Theses supervised by Prof. Dr. Muhsin Halis
16 theses · Kastamonu University, Bolu Abant İzzet Baysal University, Sakarya University
Enerji yönetimi uygulamalarının Kastamonu imalat işletmelerindeki farkındalık düzeyini belirlemeye yönelik bir araştırma
21. yüzyılda sahip olunan teknolojinin, üretimin ve kolaylıkların sürdürülebilmesini ve geliştirilebilmesini sağlayan araçların kullanılması enerji tüketimini zorunlu kılmaktadır. Bu sebeple özellikle bir önceki yüzyıldan itibaren artmaya başlayan enerji talebi oldukça yükselmiş ve yükselmeye devam etmektedir. Talep artışındaki bu yükseliş enerji maliyetinin işletmeler için önemli kalemlerden biri haline gelmesine neden olmuştur. Ayrıca enerji arzının sağlanmasında kullanılan ana kaynaklar olan petrol ve kömür çevre kirliliğine yol açarak dünyayı tehlikeye sokmaktadır. Bu kaynaklara ek olarak enerji arzında önemli miktarda etkisi bulunan nükleer temelli üretim bulunmaktadır. Nükleer enerji petrol ve kömür gibi çevre kirliliğine yol açmasa da, işlem sırasında oluşabilecek bir hata sonucu çok geniş alanlara radyasyon yayılması ile daha büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle bir yandan teknoloji sayesinde elde ettiği refah düzeyini kaybetmek istemeyen, öbür yandan gezegenin yaşanamaz hale gelmesine mani olmak isteyen insanoğlu enerji arzı ve tüketimi ile ilgili konularda daha temkinli davranmalıdır. Enerji yönetimi bir kuruluşta enerji tüketimini mümkün olan en alt seviyeye indirebilmek için planlı olarak uygulanan, örgütsel ve teknik süreçleri içeren bütün ölçüm ve aktivitelerin toplamını ifade etmektedir. Bu araştırmanın amacı Kastamonu ilindeki imalat işletmelerinin enerji yönetimi uygulama konusunda farkındalık seviyesini ve yapılan uygulamaları tespit etmektir. Bu sebeple, araştırma Kastamonu'da faaliyet gösteren imalat işletmelerinde yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. SPSS programı kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda işletme yöneticilerinin çoğunluğunun enerji verimliliği ve enerji tasarrufuna ilişkin kavramlara aşina oldukları, mümkün olduğunca enerji yönetiminin uygulanması gerektiği düşüncesinde oldukları görülmüştür. Ancak yaptıkları uygulamalar değerlendirildiğinde ankete katılan işletme yöneticilerinin yalnızca yapılması kolay olan uygulamaları yeterli gördüğü, sürekli ölçüm ve takip gerektiren uygulamaların ihmal edildiği tespit edilmiştir.
Libya gıda kuruluşlarında kalite yönetim sistemi ISO 22000'in uygulanmasını etkileyen engeller
Son yıllarda dünya çapında gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kalite yönetim sistemi ISO 22000 sertifikasına sahip gıda kurumların sayısı önemli ölçüde artmıştır. Yeni ISO 22000 standartı bir kuruma iç ve dış müşteri memnuniyetini gösteren, ürün ve hizmetlerini sürekli geliştirmek için yol göstericilik yapan bir yöntemdir. Bingazi'de özel sektör kurumu olarak sadece iki gıda Fabrikası ISO 22000 sertifikasına sahip bulunmaktadır. Sertifika sayısının bu denli az oluşu bu kuruluşların ISO 22000 sertifikası almalarını etkileyen engellerin var olduğuna işaret etmektedir. Benzer ülkelerde, örneğin Mısır'da üç yüzden fazla kurum kalite Yönetim Sistemi ISO 22000 başvurusu yapmıştır. Bu nedenle, bu araştırmanın amacı, Libya Gıda Sektöründe KYS (Kalite Yönetim Sistemi) ISO 22000'in uygulanmasına etki eden engellerin ortaya çıkarmak ve analiz etmektir. Dünya çapında farklı ülkelerde, birçok gıda kuruluşu KYS ISO 22000'e sahip olma bakımından engellerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu engellerin etkileri üzerine yapılmış olan ampirik çalışmaların yetersiz oluşu nedeniyle, bu çalışmada yeni bir standart ve kavramsal çerçeve oluşturulmuş ve geliştirilmiştir. Bu araştırma, bu engelleri daha derinlemesine bir anlayış ile ele almak amacıyla gerçekleştirildi. Bu çalışma, bazıları sadece Libya kültürüne has olarak sınıflandırılan ve daha önce literatürde yer almayan engellerin ayrıntılı bir listesini sunmaktadır. Engellerin çoğu dünyada genelinde bildirilen engeller ile uyumludur. Bu çalışma, bu alandaki literatürün zenginleştirilmesine katkıda bulunmakta ve Libya'ya yönelik araştırmalardaki bilgi boşluğunu doldurmaktadır. Bu araştırmadan elde edilen bulgular ışığında bazı öneriler paylaşılmıştır.
Libya teknik üniversitelerinde TKY uygulamalarını etkileyen faktörlerin araştırılması
Libya, dünyadaki çeşitli gelişmelere ayak uydurmak isteyen dünya ülkelerinden biridir. Toplam Kalite Yönetimi (TKY), gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin kurumlarında, kurumun yöntemlerini ve çalışma biçimlerini geliştirmeyi, performansı iyileştirmeyi ve müşteri memnuniyetini sağlamayı minimum çaba ve maliyet ile başarmayı amaçlayan modern yönetim tarzlarının en önemlilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma, Libya Teknik Üniversiterinde TKY uygulamasının benimsenmesini etkileyen ve bu uygulamanın seviyesini değerlendiren Kritik Başarı Faktörlerini (KBF) tanımlamayı amaçlamaktadır. Yönetim taahhüdü ve liderlik, ölçüm ve değerlendirme, müşteri odaklılık ve memnuniyet, iletişim, eğitim ve öğretim, takdir ve ödül, ekip çalışması, yetkilendirme ve katılım ve sürekli gelişim olmak üzere 9 KBF literatürden bu çalışma için kavramsal çerçeve olarak seçilmiştir. Araştırmanın amaç ve hedeflerine ulaşmak için, önerilen kavramsal çerçeveye uygun olarak literatürde daha önce geliştirilen bir anket seçilmiş ve Libya ortamına adapte edilerek modifiye edilmiş ve böylece nicel araştırma yöntemi olarak yararlanılmıştır. Anketin doğrulanması için faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Bulgular, Libya teknik üniversitelerinin kalite yönetimi prensiplerini uygulamaktan çok uzak olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, TKY'nin bu düşük seviyesini, üniversitelerdeki tüm idari seviyelerde uygulanmasının başarısı için gerekli olan örgüt kültürü kavramının eksikliğine bağlamaktadır. Çalışma, Libya Teknik Üniversiteleri tarafından TKY'nin uygulama düzeyinin yükseltilmesinde yararlı olabilecek pratik öneriler ortaya koymakta ve bu alanda yapılacak araştırmalar için gelecekteki çalışmalara yönelik öneriler de sunmaktadır.
Turizm paydaşlarının sürdürülebilir gelişmeye yönelik tutumları: Shahat şehri örneği
Turizm, dünyada ülkelerinin ekonomilerini canlandırmak için en önemli kaynak haline gelmiştir. Turizm, altyapıya yapılan muazzam yatırımları teşvik eder ve devletlerin, ekonomik fırsatları eşitlemeye yardımcı olarak ve kırsal sakinleri kalabalık şehirlere göçünü önleyerek iş fırsatları yaratmaya ve yerel halkın yaşam koşullarını iyileştirmeye yardımcı olacak ödemeler dengesini geliştirmelerine yardımcı olur (WTO, 2007)Libya ekonomisi hala büyük ölçüde petrole bağlıdır ve diğer sektörlerin gelir çeşitlendirilmesi noktasında geliştirilmesi gerekmektedir. Fakat turizm sektörü gibi alanlara devlet tarafından yeterli destek sağlanmamaktadır. Fakat uzun vadede yararlanabilmek için de turizmin gelişmesi sürdürülebilir olmalıdır. 1997 Berlin Deklarasyonu, "turizmin sürdürülebilir biçimlerine ulaşılmasının, plancıların, karar vericilerin ve paydaşların turizm gelişiminde sürdürülebilir eylemlere yönelik tutumlarını anlaşılması ilgili tüm paydaşların sorumluluğudur" şeklindedir." Çalışmanın amacı, paydaşların turizm gelişimine yönelik tutumları incelenerek ve anahtar paydaşların turizm için sağlayabileceği desteğin kapsamını tanımlayarak gelecekte Shahat Kentinde (SC) sürdürülebilir turizm gelişimi yaratma olasılığını araştırmaktır .Shahat şehri, birçok ekonomik, sosyal ve çevresel sorunlarına çözüm bulabilmek için acil olarak kalkınma projelerine ihtiyaç duyan Libya'daki diğer şehirlerin benzeri olduğu için çalışma yeri olarak seçilmiştir. Bu çalışmada, yerel sakinler, turistler, hükümet sektörü ve özel sektör olmak üzere dört kilit paydaş grubu seçilmiştir. Araştırmacı, asıl verileri toplamak için "karma yöntem" kullanmıştır: Yerel sakinlerin ve turistlerin tutumlarını keşfetmek için anahtar bir yöntem olarak kullanılan anket kullanılmış, ve kamu ve özel sektörün tutumlarını araştırmak için görüşme yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca, araştırmacı gerçekleri gözlemlemek için bazı turistik bölgelere saha ziyaretleri yapmış ve ikincil verileri yayınlanan raporlar, çalışmalar, kitaplar, tablolar, resimler ve haritalardan elde etmiştir. Çalışma, turistik ürünlerin miktarı ve kalitesi bakımından kentte iyi turistik kaynakların varlığını doğrulayan bazı önemli bulgulara ulaşmış ve yerel ve küresel seviyelerde rekabet olasılığını tespit etmiştir. Ancak keşif, bakım, reklamcılık ve eğitim bakımından pek çok turistik bölge daha fazla dikkat ve ilgiye ihtiyaç duymaktadır.
Envanter yönetimi ve organizasyonların etkinliği üzerindeki etkileri: ulusal petrol sahaları ve terminalleri yemek firması üzerine deneysel bir çalışma
Stok (envanter) yönetimi, para ve süreçler üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olması nedeniyle organizasyonlarda önemli bir iştir, çünkü stok yönetimi, çalışma ve pazarlama süreçleri arasındaki bağlantıdır, dikkat edilmesi gereken bir şeydir ve iş süreçlerine uyum sağlamak için süreçlerini gelişmesine katkıda bulunur. Organizasyonun geri kalan birimleri için stok yönetiminin taşığı bu önem envanter yönetimi ve organizasyonların etkinliği konusu çalışma için seçilmiştir. Bu çalışma stok yönetiminin rolünü göstermeye çalışmayı amaçlamaktadır. Çalışma ayrıca stok yönetiminin organizasyon etkinliği açısından önemini gösterme ve stok yönetiminin karşılaştığı ve faaliyetlerini sınırlayan zorlukları belirlemeyi amaçlamaktadır. Sonuçlar, stok yönetiminin yapıldığı yerdeki depocıların tedarik yönetimini takibiyle işlerin daha iyi olacağını öne sürmektedir. Araştırmacı, malzeme yönetiminin adını satınalma bölümü ve müşteri bölümünü içerek şekilde değiştirilmesi ve depolama bölümünün bu iş gereği, malzemelerin doğru miktar, kalite, zaman ve fiyat ihtiyacına göre malzeme satın almak ve şirketin ihtiyacını belirmede rol üstlenmesini ve konum stoku bölümünün merkezini de içeren stok yönetimi adı altında yeni bir yönetim geliştirilmesini önermektedir..
Kastamonu ilindeki banka müşterilerinin katılım (İslami) bankacılığı hakkındaki algıları
Bu araştırmanın amacı, Kastamonu ilindeki banka müşterilerinin İslami bankacılık ve finans uygulamaları hakkındaki algılarını bir anket uygulaması ile belirlemektir. Anketin örneklem kapsamındaki 275 katılımcıya internet ortamında ulaştırılmasıyla veriler elde edilmiştir. Toplanan veriler ile katılımcıların demografik özellikleri, İslami finans ve faizsiz bankacılık ürünleri hakkındaki düşünceleri istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Veriler ile ilk önce frekans tabloları oluşturulmuştur. Ardından veriler çeşitli analiz yöntemlerine tabi tutularak önemli bulgular elde edilmiştir. Bulgulara göre; katılımcıların genel olarak İslami finans hakkındaki bilgi düzeyleri düşük seviyelerdedir. Murabaha ve Mudaraba katılımcılar tarafından en çok bilinen ürünlerdir. Katılımcıların banka seçimini etkileyen en önemli faktörler; bankanın itibarı, düşük işlem masrafları ve banka personelinin davranışlarıdır. Dini hassasiyet ise son sıralarda yer almıştır. Ayrıca müşterilerin İslami bankacılık hakkında şüpheleri bulunmaktadır.
Kazakistan turizm sektörünün bölge ülkeleri içindeki rekabet gücü: Ulaştırma altyapısı itibariyle bir değerlendirme
Günümüz dünyasında yüksek turizm potansiyeline sahip çoğu ülkenin iktisadi anlamda kalkınması ve ihtiyaç duyduğu döviz girdisini sağlaması için istihdam seviyesini, pazar payını ve ulusal anlamda elde ettiği gelirleri arttırılması gerekmektedir. Bundan dolayı birçok ülke uluslararası turizm sektöründe birbirleri ile amansız bir rekabet içerisine girmektedir. Ulusal rekabet gücü kavramının değişik boyutları çeşitli disiplinlerden pek çok araştırmacının ilgisini çekmiştir. Ekonomi disiplini, rekabet kavramını uluslararası düzeyde ülkenin makroekonomik göstergeleri ışığında inceleme konusu yaparken, işletme disiplini, firma sektör ve ulusal düzeyde rekabetin uluslararası boyutu ile ilgilenmektedir. Bir başka ifadeyle iki farklı disiplin farklı analiz birimlerini inceleme konusu yaparak ulusal rekabet gücünü açıklamaya çalışmaktadır. Bunun sonucu olarak, farklı disiplinler ulusal rekabet gücünün farklı dinamiklere bağlı olarak açıklamakta ve sonuca ilişkin farklı yorumlarda bulunabilmektedir. Bu çalışma hem ekonomi disiplini açısından hem de işletme disiplini açısından ulusal rekabet gücünün bağlı olduğu dinamikleri dikkate alarak, Kazakistan'ın, Avrasya bölge ülkeleri içindeki turizm sektörünün rekabet gücünü altyapı ve ulaştıma altyapısı çerçevesinde açıklamaya çalışmaktadır. Özellikle ülkelerin gelişmişlik durumlarının farklılığı ve bu gelişmişlik farklılığının bir sonucu olarak turizm sektörünün rekabet gücünü ulaştırma ve lojistik altyapıya ilişkin dinamiklerle açıklama gerekliliği önemlidir. Bu amaçla birincil ve ikinci veri kaynaklarından ede edilen veriler analiz edilerek mukayeseli olarak Kazakistan'ın rekabet gücü ortaya konulmaya çalışılmştır. Birincil veri kaynaklarının tasarımında Porter'in rekabet gücü analizi metodolojisi kullanılmıştır. Bu bağlamda devletin çeşitli kademelerinde ve turizm sektöründe görev yapan yetkili kişilerle mülakat yapılmıştır. Mülakat sonucunda elde edilen sonuçlar çalışmanın son bölümünde incelenmiş ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kazakistan, turizm, altyapı, ulaşım, teknoloji.
Radyo Haftası dergisinin 12 sayısının içerik analizi
Kitle iletişim araçlarından olan radyo programları işitsel bir yayın aracı olduğu için radyoda gerçekleştirilen programlar yazılı basın aracı olan dergi ile görsel bir zeminde okuyucularıyla buluşturmuştur. 1950 yılında yayın hayatına başlayan Radyo Haftası Dergisi radyoda programların nasıl gerçekleştirildiğini, dönemin ünlü sanatçılarının yaşantılarını, nasıl göründüklerini fotoğraflarla ve dönemin haberlerini, halkın ihtiyacını karşılayacak ürünlerin reklamlarını sayfalarına taşımıştır. Radyo Haftası Dergisi 1950 yılında yayına hayatına başlayarak 1954 yılına kadar devam etmiştir. Dönemin radyo yayıncılığı hakkında bilgiler veren arşiv niteliği taşıyan "Radyo Haftası" dergisinden hareketle, radyo ile ilişkisini ortaya çıkarmak amacı saptandıktan sonra örneklem, kategoriler, çözümleme birimi ve sayım sisteminin belirlenmesinin ardından kodlama aşamaları uygulanmıştır. Dergide haber içerikleri nitelikleri, türleri, öğeleri; magazin başlıklarının kaynakları, konusu, yapıldıkları alanları; dergide yer alan reklamların türleri, kategorileri, hangi demografik yapıya seslendikleri ve fotoğraflar kategori olarak incelenmiştir. Radyo Haftası Dergisi magazin haberlerine, haberlere yer vermiş ve bu içeriklerde fotoğraflar kullanmıştır. Dergi yayınlarını gerçekleştirirken şirket, kurumların reklamına yer vermiştir.
Web tabanlı girişimlerde yeni medyanın rolü
Günümüz teknolojilerinin her geçen gün gelişmesi ve dijitalleşmenin önemiyle, hayatın birçok alanında olduğu gibi şirketlerin de teknolojiye ayak uydurma şekilleri ve organizasyon yapıları farklılaşmaktadır. Medyanın internetle tanışmasıyla birlikte yeni medya kavramının ortaya çıkması, şirketlerin varlık gösterdiği ortamı çoğunlukla internet ortamına taşımaya vesile olmuştur. Dünyada start-up olarak bilinen ve bir pazar ihtiyacını karşılamaya yönelik kurulan genç yenilikçi şirketler olan girişimler yeni medya imkânlarını sıkça kullanmaktadır ve bu kullanımları başarılı girişimler için önemli ölçüde katkı sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında, girişimler ve yeni medya kavramlarına bir bakış sağlanırken aynı zamanda yeni medyanın genç yenilikçi şirketler olan internet girişimlerindeki rolü de incelenmektedir. Araştırma yöntemi olarak 9 farklı sektörde faaliyet alanına sahip internet girişimlerinin temsilcileri ile yapılan görüşmelerin sonucunda internet girişimlerde yeni medyanın rolüne bir bakış sağlanmaktadır. Şirketlerin bir kısmı sosyal medyanın önemini ön plana çıkarırken, bir kısmı herhangi bir dijital stratejiye ihtiyaç duymadan tamamen organik şekilde yürüyen pazarlama faaliyetlerine sahiptirler.
Bölgesel ekonomik kalkınmada turzim sektörünün rolü (Azerbaycan Gence bölgesi açısından bir değerlendirme)
Çalışmanın temel amacı Azerbaycan`ın Gence bölgesinde turizm sektörünün rekabet gücünün analizi ve turizm sektörünün gelişmesindeki potansiyel ve olumsuz yönler ele alınmıştır. Porterin Elmas Modeli ile Gence bölgesinin turizm sektörünün rekabet gücü analiz olunarak olumlu ve olumsuz yönler gösterilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde bölgesel ekonomik kalkınmanın çeşitleri, ilkeleri, amaç ve araçları, ayrıca bölgesel ekonomik kalkınmada rekabeti etkileyen temel faktörlere değinilmiştir. Çalışmanın ikinici bölümünde turizmin rekabet gücünü etkileyen niteliksel ve niceliksel faktörler incelenmiştir. Üçüncü bölümde Azerbaycan`ın sosyo-ekonomik değerlendrilmesi yapılırken, tarım sektörü, sanayi sektörü ve hizmet sektörü değerlendrilmiştir. Azerbaycan turizm potansiyeli ise bölgelere göre ele alınmıştır ve turizm potansiyeli Azerbaycan`ın hangi bölgesinde gelişib hangisinde gelişmediğine kısaca değinilmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında Gence bölgesinde işlem gören turizm işletmeleri ve turizmle ilişkisi olan işletmelere anket uygulanmıştır. Anket sonuçları Elmas Modelinde analiz edilerek turizmin bu bölgedeki rekabet gücü incelenmiştir. SPSS programında anket sonuçlarının ortalaması ve standart sapması elde edilmiştir. Bunun sonucundaysa Elmas Modeli ile turizm sektörünün rekabet analizi yapılmış. Çalışmada gerçekleştirilen rekabet analizinin temel sonuçları şunlardır: Gence bölgesinin turizm rekabet gücünde coğrafi konum, ulaşım kolaylığı, bölgede eğitim veren kurumların olması rekabet gücünü yüksek kılmaktadır. Azerbaycan`ın petrole bağlı bir ekonomi izlemesi turizm sektörünün gelişmesine olumsuz etki yaratmıştır. Böylece bu sektörün gelişmesi için devletin sektöre yeterli sermaye ayırmaması sonucu turizm sektörü yeterli geliştrilmemiştir. İşletmelerin büyük kısmı finansal kaynak yetersizliği, markalaşmada yetersizlik, altyapının gelişmemiş düzeyde olması gibi sorunlarla karşı karşıyadır. Biokratik engeller, devlet teşvikindeki yetersizlik girişimcilerin bu alana yatırım yapmamasına etki eden durumdur.
Açık inovasyonun çalışan cesareti iş yerinde gelişme ve inovasyon performansı üzerindeki etkileri
Çalışmada son 20 yıldır hızla gelişen açık inovasyon uygulamalarının inovasyon sürecinin çekirdeğini oluşturan çalışanların cesaret, iş yerinde gelişme ve inovasyon performanslarına etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Açık inovasyonun birey düzeyindeki etkilerini inceleyen sınırlı sayıdaki çalışma arasında yer alan bu araştırmanın gerçekleştirilmesinde öncelikli olarak araştırma modelinde yer alan değişkenlerin Türkçe literatüre kazandırılması için ölçek uyarlama çalışmaları yapılmıştır. Daha sonra elde edilen ölçekler yardımıyla araştırma modeli test edilerek modelde yer alan değişkenler arasındaki ilişkiler ilk kez incelenmiştir. Çalışma kapsamında İstanbul, Ankara, Bursa, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova illerindeki sanayi işletmelerinde Ar-Ge ve inovasyon süreçlerinde görev alan 579 katılımcıdan anket yoluyla veri toplanmıştır. Toplanan veriler kısmi en küçük kareli yapısal eşitlik yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular açık inovasyonun, firmanın inovasyon performansıyla birlikte Ar-Ge ve inovasyon sürecinde görev alan çalışanların cesaret ve iş yerinde gelişme düzeylerini de doğrudan artırdığını ortaya koymaktadır. Bulgular bu etkilerin yanı sıra çalışan cesareti ve iş yerinde gelişmenin de inovasyon performansı üzerinde doğrudan ve anlamlı bir pozitif etkisinin olduğunu göstermektedir. Ayrıca çalışan cesareti iş yerinde gelişmeyi de doğrudan ve anlamlı şekilde pozitif etkilemektedir. Doğrudan etkilerin yanında açık inovasyonun gerek çalışan cesareti ve gerekse iş yerinde gelişmeyi olumlu etkileyerek inovasyon performansını dolaylı olarak da pozitif etkilemektedir. Aynı şekilde çalışan cesareti iş yerinde gelişmeyi pozitif etkileyerek inovasyon performansına doğrudan etkisinin yanı sıra dolaylı olarak da katkı sağlamaktadır. Çalışma kapsamında ayrıca değişkenler arasında belirlenen ilişkilerin eğitim düzeyi, yaş, firma büyüklüğü ve Ar-Ge departmanı gibi bazı değişkenler açısından da çeşitli şekillerde farklılaştığı gözlenmiştir.
Bitlis ili turizm potansiyeli: Özel sektör ve kamu sektör yöneticilerinin kanaatlerinin araştırılması
Bitlis ili turizm potansiyelini belirlemeye yönelik bu tezin temel amacı; Bitlis'in doğal, tarihi ve sosyo-kültürel açıdan turizm arz kaynakları ve turizm alt yapısı değerlendirilerek ilin turizm potansiyelinin belirlenmesidir. Bitlis ilinin sahip olduğu turizm potansiyelinin doğru plan ve politikalar ile il ve yöre ekonomisine olumlu katkılar sağlayacak doğrultuda geliştirilmesi açısından çalışma önem arz etmektedir.Çalışmada öncelikle il hakkında genel bilgiler, ilin sahip olduğu turistik değerler ve bu değerler çerçevesinde ilde geliştirilebilecek turizm çeşitleri hakkında bilgilere ve il turizm arz kaynaklarının belirlenmesine yönelik yapılan araştırmaya yer verilmiştir. Araştırmada veri toplama tekniği olarak anket uygulanmıştır. Bitlis ili üst düzey sosyal sınıfı içerisinde yer alan kamu ve özel sektör yöneticilerinin il turizmine ilişkin görüşlerinin alınmasına yönelik yapılan ankette çoğunlukta kapalı uçlu sorular kullanılmış, katılımcı görüşlerinin daha ayrıntılı biçimde alınması amacıyla sorulan dört adet açık uçlu soru ile araştırma bulguları desteklenmiştir. Daha sonra anket verileri SPSS programında işlenmiş, güvenilirlik analizleri, demografik bulgulara ilişkin analizler yapılmış, il turizm arz kaynakları ile ilgili sorulara yönelik katılımcıların yüzde ve frekans dağılımları incelenmiş ve demografik değişkenlere göre farklılık gösteren görüşlerin belirlenmesi amacıyla ANOVA analizi yapılmıştır.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulardan anlaşıldığı üzere il doğal, tarihi ve sosyo-kültürel anlamada turizm çekiciliğine sahiptir. Ancak turistik alt yapı ve turizm hizmet kalitesindeki yetersizlikler, tanıtım eksiklikleri ve ilin coğrafi konumunun getirdiği dezavantajlar başta olmak üzere ilde turizm faaliyetlerinin gelişimini engelleyen olumsuzluklar olduğu yapılan araştırma sonucunda elde edilen bulgular arasındadır. Anket sonucunda elde edilen bulgular yardımı ile il turizminin gelişimini olumsuz yönde etkileyen önemli sorunlar sıralanmış ve bu sorunlara yönelik geliştirilen çözüm önerileri ile çalışma tamamlanmıştır.Anahtar kelimeler: Bitlis, turizm potansiyeli, turizm arz kaynakları
Konaklama işletmelerinde kriz yönetimi: 2009 küresel ekonomik krizine yönelik bir araştırma
21. yüzyılda küreselleşmenin artan etkisi, dünya piyasalarının giderek girift bir hal almasına yol açarken; sektörler arası etkileşimi daha hassas kılmaktadır. Her tür ve ölçekteki işletme için artan rekabet ortamı da göz önünde bulundurulduğunda, günümüzde işletmelerin yaşamlarını devam ettirebilmelerinin, giderek daha sık karşılaşılan kriz süreçlerinden başarıyla çıkabilmelerine bağlı olduğu görülmektedir. Bu durum, içsel ve dışsal tüm kriz türlerinde; etkin kriz yönetimi uygulamalarını gerektirmektedir. Geniş bir yelpazede çeşitlilik gösteren turizm krizlerinin dezavantajlarının, çağdaş yönetim tekniklerinin ışığında gelişen kriz yönetiminin doğru uygulanması ile avantaja çevrilebildiği görülmektedir. Bu durum; turizm sektöründe başarılı kriz yönetimi uygulamalarının önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.2009 Küresel ekonomik krizi, diğer endüstrilerle birlikte, talep esnekliğinin oldukça yüksek olduğu turizmde de olumsuz etkilerini göstermiştir. Bu çalışmanın amacı, söz konusu krize yönelik olarak konaklama işletmelerinde uygulanan olası kriz yönetim planlarının varlığını tespit ederek; krizin olumsuz etkilerine karşı oluşturduğu koruma mekanizmasını incelemektir. 2009 Krizi karşısında konaklama işletmelerinde uygulanan kriz yönetimini ilk inceleyecek tez örneği olması açısından çalışma önem arz etmektedir. Çalışmanın birinci ve ikinci bölümlerinde kriz yönetimi ve turizm krizlerine; üçüncü bölümün ilk kısmında ise ekonomik krizlere ilişkin mevcut olan ulusal ve uluslararası literatür kapsamlı biçimde taranmıştır. Araştırma kısmında ise anket ve kişisel görüşme yöntemleri kullanılmıştır. İstatistiklerin incelenmesi sonucu 2009 yılı verilerine göre İstanbul'da bulunan Turizm İşletme Belgeli toplam 108 adet dört ve beş yıldızlı otel, çalışmanın evrenini; kolayda örnekleme yöntemi ile ankete geri dönüş yapan 73 otel ise örneklemini oluşturmaktadır.Araştırmadan elde edilen bulgular, 2009 krizi karşısında dört yıldızlı otellere göre kriz yönetimini daha çok ve etkin uyguladıkları görülen beş yıldızlı otellerde krizin olumsuz etkilerinin daha yoğun yaşandığını göstermekte olup; küresel ekonomik krizler karşısında kriz yönetim planlarının koruyucu etkilerinin sınırlı kaldığına işaret etmektedir. Bununla beraber, otel işletmelerinin büyük çoğunluğunda kriz yönetiminin halen yeterince tanınmadığı ve teorisiyle uyumlu biçimde uygulanamadığı da göz önünde bulundurulmalıdır.
Otel çalışanlarının mesleki ve kişilik özellikleri uyumunun kariyer hedefleri üzerine etkisi: İstanbul'da bir alan araştırması
Günümüzde, bilim ve teknolojideki gelişmeler, sosyal ve siyasi değişimler, rekabet; sosyal ve ekonomik çevrelerde, özellikle örgütsel yapılarda önemli değişimleri beraberinde getirmektedir. Küreselleşme, teknoloji, değişim ve bilgi toplumu kavramlarının etkisiyle örgütsel yapıların değişmesi, bireylerin eğitim ve beklentilerindeki gelişmeler kariyerin anlamını da değiştirmektedir. Bilgi çağında, yaşam boyu iş olanaklarının, fonksiyonel unvanların ve gelir açısından sürekli yükselmenin yerini, yaşam boyu öğrenme, kendi kendini sürekli geliştirme ve sürekli istihdam edilebilir kalmaya gereksinim duyma almıştır. Bu çalışmanın amacı turizm sektöründe çalışan bireylerin mesleki kişilik özelliklerini mesleğin gerektirdiği kişilik özelikleri ile karşılaştırarak olası uyum veya uyumsuzluğun kariyer hedefleri üzerinde ne gibi etkileri olduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla İstanbul bölgesinde bulunan otellerde, Holland Mesleki kişilik envanteri ile Duman'ın geliştirdiği kariyer isteği ölçeği kullanılarak hazırlanmış anket yardımı ile kişilik özellikleri ile kariyer yapma isteği arasındaki ilişki incelenmiştir. Evreni belirlemek için İstanbul bölgesi otellerinde bulunan yatak sayısı 2008 turizm ve işletme belgeli tesis istatistikleri ve 2006 belediye belgeli tesis istatistiklerinden faydalanarak oluşturulmaya çalışılmıştır. Yatak sayısı İstanbul'da 118500 çıkmıştır. Otellerde yatak başına düşen personel sayısı 0,50'dir. Buna göre evren 59250 personel olarak bulunmuş ve Altunışık ve Diğerleri tarafından oluşturulan tabloya göre en az 382 anket uygulanması gerektiği saptanmıştır.
Üniversite ve sektör temsilcilerinin bakış açısıyla lisans düzeyindeki turizm eğitiminin araştırılması
Günümüzde hizmet işletmeleri, üretim işletmelerinin uyguladığı yönetim sistemlerinin de özünü oluşturan kaliteli hizmet sunumunu ana hedef olarak belirlemektedir. Hizmet sektörünün önem kazanması sektörün ekonomi içerisindeki payının giderek artmasıyla ilişkilendirilmektedir. Uluslararası rekabet ve misafir tatminine önem verilmesi, kalite tanımının üretici yerine misafir odaklı olmasına ve hizmet kalitesinin atmasına neden olmaktadır. Bu sebeple kişilerin turizm alanında istihdam edilmesi ve bunun için gerekli becerilere sahip olmaları ülke turizminin gelişimi açısından oldukça önemlidir.Bu çalışmanın amacı turizm bölümlerinde lisans eğitimi veren akademisyenlerin ve turizm sektöründe görev yapan yöneticilerin, turizm müfredatında verilmekte olan derslere, kazandırılması hedeflenen yetenek ve becerilere ve eğitim koşullarının değerlendirilmesine ilişkin kanaatlerinin değerlendirilmesidir. Akademisyenlerin ve turizm sektöründe görev yapan yöneticilerin, bu konudaki görüşlerinin alınması suretiyle uygulanmakta olan turizm eğitimi veren okul müfredatlarının buna uygun düzenlenmesi mümkün olabilecektir. Turizm fakülte ve yüksekokullarında görev yapan toplam 421 akademisyen içerisinden 100 kişiye mail yoluyla anket gönderilmiş ve 53 adet akademisyenden geri dönüş sağlanmıştır. Toplanan veriler istatistiksel paket program (SPSS) aracılığıyla çözümlenmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir.Çalışmanın bulgularında ?Yabancı Dil? ve ?Mesleki Yabancı Dil? en fazla önem atfedilen dersler olarak belirlenmiştir. Ayrıca ?Yabancı Dil Becerisi?, ?Sözlü İletişim? ve ?Yazılı İletişim? turizm eğitiminde kazandırılması amaçlanan önemli beceri ve yetenekler olarak tespit edilmiştir. Akademisyenler ve turizm sektöründe görev yapan yöneticiler tarafından büyük önem atfedilen ?Yabancı Dil Becerisi? dersinin öğrencilere daha faydalı olacak şekilde yeniden gözden geçirilmesi ve gerekirse ders saatlerinin artırılması düşünülmelidir.
Ankara'da kongre turizmi: A grubu seyahat acentaları nın bakış açılarına yönelik bir araştırma
Bugün tüm dünyada turizmi, tatil turizmi kimliğinden kurtarma çabası ile denizlerden içerilere doğru taşıyan, dört mevsime yayan ve doğayı ana malzeme olarak kullanarak tahrip etmeyen turizm türü arayışı ve hayata geçirilmesi çabaları mevcuttur. Kültür turizmi, golf turizmi, kongre turizmi, özel merak turizmi, yayla turizmi, çiftlik turizmi vb. turizm türleriyle turizm mekân ve zaman olarak yaymaya çalışılmaktadır. Bu alternatif turizm çeşitleri içerisinde olan kongre turizmi, ülkelerin popüler destinasyon merkezlerindeki yoğunlaşmaların başka bölgelere aktarılabilmesinde, turizm sezonunun uzatılmasında ve kongre katılımcılarının normal turiste oranla daha fazla harcama yapması dolayısıyla ülkenin döviz girdilerinin arttırılması gibi ekonomik faktörler nedeniyle günümüzde en çok teşvik edilen turizm türüdür.Bu çalışmada kongre turizminin alternatif bir ürün olarak analizi, kongre turizmi açısından kongre pazarının değerlendirilmesi ve Ankara'nın bu faaliyet alanındaki mevcut durumu ayrıca Ankara bölgesindeki A grubu seyahat acentalarının kongre turizmine bakış açıları incelenmiştir. Araştırmanın seyahat acentalarında uygulanmasının sebebi Türkiye'de kongre organizasyonlarının %90'ının seyahat acentaları tarafından yapılmasıdır. TÜRSAB'ın 2008 verilerine göre Ankara'da faaliyet gösteren 349 adet A grubu seyahat acentası bulunmaktadır. Çalışmamız süresince bu acentalardan 98 tanesine ulaşabildiğimiz için çalışmamız bu 98 adet acenta ile sınırlıdır. Araştırma verileri, acenta yetkililerinin ankete verdiği cevaplarla sınırlıdırBu araştırmanın sonuçlarına göre, Ankara ilinde kongre turizminin yeterli düzeyde gelişmediği ve büyük kongre organizasyonlarını karşılayacak salon, yatak kapasitesine, hızlı şehir içi ulaşım imkânlarına ve şehirde büyük çaplı kongre organizasyonları için kurumlar arası koordinasyon birliğine henüz ulaşamadığı anlaşılmıştır. Ankara'da seyahat acentasında çalışan görevliler Ankara ilinde turizm için kongre turizminin itici bir güç olduğunu düşünmektedirler fakat bu konudaki uygulamaları yetersiz görmektedirler. Bu nedenle öneri olarak sunulan tüm önergelere katılmaktadırlar ayrıca çalışmada yapılan faktör analizine göre seyahat acentası görevlilerinin Ankara'da kongre turizmine ilişkin görüşleri belli başlıklar halinde toplanabildiği görülmüştür. Bu araştırma bize bir bölgede kongre turizmi konusunda bir çalışma yapılmak istenirse hangi kongre turizmi unsurlarının nasıl bir sıralamada ele alınmasının yardımcı olacağını göstermektedir. Şehirlerde il turizm müdürlükleri kongre turizmi üzerine projeler planlamak için bu faktörlerin oluşturduğu başlıklardan yola çıkarak ve faktörleri oluşturan cümleleri inceleyerek kendilerine bir çalışma planı hazırlayabilirler