankara lokasyonunda turizm sektörüne mal ve/veya hizmet sağlayan işletmelerde ya da kurum / kuruluşlar görev yapan / çalışan üst düzey yöneticilerin Ankara'nın destinasyon imajı farkındalık düzeylerinin belirlenmesi ve sektördeki ticaret faaliyetleriyle ilgili düşüncelerinin elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma desenlerinden biri olan olgu bilim deseninden faydalanarak Ankara ilindeki turizm faaliyetlerinde aktif rol alan üst düzey yöneticilerin Ankara'nın turizm imajı hakkındaki görüşleri, artı ve eksi yönleri ile Ankara'nın destinasyon olarak geliştirilmesi adına tavsiyeleri öğrenilmiştir. Araştırmanın kapsamını oluşturan kişi ve kuruluşlar; Ankara bölgesinde turizm sektöründe bulunan resmi kurumlar, sivil toplum kuruluşları, seyahat acenteleri, konaklama işletmeleri, bölgedeki turizm sektöründe faal bir şekilde görev alan işletme sahipleri, müdürler, turizm cemiyetlerinin başkan ve yardımcıları, turizm sektörü içerisindeki kurum ve kuruluşların yöneticileri olarak sıralanabilir. Araştırma Ankara bölgesindeki turizm sektöründe faal olarak görev yapan 17 kişi ile yüz yüze görüşme yapılarak 2020 yılının Ocak ayından Mayıs ayına kadar olan süreç içerisinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada derinlemesine mülakat yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmada kullanılan görüşme formunda görüşmecilerin demografik ve turizm sektörü ile ilgili özelliklerini öğrenmek üzere 6 adet sorunun olduğu ve görüşmecilerin Ankara'nın turizm imajı hakkındaki görüş ve önerilerinin öğrenilmesi için toplamda 6 adet açık uçlu soru yer almaktadır. Ankara'da turizm sektöründe üst düzey yönetici olarak yer alan görüşmecilerin Ankara'nın destinasyon imajı ile ilgili değerlendirmeleri sonucunda Ankara'nın genel imajının başkent olması şeklinde fikir birliği oluşmuştur. Ayrıca değerlendiriciler Ankara'nın tarihi destinasyon imajı da öne çıkarılan kavramlardan olmuştur. Bazı katılımcılarca Ankara'nın olumsuz bir turistik imaja sahip olduğu ifade edilmiş ve Ankara'nın tanıtımı ile ilgili eksikliklerin olduğu belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler: Destinasyon, Destinasyon İmajı, Destinasyon Pazarlaması.
COVID-19 döneminde mobil pazarlamanın tüketici satın alma davranışlarına etkisi: Bankacılık sektöründe bir araştırma
Günümüzde ortaya çıkan Covid-19 virüsü; bulaşıcılığı ve tedavisinin olmayışından dolayı yaşam tarzımızı birden çok alanda önemli ölçüde değişmesine neden olmuştur. Sahip olduğumuz işimizi yapma şeklimizden, günlük sorumluluklarımızı yerine getirmekten finans planlamaya veya yönetmeye kadar, tüm dünya dijital teknolojileri benimseme zorunda kalmıştır. İşletmelerin pazarlama stratejilerinin gelişmesinde, değiştirilmesinde ve çeşitlendirilmesinde mobil iletişim teknolojilerindeki hızlı değişimin payı büyüktür. Mobil iletişim araçlarının daha çok kullanılması ile birlikte işletmelerin gözünde mobil pazarlamaya daha fazla önem verilmeye başlanmıştır.. Mobil pazarlama, reklam verenleri mobil cihazlar ve ağlar aracılığıyla tüketicilere bağlayan tüm faaliyetleri kapsar. Mobil cihazlar, telefonları, medya cihazlarını, taşınabilir oyun konsollarını, tablet bilgisayarları ve tabii ki yukarıdakilerin tümü olarak işlev gören cihazları içerir. Mobil pazarlama uygulamalarını aktif şekilde kullanan sektörlerin başında bankacılık gelmektedir. Çünkü mobil pazarlama ve mobil reklam araçları, müşterileriyle sürekli iletişim halinde olmak ve potansiyel müşterilere hızlı ve etkin bir şekilde ulaşmak isteyen bankaların vazgeçilmezidir. Mobil kanalların son zamanlarda bankacılıkta bir pazarlama seçeneği olarak kullanılmaya başlaması, konu ile ilgili araştırmaların yapılmasını önemli kılmaktadır. Bu çalışmada, Covid-19 döneminde mobil bankacılığın bireylerin satın alma davranışlarına etkisini ve bireylerin mobil pazarlama algılarındaki değişimleri belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmaya, Kasım 2020- Mart 2021 tarihleri arasında Türkiye'de ikamet eden 18-51 yaş ve üstü yaş aralığında 187'si (%49,0) kadın ve 195'i (%51) erkek olmak üzere toplam 382 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmada anketlerin hedeflenen zaman aralığında dağıtılması COVİD-19 PANDEMİ dönemine denk gelmesi nedeniyle online anket uygulanmıştır. Anket verileri SPSS 24 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada ankete katılan bireylerin sosyo-demografik özelliklerinin yanı sıra, mobil pazarlama ve mobil bankacılık uygulamalarına yönelik algılarının nasıl olduğunun belirlenmesi amacıyla Mobil Pazarlama Algıları Ölçeği ile Mobil Bankacılık Ölçeği anketleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda katılımcıların mobil pazarlama uygulamalarına algılarında karasız oldukları, fakat mobil bankacılık uygulamalarını kullanmaya kararlı oldukları belirlenmiştir.
Firmaların ihracat davranışı ve karar modeli: Ankara iş ve inşaat makinaları sektörü üzerine bir araştırma
Bu tez, Ankara'daki iş ve inşaat makinaları sektöründe üretim yapan işletmelerin; ihracat davranışlarını incelemek, ihracat davranışlarına etki eden performans belirleyicilerini ortaya koymak ve Pak'ın (1991) modelinden yola çıkılarak, yeni bir ihracat karar verme modeli üzerine çalışma yapmak amacını taşır. Çalışma, firmaların başarılı ihracat karar verme sürecinde yer alan faktörlerin ampirik olarak tanımlanmasını amaçlamaktadır. Firmanın ihracat davranışına ilişkin literatür gözden geçirilmiş ve karar vericinin uluslararası oryantasyonu, Firmaların fark yaratan avantajları, iç çevre ile dış çevrenin, firmanın ihracat performansının olası faktörleri olduğu görülmüştür. Literatürde yer alan karar verme modelleri incelendiğinde ihracat kararlarının sadece firma iç ve dış çevre etmenlerine bağlı olduğu ifade edilmiş ise de bu çalışmada buna küreselleşmenin etkileri de eklenmiştir. Yapılandırılmış anket tekniği kullanılarak Ankara'daki İş ve İnşaat makinaları sektöründe imalat yapan firmalara anketler gönderilmiş ve ihracat performans iç ve dış kriterleri ile küresel riskler ve fırsatların, ihracat kararında etkili olup olmadığı analiz edilmiştir. Ankete katılan firmalar küreselleşmenin getirdiği birçok fırsat ve risklerle karşı karşıya kaldıklarını ve bu durumda farklı kararlara yöneldiklerini belirtmişlerdir. Bu çalışmada toplanan veriler çok değişkenli istatistiksel teknikler kullanılarak istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Elde edilen verileri analiz etmek ve hipotezleri test etmek için SPSS ve AMOS paket programları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda küresel fırsatların ve risklerin, firmaların ihracat davranış ve kararlarını etkilediği ve bu süreçte çok önemli bir rol oynadığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: İhracat, İhracat kararı, Küreselleşme, Küresel riskler, Küresel fırsatlar.
Covid-19 pandemisiyle birlikte tüketicinin çevrimiçi yemek siparişinde satın alma kararını etkileyen faktörler
Bilgi teknolojilerin ve internetin gelişimi ticareti de etkilemiş ve ticaretin aktörlerinin çevrimiçi ortama geçmesine neden olmuştur. Yeme-içme sektörünün çevrimiçi ticarete geçmesiyle birlikte klasik tarzda telefon aracılığıyla sipariş veren tüketiciler de çevrimiçi yemek siparişi vermeye başlamışlardır. 2019 yılının sonunda ortaya çıkan Covid-19 Pandemisi sağlıktan ticarete birçok alanda ağır tahribatlara neden olurken tüketicilerin davranışlarını ve satın alma kararlarını da derinden etkilemiştir. Covid-19 Pandemisiyle birlikte tüketicinin çevrimiçi yemek siparişi hizmetini kullanma kararını etkileyen faktörlerin tespit edilmesi ve analiz edilmesi sektörde yer alan işletmelerin sürdürülebilirliğinin sağlanması önem arz etmektedir. Bu minvalde bu araştırmada tüketicinin çevrimiçi yemek siparişinde satın alma kararını etkileyen faktörlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Veri toplama yöntemi olarak çevrimiçi anket tercih edilmiş ve 418 kullanılabilir anket elde edilmiştir. Verilerin yapısal eşitlik yöntemiyle analiz edilmesi neticesinde Covid-19 Pandemisiyle birlikte tüketicinin çevrimiçi yemek siparişi hizmetini kullanma kararında konfor alanı faktörünün en fazla etkiye sahip olduğu sonrasında ise bilgi faktörünün etkili olduğu tespit edilmiştir. Ancak sağlıklı menülerin Covid-19 Pandemisiyle birlikte tüketicinin çevrimiçi yemek siparişi hizmetini kullanma kararında olumlu etki beklentisinin aksine olumsuz bir etkisi olduğu keşfedilirken yemek teslim hizmetinin hijyeni ve temassız teslimat faktörleri istatiksel açıdan desteklenememiştir.
Covid-19 salgını ve müşterilerin otel tercihlerini etkileyen faktörler
2019 yılının Aralık ayında Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan Covid-19 ortaya çıkışından üç ay sonra tüm dünyada etkilerini göstermiş ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilmiştir. Pandemi olarak ilan edilmesiyle birlikte küresel çapta bir karışıklık yaratan Covid-19 o zamana kadar olan bütün küresel dinamiklerde değişikliklere bozulmaya yol açmış, sağlık başta olmak üzere ekonomik, politik, sosyolojik açıdan birçok olumsuz sonuçlara yol açmıştır. Bu çalışmada da Covid-19'un en çok etkilediği sektörlerden biri olan turizm sektörünün konaklama alanı incelenmiş ve bu çerçevede, salgın ile birlikte müşterilerin otel tercihlerini etkileyen unsurlar ele alınmıştır. Araştırma kapsamında otel tercihi Covid-19 ve hijyen faktörler çerçevesinde ele alınmış kurulan yapısal eşitlik modeli sonucunda bulaşı faktörünün Covid-19 faktörü üzerinde doğru orantılı, Covid-19 korkusunun da otel tercih niyeti üzerinde ters orantılı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir.