Theses supervised by Prof. Dr. Fethiye Erbay
12 theses · İstanbul University
Müzelerde markalaşma ve müze mağazacılığı: İstanbul'daki özel ve devlet müzeleri üzerine bir araştırma
Günümüzde müzeler değişen ve çeşitlenen ziyaretçi talepleri nedeniyle çok işlevli kültürel kurumlar haline gelerek ziyaretçileri için eşsiz deneyimler sağlamak amacıyla finansal kaynaklarını geliştirmeye yönelmişlerdir. 1980'lerden itibaren literatüre giren yeni müzecilik kapsamında müzeler, yalnızca koleksiyonlarını sergilemekle yükümlü olmayıp ziyaretçileri çok çeşitli kültürel aktiviteler ile meşgul ve memnun etmeye odaklanmıştır. Bu anlamda diğer müzelerden öne çıkma ve popülaritesini kanıtlama amacıyla pazarlama ve markalaşma süreçlerine giren kâr amacı gütmeyen kurumlar haline gelmişlerdir. Pazarlama karmalarını bünyelerine uyarlayan, ziyaretçi kitlelerini tanımaya çalışan, bunun için kurum içi araştırmalar ve pazar analizlerinde bulunan, reklam ve tanıtım faaliyetleri geliştiren ve marka kimliği yaratan müzeler global anlamda kültür varlıkları haline gelmişlerdir. Bu araştırmada müzelerin girdikleri ticari faaliyetlerden yalnızca biri olan mağazacılık uygulamalarına odaklanılmıştır. Müzelerin pazarlama ve markalaşma süreçleri incelendikten sonra müze mağazalarının nasıl bu sürecin bir getirisi oldukları araştırılmıştır. Müze mağazaları, ürün ve mekân tasarımları, müze kompleksinin içindeki varlıkları ve sattıkları ürünler incelenerek müze mağazasının müzenin eğitim misyonu ile ilişkisi ve ticari anlamda getirileri değerlendirilmiştir. Bunun yanında, müze mağazacılığının tarihsel gelişimi, kültürel alanlarda hediyelik eşya anlamında var olan ilk ürünler, dünyadaki tarihsel süreçleri ve ilk örnekleri ile sunulmuştur. Değerlendirmeler konu hakkındaki literatür taramasının ardından araştırma konusu İstanbul'daki müze mağazalarının ziyaret edilmesi, mağaza personeliyle görüşülmesi, araştrıma kapsamı için hazırlanan soruların mağaza sorumlularına yöneltilmesi şeklinde gerçekleştirilmiştir. Birinci bölümde müzelerde pazarlama ve markalaşma konularının ardından yurtdışında markalaşan müzeler mağazaları ile birlikte incelenmiştir. Bir işletme terimi olarak pazarlamanın kar amacı gütmeyen kurumlara girişi ve devamında hizmet pazarlamasına evrilmesi incelenmiştir. Bu bölümde pazarlamanın müzeye uyarlanması, pazarlama karmalarının müzelerdeki durumu, ziyaretçi bölümlendirme çalışmaları ile müze deneyimi ve ziyaretçi motivasyonları genel bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. İkinci bölümde müze mağazalarının tarihsel gelişimi, hediyelik eşya kavramı ve müze mağazalarının pazarlama karması dâhilinde ilişkilendirilen mağaza ürünleri görsel örnekleriyle sunulmuştur. Üçüncü bölümde ise müze mağazacılığı kapsamında ülkemize dönülmüş ve araştırma kapsamındaki İstanbul şehrindeki özel müzeler bağlamında Pera Müzesi ile Sakıp Sabancı Müzesi, devlet müzeleri bağlamında ise İstanbul Arkeoloji Müzesi ile Türk ve İslam Eserleri Müzesi mağazaları ve ürünleri incelenerek iki farklı işleyiş şekline sahip müze türlerindeki süreçlere, mağazalara ve ürünlere odaklanılmıştır. Son olarak bu örnekler birbiriyle karşılaştırılarak müzenin en önemli finansal destekçilerinden olan müze mağazacılığının müzenin tanıtımı ve sürdürülebilir bir kurum olmasındaki önemli yerine vurgu yapılmış ve müze mağazacılığının ülkemizde geliştirilmesi adına kişisel görüş ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Müze Mağazaları, Müze Hediyelik Eşyası, Müze Pazarlaması, Müze Markalaşması, Müze Mağazası Ürünleri
Türkiye ve yurt dışı yaşayan müze örneklerinin incelenmesi
Değişen ve gelişen müzecilik çalışmalarıyla birlikte literatüre yeni kavramlar dahil edilmiştir. Yeni müzecilik anlayışı ile sürdürülebilirlik bilinciyle ve çeşitli sebeplerle toplulukların kendi kültürlerini devam ettirme ve yaşatma gayesiyle zaman içerisinde yaşayan müzeler kurulmuştur. Yönetim açısından gerek kişisel girişimlerle özel müze statüsünde kurulmaya başlanan gerekse zaman içerisinde farklı projeler ve bütçelerle devlete, yerel yönetimlere bağlı olarak işletilen yaşayan müzeler kurulmuş ve hatta özelliklerine göre kendi içerisinde türlere ayrılacak niteliklere ulaşmıştır. Buna rağmen, bu çalışmada yaşayan müzeler hakkında halen bir tanım eksiğinin olduğu, türlerinin net olarak ayrılmadığı, kimi müzelerin bu türlü faaliyetler gösterirken müzenin yaşayan müze ismini taşımadığı, akademik alanda ilgili çalışmaların yetersiz olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, halihazırdaki akademik çalışmalar ve müzelerin kendilerini tanıttıkları dijital verilerden yola çıkılarak "yaşayan müze nedir, nasıl gelişmiştir, yurt içindeki ve yurt dışındaki yaşayan müze örnekleri nelerdir" sorularının yanıtlarını aramaktır. Bu araştırma sorularının yanıtlarıyla yaşayan müzeler taranarak müzeciliğe ve müze yönetimi literatürüne katkıda bulunulacaktır. Tez araştırmasının verilerine gözlem ve belge analizi yoluyla nitel araştırma yöntemleri kullanılarak ulaşılmıştır. Özellikle örneklerden yola çıkılarak yaşayan müzeler ve onlarla ilintili konular hakkında disiplinler arası çalışma yapılarak bütüncül veriler elde edilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada, Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM) ve Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)'nün web sitelerindeki kütüphane verileri içerisinde yaşayan müze anahtar kelime olarak taratılmış, ayrıca İnternet ortamında Dünya üzerindeki yaşayan müzelerin ulaşılabilir olanları taranarak tamamına yakını incelenmiştir. Bunlara ek olarak ülke bazlı taramalar ayrıca yapılarak müzelerin web siteleri, ilgili ülkelerin kültür portalları ve basın haberleri taranarak incelenmiştir. Ayrıca, uluslararası ve ulusal makalelerle birlikte halihazırdaki basılı yayınlar taranarak alandaki akademik çalışmalar hakkında bilgi edinilmiştir. Nihayetinde tez içeriğine ilgili ülkelerde öne çıkan ve farklı konseptlere sahip seçme örnekler dahil edilmiştir. Sürece ve araştırmaya dair veriler içerik analizi yöntemi ile ilgili bölümlerde paylaşılmıştır. Dünya çapında yaygınlaşan sürdürülebilirlik prensipleriyle yaşayan müzelerin sayıca fazla olduğu, giderek arttığı ve kendilerine özgün somut ve somut olmayan kültürel miras ögeleriyle yerel kültürü ziyaretçilerle paylaşarak korudukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu inceleme tezinde yer alan araştırma bulguları, önerileri ve araştırma sorularının müzebilimde yeni araştırmalara kaynak olması amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: yaşayan müze, yaşayan tarih müzesi, ekomüze, köy müzesi, çiftlik müzesi, müzecilik, müze yönetimi
Müzelerde oyunlaştırma uygulamaları
Geçmişte sadece eğitimli bir kesimin ziyaret ettiği, görkemli yapılar olan müzeler, günümüzde her kesimden ziyaretçiye hizmet veren kültür kurumlarıdır. Öte yandan günümüzde boş zaman aktivitelerinin çeşitlenmesi ile birlikte geleneksel müzeler kitlelerin ilgisini çekmekte zorlanmaktadır. Bu nedenle özellikle 21. yüzyılda teknolojinin hızla gelişimiyle birlikte müzeler, koleksiyonlarının hikâyelerini ziyaretçilerine aktarma sürecinde yeni yöntemler uygulamaktadırlar. Uygulanan bu yeni yöntemler sayesinde insanların tercih etmediği, sıkıcı bulduğu mekânlar olan müzelerin, ziyaretçileriyle etkin bir iletişim kuran çekim merkezleri haline gelmeleri mümkündür. "Oyunlaştırma", literatüre son yıllarda girmiş bir kavram olup müzelerde ziyaretçi etkileşim kalitesini artırmayı amaçlayan ve etkili bir iletişim aracı olarak kullanılan yeni yöntemlerden biridir. Önceleri pazarlama yöntemi olarak çeşitli ürünlere ve hizmetlere uyarlanan oyunlaştırma uygulamaları, ilerleyen yıllarda eğitim, sağlık, kişisel gelişim gibi farklı alanlarda da kullanılmaya başlanmıştır. Oyunlaştırma her ortama adapte edilebilen, insanları günlük hayatın rutinlerinden uzaklaştırarak keyifli zaman geçirmelerine katkı sağlayan, motivasyonu artıran bir uygulamadır. Alan yazında oyunlaştırmanın pazarlama, işletme, iletişim gibi alanlarda uygulamaları tartışılmış olmakla birlikte, müzelerde oyunlaştırma uygulamaları üzerine yapılan çalışmalar sınırlı kalmıştır. Bu açığı kapatmak için yapılan bu çalışmanın amacı, oyunlaştırma yöntemlerinin müzelerdeki olası uygulamalarını ve faydalarını, yanı sıra oyunlaştırma uygulamalarının ziyaretçi deneyimi üzerindeki etkisini araştırmaktır. Çalışmada, müzelerde ziyaretçilere yönelik yapılan oyunlaştırma uygulamalarını, bu uygulamaların faydaları ve güçlüklerini, aynı zamanda farklı müzelerdeki oyun kurgularını öğrenmek amacıyla sekiz müze uzmanı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Bu mülakatlar içerik analizine tabi tutulmuş, kodlamaya dayanarak ortak temalar belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda ziyaretçilerin müzelerde oyunlaştırma uygulamaları ile daha etkin zaman geçirdikleri ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Müze, Oyunlaştırma, Motivasyon, Ziyaretçi Deneyimi, Müze-Ziyaretçi Etkileşimi
Üniversite müzeleri kapsamında Amerikan üniversitelerinin incelenmesi
Üniversite müzeleri bilimin, sanatın ve tarihin mekanları olan üniversiteler ve müzelerin birleştiği yerlerdir. Bu iki zenginliğin birleştiği yerde bulunmak, üniversite müzelerine bir yandan avantajlar sağlarken diğer yandan diğer müzelerin sahip olmadığı sorumluluklar yüklemektedir. Çoğunlukla kampüslerde bulunan üniversite müzeleri öğrencilere, araştırmacılara ve halka hizmet vermek ve değişen zamanın gerekliliklerini yakalamak zorundadır. Bu tez çalışmasında öncelikle üniversite müzelerinin tarihi gelişimi incelenmiştir. Ardından Amerika Birleşik Devletleri'ndeki üniversite müzelerinin tarihi gelişimleri ve genel durumları araştırılmış ve ABD'nin bazı seçkin üniversitelerine ait müze oluşumları incelenmiştir. Tezin hazırlanması sürecinde mümkün olduğunca yazılı kaynaklardan yararlanılmış, internet kaynakları ve ilgili müzelerin internet sitelerinden de yararlanılmıştır.
Kent kimliğini yansıtmada müzelerin rolü: Selanik müzelerinden örnekler
Müzeler sadece geçmişin birikimli olarak sergilendiği alanlar değil, aynı zamanda geçmiş ile günümüz arasında bağ kuran ve bu bağı geleceği şekillendirmek için kullanan çok yönlü kazanım alanlarıdır. Somut ve somut olmayan kültürel mirasların yer edindiği müzeler toplumun ortak belleğini de yansıtır. Müzeler birer bellek mekânı olarak kurgulandığında, mekânın belleğini de aktarmaları beklenir. Yaşadıkları alanlara kendilerine özgü özellikleri yansıtan insan topluluklarının geniş kitleler halinde barındığı kentler, çok kültürlü ve çoksesli ortamlar olarak var olmaya devam etmektedirler. Kentlerin içinde yer alan müzeler ise, çoğu zaman, ortaklaşa bir biçimde oluşturulmuş bu kültürü ve kentsel kimliği yansıtmakla yükümlü olmuşlardır. Müzenin temsil ettiği değerler, bulundukları mekânın dışında da yer almaktadır. Bu nedenle günümüz müzeleri, sadece kendilerine tanımlanmış sınırlı alanlarda varlığını sürdürmeyi değil, bu alanları esneterek daha geniş bir mekânsal anlatıyı ele almayı hedeflemektedir. Bu şekilde müzeler sadece toplumu değil, toplumun şekillendirdiği yaşam alanlarını ve bu alanların kimliğini de yansıtma görevini üstlenmiş olmaktadır. Bunun en büyük nedeni kentlerin, kent içerisinde yaşayan insan toplulukları ile olan etkileşiminin sürekliliğidir. Postmodernizm ile birlikte kentlerdeki kültürel farklılığın ve çeşitliliğin vurgulanması ve kent çalışmalarının çoğulcu bir bakış açısıyla gerçekleştirilmesi, kentlerde yer alan müzelerin de kentin kültürünü ve kimliğini yansıtma işlevlerinin detaylandırılmasına etki etmiştir. Araştırma kapsamında müzelerin kent kimliğinin yansıtılması konusundaki çalışmaları incelenmiş ve bulgular Selanik'te yer alan altı müze; Atatürk Evi Müzesi, Selanik Arkeoloji Müzesi, Bizans Kültürü Müzesi, Beyaz Kule Müzesi, Makedon Mücadelesi Müzesi ve Selanik Yahudi Müzesi üzerinden, bu müzelerin misyon ve vizyonları, sergileri ve eğitim programları incelenerek ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: kent kimliği, müze, bellek, kültürel çoğulluk, Selanik.
Kurmaca eserlerden oluşturulan müzeler
"Kurmaca Eserlerden Oluşturulan Müzeler" başlıklı tez çalışması Türkiye'deki ve yurt dışındaki kurmaca bir eserden ilhamla açılan müzeleri kuruluş, yönetim, organizasyon, koleksiyonlar, sergileme ve sunum yöntemleri ile güncel durumları açılarından ele almakta ve karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Tez kapsamında öncelikle kurmaca, gerçeklik ve kurmaca eser kavramları açıklanmıştır. Tez boyunca oldukça önemli olan bu kavramlar incelenecek müzelerin daha iyi anlaşılabilmesi adına aydınlatılmaya çalışılmıştır. Tezin ilk iki bölümü kurmaca eserlerden oluşturulan müzelerin ülkemizdeki tek örneği olan yazar Orhan Pamuk tarafından kurulan Masumiyet Müzesi'ne odaklanarak müzenin kuruluş, gelişim ve sergileme süreçlerine ışık tutmaktadır. Tezin son bölümü ise, dünyadaki benzer diğer kurmaca eserlerden oluşturulan örneklere ayrılmıştır. Bu kısımda müzelerle ilgili detaylı bilgiler verildikten sonra, tezin ana konusu olan Masumiyet Müzesi ile karşılaştırmalı değerlendirmelerde bulunulmaktadır. Bu çalışma henüz yedi yıllık genç bir müze olan Masumiyet Müzesi'ni müzecilik açısından değerlendiren bu alanda yapılan en kapsamlı çalışmalardan biridir. Çalışma süresince gerek yerinde yapılan incelemeler gerek alan araştırması sırasında elde edilen bulgular, Masumiyet Müzesi'nin kurmaca eserlerden ilhamla oluşturulan müzeler içerisindeki özgünlüğünü ve orjinalliğini ortaya koymaktadır. Tez kapsamında Masumiyet Müzesi dışında 11 adet kurmaca eserlerden oluşturulan müze incelenmektedir. Bunlar sırasıyla Sherlock Holmes Müzesi, Yeşilin Kızı Anne Müzesi, Don Kişot Müzesi, Küçük Prens Müzesi, James Bond Müzesi, Hans Christian Andersen Masal Evi, Heidi Evi, Kral Arthur Salonu, Pinokyo Müzesi, Robin Hood Efsanesi Cazibe Merkezi ve Warner Bros Stüdyo Turu-Harry Potter'ın Yapımı'dır. Örnekler incelenirken bu müzelerin müzecilikte nerede durduğuna ve kendi alanındaki müzelerle benzer ve farklı yönlerine dair bir veri tabanı oluşturulmaya çalışılmıştır. Hem edebiyatseverler hem de müze severler için cazip olan kurmaca eserlerden oluşturulan müzeler, her yaştan ziyaretçiyi bir araya getirebilen ve aynı zamanda sosyal bir eğitim alanı da sağlayabilen mekânlardır. Çok yönlü işlevleri ve kültürel arka planlarıyla bu alandaki müzelerin sayılarının artması ve bu alana dair daha fazla akademik çalışma yapılması gerekli bir önem arz etmektedir
Müzelerde yapay zeka uygulamaları, etkileri ve geleceği
Son yıllarda bilgisayar donanımlarının gelişmesi ve maliyetlerderki göreceli düşüş ile yapay zeka araştırma ve uygulamaları hız kazanmıştır. Endüstriyel uygulamalardan cep telefonlarına kadar geniş bir yelpazede etkili olan bu yapay zeka devrimi, kültür sanat sektöründe de karşılığını bulmaya başlamıştır. Müzeler de bu değişimde aktif olarak rol oynamaya uygun kurumlardır. Bu tezde, yapay zeka ile ilgili temel bilgilerin ardından günümüzde müzelerde uygulanan veya uygulanabilecek yapay zeka teknolojileri müze ziyaretçileri ve müzecilik çalışmaları bağlamında örnekler aracılığıyla açıklanmıştır. Tezin kapsamı gereği teknik anlatımdan mümkün olduğunca uzak durulmuştur.
Endüstriyel miras alanlarının dönüşümünün müzecilik açısından incelenmesi
1800'lü yıllarda tüm dünyada yaşanan endüstri devrimi sonrası hızla kurulmaya başlanan endüstri tesisleri kentlerdeki büyüme ve gelişime yön vermiştir. 1950'li yıllara kadar içinde bulundukları kentlerde üretim faaliyetlerine devam eden bu tesisler teknolojideki ilerlemelerle birlikte üretim biçimlerinde yaşanan değişimler ve kentlerdeki dönüşümlerin de etkisiyle zaman içerisinde kent merkezlerinde kalmış, fonksiyonlarını yeni üretim tesislerine devrederek atıl duruma düşmüşlerdir. Gerek sahip oldukları mimari özellikler gerekse sosyal dönüşüm öncüsü olma vasıfları ile bu tesisler insanlık tarihinin önemli bir döneminin hem tanığı hem de itici gücü konumunda olmaları nedeniyle özel önem arz etmekte olup, dünya literatüründe 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra korunması gerekli kültür mirası olarak tanımlanmaya ve tüm unsurlarıyla korunmaya başlamışlardır. Bu tesislerin orijinal işlevlerinin yansıtılması suretiyle müze haline getirilerek topluma kazandırılmaları son derece anlamlıdır. Ancak, tarihi önemi yüksek bu alanlar değerlendirilirken sadece müze olarak dönüştürülmekle sınırlı kalınmamalı, toplumsal alanda fayda sağlayacak bir şekilde kullanıma açılırken bir yandan da tarihini kullanıcıların dikkatine sunabilmelidir. Bu sayede Müzeoloji biliminin toplumun değerlerini koruyucu ve tarihini gelecek kuşaklara aktarıcı misyonuna da hizmet etmiş olacaklardır. Bu tez çalışması, teknoloji tarihinin önemli bir bileşeni olan ve kentlerin fiziksel gelişiminde etkin rol üstlenmiş endüstriyel alanların korunma ve yeniden işlevlendirme çalışmalarını dünyadan ve Türkiye'den örneklerle karşılıklı olarak incelemek ve müzecilik adına uygun işlev önerilerinde bulunmak üzere hazırlanmıştır. Bu bağlamda, çalışma kapsamında kentlerin biçimlenmesinde ve gelişmesinde önemli roller üstlenmiş olan endüstrileşme, tarihi, sosyal, fiziksel ve ekonomik açılardan ele alınmış, endüstriyel alanların kültür mirası kapsamında yeniden işlevlendirme çalışmaları incelenmiş ve müzeoloji branşı açısından çeşitli önerilere yer verilmiştir.
Kentsel dönüşümde müzelerin rolü
Ekonomik, sosyal, politik sebeplerle nüfus kaybı yaşamış kentler, kaderlerine boyun eğmek yerine, dönüşüm gerçekleştirebilmek için, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, meslek grupları ve yerel halk ile birlikte, sahip olduğu somut ve somut olmayan tüm kültürel varlıklarını ortaya çıkararak, kurgulanacak müzeler aracılığıyla, hem ulusal, hem de uluslararası düzeyde tanıtım sağlayabileceklerdir. Kurgulanacak bu müzeler; 'kültürel belleği', 'toplumsal hafızayı', gün yüzüne çıkardığı için, yerel halk tarafından da sahiplenilecek ve onları onurlandırarak, kültürel aidiyet hissetmelerine yardımcı olacaktır. Böylece kent, hem ekonomik, hem de sosyal anlamda dönüşüm yaşayacaktır. "Kentsel Dönüşümde Müzelerin Rolü" adlı bu tez çalışmasında; öncelikle kent, kültür, müze kavramları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde yurtiçi ve yurtdışında ziyaret edilerek, yerinde incelenen müze örnekleri anlatılmıştır. Bayburt, Bayraktar köyündeki Baksı Müzesi,ve Konya'da Selçuklu Belediyesine bağlı Kültür vadisi Sille, Türkiye'deki müzeler bölümünde işlenmiştir. Yurtdışı müzeleri bölümünde Portekiz'deki Müze Kent Mértola , Museu da Ruralidade ve Portimao Müzesi ele alınmıştır. Bu incelemelerden yola çıkarak, son bölümde, Kayseri'nin Develi ilçesi tarihi, coğrafi, somut ve somut olmayan kültürel varlıkları açısından irdelenmiştir. Kayseri'nin büyükşehir statüsüne geçmesiyle birlikte, eskiden Develi'ye bağlı köy olan daha sonra mahalleye dönüşen Zile'ye müze projesi önerilmiştir. Müze öneri projesi için yapılan araştırmalar, saha çalışmaları, nitel incelemeler, sözlü tarih pratikleridir. Yapılan tüm çalışmalar bütün olarak ele alınıp, değerlendirilmiştir. Müze binası taslak planı ve Müze'de sergilenecek eser önerileri tez kapsamında sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kent, müze, yerel, somut , somut olmayan kültürel varlık
Rusya'da müzeciliğin gelişimi
"Rusya'da müzeciliğin gelişimi" başlıklı bu tez çalışması Rusya'da müzecilik tarihinin kronolojik olarak 18. yüzyıldan başlayıp günümüze kadar olan süre içerisinde kültürel ve toplumsal gelişimin dinamiklerini yansıtan bir oluşum içerisinde olduğunu ve bu oluşumun önkoşullarını ve nedenlerini anlatmaktadır. Kronolojik araştırma sonucunda tespit edilebilecek sorunlara ve geliştirmeye açık olan meselelere yönelik öneriler getirilmesi hedeflenmiştir. Bu bağlamda Rusya'da ilk müzeciliğin gelişiminde Rus Çarı I. Petro ve Büyük Katerina'nın etkisinden bahsedilmiş, 30 yıldan kısa bir süre içerisinde Rusya'nın Batı Avrupa ülkeleri arasında zengin koleksiyonlar içeren ve en seçkin müzeler sırasına giren ilk müzesi Kuntskamera anlatılmıştır. Ayrıca, bulunan çeşitli özelliklere ve benzerliklere sahip olan Ermitaj müzesi, yerel müzeler arasında yer alan İrkutsk müzesi, halkı içine katan ve kamusal müzeler olarak bilinen Treyakov Galerisi, Moskova Üniversitesi Güzel Sanatlar müzesi ve diğer müzeler koleksiyon ve sergileme, ziyaretçiler ve etkinlikler çerçevesinde incelenmiştir. Nitelikli araştırma yöntemleriyle elde edilen veriler doğrultusunda, birinci bölümünde 18. ve 19. yüzyıllarda Rus müzelerinin gelişimi kapsamında kabineler ve galerilerin yaratılması, bilimsel, eğitim müzelerinin ve doğa tarih müzelerinin kurulması için ön koşulların oluşturulmasına yönelik bilgilere yer verilmektedir. İkinci bölümde, Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Birliği döneminde müzelerin kurulması ve yönetimsel faaliyetleri için yapılan sistematik çalışmalardan ve savaş zamanında müze ağında bir azalmaya neden olan komunizm ve iç savaş politikasından bahsedilmiştir. Ayrıca, savaş sonrası müzelerin yeniden hayata döndürülmesi için müze restorasyonlarına ilişkin alınan önlemler ve planlar anlatılmıştır. Üçüncü bölümde, Rusya'da İkinci Dünya savaşı sonrası müzelerin yükselişi ve 1960-1980'lerde bir tür "müze sayılarında artış" olarak tanımlanan bir dönemden bahsedilmiştir. Bu bölümde siyasi ve ekonomik alanlardaki değişiklikler, SSCB'nin yapılanması ve eksik olan eserlerin ülkeye dönüşü, çağdaş müzeciliğin temellerinin kurulması alanında Rusya tarihi üzerine açılan popüler ve günlük sergiler, dijitalleşmeye yönelik müzecilik alanında atılan adımlar, yenilikçi teknolojiler ve müzelerin gelişimine yönelik programlar ve projelere yer verilmiştir. Ülkede turizmin hızla gelişmesi, anıtların ve eserlerin korunması alanında kabul edilen kararlar ve buna ek olarak devlet kurumlarının kamu örgütleriyle oluşturmuş oldukları çalışma platformu müzelerin yeni fikir ve tasarımlarla ön plana çıkmasında büyük rol oynamaktadır. Rusya tarihi müzeciliğin gelişimini toplumsal gelişimle aynı zamanda yaşamıştır. Böylece, müzecilik alanında yapılan yatırımlarda kamu örgütlerinin çalışmaları ve en önemlisi toplumun bu alanda yaptıkları fikir alışverişi müzeciliğin gelişimi açısından oldukça fazla önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Rusya'da müzecilik, Kunstkamera Müzesi, Ermitaj Müzesi, koleksiyonculuk, SSCB'nin müzeleri, çağdaş müzecilik
Güney Kore'de sanat müzelerinin gelişimi
"Güney Kore'de Sanat Müzelerinin Gelişimi" başlıklı bu tez çalışmasında Güney Kore'deki sanat müzelerinin tarihi gözlemlenerek; bu sanat müzelerinin son yıllarda içinde bulundukları durum ve eğitim görevleri anlaşılması amaçlamıştır. Bu tezde Güney Kore'nin başlıca sanat müzesi olan Ulusal Modern ve Çağdaş Sanat Müzesi merkez alınarak Güney Kore'deki sanat müzelerinin tarihi incelenmektedir. Bu tez ile birlikte, Güney Kore Ulusal Modern ve Çağdaş Sanat Müzesi'nin kurulmasıyla beraber ortaya çıkardığı sosyal etki ve sanat müzelerindeki sergi ve kurulum düzenlerinde gerçekleşen değişimleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Günümüzde Güney Kore'deki birçok sanat müzesi, yalnızca koleksiyonların muhafazası ve sergilenmesi odaklı müze rolünden çıkıp, bir eğitici rolünü üstlenmektedir. Buna bağlı olarak birçok eğitim programı ortaya çıkmakta ve bu programlar çocuklardan yetişkinlere çeşitli ziyaretçilerin katılımıyla gerçekleşmektedir. Bu programların içerisinde sanat müzelerinin içerikleri incelenmektedir. Bu bilgiler kapsamında sanat müzelerinin rolü, Güney Kore toplumunun felsefesini geliştirirken, vizyonunu genişletmektedir sonucuna erişilebilir. Tez araştırmasında materyallerin toplanması, düzeltilmesi ve referans merkezine sahip bir inceleme yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle tarihsel ve toplumsal içeriğine göre Güney Kore sanat müzelerinin geçiş süreci ortaya konmuş ve hangi süreçte eğitimle bağlantı kurdukları araştırılmıştır.
Türkiye sanat müzeciliğinde internet kanallarının etkin kullanımı
Gelişen teknolojinin toplum üzerindeki etkisiyle sanat müzeleri de internet ortamında yer alan iletişim araçlarını kullanmaya başlamış ve ilgi çekici web sitesi tasarımlarıyla ziyaretçilerine farklı alanlarda ulaşmanın yollarını aramaya başlamışlardır. Görsel olarak kullanılan teknolojiyi yazıyla birleştirerek kullanmaya çalışan sanat müzeleri, kendilerini çevrimiçi ortamlarda yansıtmanın ve ifade etmenin yollarını aramış ve son zamanlarda özellikle iletişim ve müzecilik çalışmaları alanında kişilerin hayatına giren sosyal medya siteleri ve internet üzerinde yer alan video kanallarını etkin kullanma yolları bulmuşlardır. İnterneti kullanarak, ziyaretçinin katılımını ve müzeleri deneyimlemesi için daha etkin eğitim ve bilgilendirme imkanları yaratmışlardır. Bu araştırmada, son yıllarda süregelen sosyal medya ve internet tecrübesinin yayılması ortaya konmuş, bu gelişmelerin sanat müzeciliği kavramına ve anlayışına getirdiği yenilikler saptanarak müze yapılarının organizasyonundaki değişiklikler incelenmiştir. Sanat müzelerinin yeni işlevleri ve sanal ortam araçlarını kullanarak, ziyaretçinin katılımını ve deneyimlerini nasıl daha etkin hale çevirdiği örneklerle incelenmiştir. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Müze Yönetimi Bölümü, Müze Yönetimi Anabilim Dalı'nda yürütülmüş olan bu Yüksek Lisans Tezi, toplam 3 bölüm ve 150 sayfadan oluşmaktadır. Birinci bölümde; çağdaş sana müzeleri ve izleyici etkisine, ikinci bölümde internet ortamının sanat müzelerindeki yeri ve önemine değinilmiştir. İkinci bölümde aynı zamanda, dünyanın en çok gezilen 3 çağdaş sanat müzesinin örnekleri iv incelenmiş. Bununla birlikte Türkiye çağdaş sanat müzeleri örnekleri de incelenmiştir. Üçüncü bölümde de araştırmanın amacı saptanmış ve dünyada en çok ziyaret edilen çağdaş sanat müzeleriyle Türkiye müzeleri karşılaştırılmıştır ve son olarak da çağdaş sanat müzelerinde ziyaretçi katılımının internet kanalları kullanılarak nasıl daha çok ziyaretçi çekebileceğine dair kişisel görüş ve yorumlara yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Çağdaş Sanat Müzeleri, İnternet Araçları, Sosyal Medya Kanalları, Ziyaretçi Katılımı, Çağdaş Sanat Müzesi Ziyaretçisi.