Theses supervised by Prof. Dr. Tokay Gedikoğlu
14 theses · Gaziantep University
Ortaöğretimde okul yöneticilerinin yönetimsel uygulamalarının toplam kalite açısından değerlendirilmesi (Gaziantep örneği)
oz ORTA OGRETIM OKUL YÖNETİCİLERİNİN YÖNETİMSEL UYGULAMALARININ TOPLAM KALİTE AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ (GAZİANTEP ÖRNEĞİ) YAŞAR, Mehmet Doktora Tezi, Eğitim Bilimleri Tez Danışmanı: Prof. Dr. Tokay GEDİKOĞLU Aralık 2003, 175 sayfa Bu çalışma, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi sınırlan içinde yer alan ortaöğretim kurumlarında görev yapan yöneticilerin ve öğretmenlerin, okullarındaki yönetimsel uygulamaları Toplam Kalite Yönetimi (TKY) açısından değerlendirmelerini belirleyerek başta bu okulların yöneticilerine ve öğretmenlerine olmak üzere konuyla ilgili diğer kurum ve bireylere okullardaki yönetimsel uygulamaların TKY'ye uygunluğuna ilişkin dönüt sağlamak ve böylece konuyla ilgili olarak yapılabilecek düzenlemelere kaynaklık edebilecek bazı verilerin ortaya konabilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda, 2001-2002 eğitim-öğretim yılında çalışmanın kapsamı içinde kalan ortaöğretim kurumları arasından kümeleme ve yansızlık metoduyla seçilen 8 orta öğretim kurumunda görev yapan 70 yönetici ve 228 öğretmenin konuya ilişkin görüşlerini belirlemek için, TKY'nin alt boyutları ile ilgili 29 madde IIIve kişisel bilgiler içeren bir anket geliştirilip, geçerlik ve güvenirliği sağlandıktan sonra da uygulaması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini oluşturan ortaöğretim okullarında görevli yönetici ve öğretmenlerin "cinsiyetleri, yaşlan, branşları, görev yaptıkları okul türleri, öğrenim durumları, görevleri, öğretmen ve yönetici olarak hizmet süreleri, lisans/lisansüstü öğrenimleri sırasında yönetimle ilgili aldığı dersler, göreve başladıklarından itibaren yönetimle ilgili katıldıkları hizmet içi eğitim programlan ve eğitimde TKY konusundaki bilgi seviyelerine ilişkin istatistik! bilgiler ortaya konmuştur. Ayrıca, deneklerin anketin kişisel bilgiler bölümünde yer alan bağımsız değişkenlere göre deneklerin okullarındaki yönetimsel uygulamalan TKY açısından değerlendirmeleri arasında anlamlı farklılıklar olup olmadığı test edilmiştir. Yapılan analizlerde, katılımcılar okullarındaki yönetimsel uygulamalan belirlenen TKY açısından değişen oranlarda yeterli bulmaktadırlar. Yönetimsel uygulamalar "süreçlerin iyileştirilmesi-insan kaynaklarının geliştirilmesi" boyutunda en yüksek, "müşteri memnuniyeti" boyutunda ise en düşük oranda yeterli bulunmaktadır. Aynca, görev değişkenine göre, deneklerin okullarındaki yönetimsel uygulamalan TKY açısından değerlendirmeleri arasında anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Başka bir ifade ile, yöneticiler okullarındaki yönetsel uygulamalan TKY'nin ankette yer alan tüm boyutlarından öğretmenlerden daha yeterli bulmaktadırlar. Görev yapılan okul türü değişkenine göre deneklerin TKY açısından okullarındaki yönetimsel uygulamalan değerlendirmeleri arasında anlamlı farklar ortaya çıkmaktadır. Bu farklar "özel genel liselerle" "resmi genel ve mesleki-teknik liseler"de görev yapan katılımcılar arasında yer almaktadır. Özel genel liselerde görevli katılımcılar okullarındaki yönetimsel uygulamalan TKY açısından daha yüksek oranlarda yeterli bulurlarken, bu oranlar resmi genel ve mesleki-teknik liselerde görevli katılımcılar için daha düşüktür. Bilim Sayısı: EB 699 Anahtar kelimeler: Toplam Kalite Yönetimi, Eğitimde Toplam Kalite Yönetimi, Orta Öğretim Kurumlarında Yönetimsel Uygulamalar, Okul Yönetimi. IV
İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin iş güçlüklerinin örgütsel bağlılıklarına etkisi: Gaziantep örneği
Bu araştırma; ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin iş güçlükleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Kullanılan anket üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde İlköğretim Okullarında görev yapan öğretmenlerin iş güçlüklerini belirlemeye yönelik sorular, ikinci bölümünde Meyer ve Allen tarafından geliştirilen ?Örgütsel Bağlılık Ölçeği?, üçüncü bölümünde ise öğretmenlerin tanımlayıcı özelliklerini araştıran demografik içerikli soruların oluşturduğu ölçek kullanılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliği için uzman görüşü alınmış ve faktör analizi uygulanmıştır. Anketin tamamı için yapılan değerlendirmede güvenirlik katsayısı ?= 0.89; iş güçlüğü ölçeğinin güvenirliği ?= 0.87 ve örgütsel bağlılık ölçeğinin güvenirliği ?= 0.78 olarak bulunmuştur. Anketlerin uygulaması 2006 ? 2007 eğitim-öğretim yılında Gaziantep Şahinbey İlçesinde görev yapan ve evreni oluşturan toplam 5367 öğretmene anketler gönderilerek yapılmıştır. Uygulanan anketlerden 1742'si geri dönmüş, 825 anket değerlendirmeye uygun bulunmadığı için işleme alınmamıştır. İstatistikî analizler 916 anket üzerinden yapılmıştır. Örgütsel Bağlılık ve İş güçlüğü Ölçekleri ile toplanan veriler SPSS 16.0 istatistik programında değerlendirilmiştir. İlköğretim okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Kurumlarına bağlılıkları betimlenmeye çalışılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık değişkenine ait puanlarının yaş, cinsiyet, hizmet yılı, öğrenim durumu, medeni durum, eş çalışma durumu, çocuk sayısına göre değişip değişmediği varyans analizi ile test edilmiştir. Örgütsel bağlılık durumlarının alt faktörlere bağlı olarak değişip değişmediği tek faktörlü ANOVA ile incelenmiştir. Varyans analizi sonucunun anlamlı çıkması durumunda, farkın kaynağını bulmak amacıyla grupların ortalama puanları arasında Scheffe çoklu karşılaştırma testi uygulanmıştır. Araştırmada ?=.05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Analiz sonucunda, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarını etkileyen iş güçlüğü faktörleri belirlenmiştir. Öğretmenlerin yaşı, cinsiyeti, hizmet yılları, medeni durumları, eşlerinin çalışma durumları ve çocuk sayıları gibi değişkenlerin iş güçlüğü algısını etkilediği saptanmıştır.
Orta öğretim öğrencilerinin yabancı dil öğrenimlerini etkileyen etmenler orta öğretim öğrencilerinin yabancı dil öğrenimlerini etkileyen etmenler
Bu çalışmanın amacı; ortaöğretim öğrencilerinin yabancı dil (İngilizce) öğrenmelerini etkileyen etmenlerden; yabancı dil kaygısının, aile eğitim seviyesi ve mesleğinin, öğrenim gördükleri okul ve okul türünün (devlet, özel gibi), cinsiyetlerinin, yabancı dil ve ders işleme teknikleri hakkındaki düşüncelerinin İngilizce öğrenimine etkisini belirlemektir. Bu çalışmada, Gaziantep'te 2004-2005 öğretim yılında yabancı dil ağırlıklı eğitim veren 17 lisenin hazırlık sınıflarında öğrenim gören 1454 öğrenci arasından rasgele-örnekleme yöntemiyle seçilen 293 öğrenciye Likert tipi ölçek uygulandı. Verilerin analizi için t-testi, tek yönlü ANOVA ve Scheffé testleri kullanıldı.Öğrencilerin, anne ve babalarının eğitim düzeylerinin, mesleklerinin, cinsiyetlerinin, mezun oldukları ve okudukları okul türünün yabancı dil kaygı düzeylerine etkisi araştırıldı ve öğrencilerin kaygı düzeylerinin bunlardan etkilenmediği sonucuna ulaşıldı. Ancak öğrencilerinin yabancı dil kaygı düzeyi yüksek olan bazı okullarda öğrencilerin yabancı dil başarı düzeyleri düşük bulundu.Ortaöğretim öğrencilerinin yabancı dil kaygı düzeylerinin başarılarını etkilediği, yabancı dil kaygısı yüksek öğrencilerin akademik yıl sonu yabancı dil notlarının düşük olduğu, düşük yabancı dil kaygısı taşıyan öğrencilerin ise notlarının yüksek olduğu ortaya çıkarıldı. Bununla birlikte, araştırmadan elde edilen bulgular, öğrencilerin yabancı dil başarı düzeylerinin, babalarının eğitim düzeyinden, öğrenim gördükleri okuldan, okul türünden ve dil hakkında geliştirdikleri olumlu düşüncelerinden etkilendiğini göstermektedir. Bulgular öğrencilerin yabancı dil kaygı seviyelerinin cinsiyetlerine göre farklılık göstermediğini, ancak kız öğrencilerin yabancı dil başarı seviyelerinin daha yüksek olduğunu göstermektedir.
A Study on the identification of the use of dramatic techniques and activities in the English preparatory school of the University of Gaziantep
The purpose of this study was to investigate the use of the dramatic techniques or activities in the English Prep Schoool of "the" University of Gaziantep. The primary focus is on how and to what extent these techniques or activities are used in the ELT classrooms. Therefore, a descriptive study was carried out by administering questionnaires to the subjects involved in the English Foreign Language teaching/learning processes at the University of Gaziantep. Data were gathered through those questionnaire forms answered by nineteen instructors and ninety students out of two hundred and fifty as a sample. The obtained data were classified and analyzed, then percentile ranking procedure and chi square formulas were applied to see whether there vtas a statistically significant difference among the instructors' and students' opinions on the subject. The analysis of the data indicated that there is no statistically significant difference among the instructors' and students' opinions on the use of the dramatic techniques or activities. The findings revealed that the use of these techniques or activities still has some lacks.
A proposed program for the in service training needs of the emplyees working at Marmara University
The purpose of this study was to propose an. in-service training program for the needs of the employees working at Marmara University. The initial step of a program development study is "Needs Analysis". In order to analyse the needs of the employees working for Marmara University, the perceptions of the employees, academic administrators and non-academic administrators were investigated through two sets of questionnaires which included seventeen in-service training areas and nine courses. The subjects of the study consisted of 609 employees (typists, secretaries, officials, librarians and custodians) excluding the ones who have been working at the technical and medical units of the university, 128 academic administrators and 148 non- academic administrators. Their perceptions of the needs of the employees were compared with each other, and statistically significant differences were determined. The areas and courses were ranked according to the degree of importance. The seventeen in-service training areas and six courses appeared to be the in-service training needs of the employees. IllTeaching methods to be employed in the program and the instruction time of the courses were determined by the subjects. The demographic characteristics of the employees were also analyzed. The data were analyzed by utilizing "Frequency distribution and percentages", "t-tesf, "Chi square tesf. "One-way analysis of variance" and its Post Hoc "the Students-Newman-Keuls tesf. Analysis of the data revealed that employees were in-need of in- service training in all of the seventeen in-service training areas and six courses indicated on the questionnaire. There were no major differences among the perceptions of the employees and administrators, except for the importance of these needs. In addition to the content of the program, in relation with the future implementation of the program, teaching methods and the instruction time of the courses were determined by the subjects. On the other hand, the effects of the demographic characteristics, such as age, sex, educational level, work experience and type of job on the perceptions of the employees concerning in- service training needs were investigated. It was realised that the employees who were between 18 and 29, and over 40 perceived in-service training as being more important than the others who belonged to the other age group. Being female, having had a higher school diploma and working as a secretary, typist or a librarian were also important factors in perceiving the in-service training as very important for the employees of Marmara University. After the determination of the needs of the employees, a 40-hour in-service training program was designed. Employees were divided into five courses. According to the "In-service Training Regulations" of the State Personnel Presidency, the State Personnel Law, No. 657 and the University Law 2547, some courses were included in the program. The courses which constitute the in-service program are; "Turkish", "Time Managemenf, "Behavior and IVAppearance", "Office Management* including "Computer Course", and a "Core Course" including "Public Relations", "The Principles of Atatürk and The History of the Turkish Republic", "Civil Defence" and "First Aid". The proposed program was designed to be applied over a period of two weeks during the morning sessions. It was composed of different groups related to the educational level or the type of job employees perform.
GAP bölgesi halk eğitimi merkezlerinin amaçlarını gerçekleştirme düzeyinin belirlenmesi ve programların değerlendirilmesi
11ÖZETBu araştırma, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamındaki illerdeki (Gaziantep,Kilis, Adıyaman ve Şanlıurfa) Halk Eğitimi Merkezlerinde çalışan yönetici ve öğretmenlerin,bu bölgedeki halk eğitiminin amaçlarını gerçekleştirmesine yönelik olarak yapılan faaliyetlerideğerlendirmelerine ilişkin görüşlerini karşılaştırmak ve bölgede uygulanan halk eğitimiprogramlarının bir değerlendirmesini yapmak amacıyla yapılmıştır.Araştırma evrenini GAP bölgesindeki halk eğitimi merkezlerinde kadrolu olarakçalışan yönetici ve öğretmenler oluşturmuş, verileri toplamak için anket yöntemikullanılmıştır.Katılımcılara uygulanan ve üç bölümden oluşan anketin birinci bölümünde;katılımcıların demografik özellikleri, ikinci bölümünde; halk eğitiminin amaçlan ve üçüncübölümünde; Güneydoğu Anadolu projesi ile ilgili sorular yer almıştır. Anketin birincibölümünde yer alan kişisel bilgilerin yüzdelik olarak oranlan hesaplanmış, ikinci ve üçüncübölümde yer alan görüşlerin de yüzdeleri bulunmuştur. Aynca görüşler arasında kişiselözelliklere göre farklılık olup olmadığı kaykare yöntemi ile belirlenmiştir.Araştırmada katılımcıların;1- Halk Eğitimi Merkezlerinin halk eğitiminin ulusal ve yerel amaçlarım bölgede yüksekderecede gerçekleştirdiğine inandıkları,2- Güneydoğu Anadolu Projesinden ekonomik-sosyal ve kültürel alanlardaki beklentidüzeylerinin düşük derecede olduğu,3. Halk Eğitimi Merkezlerinin farklı kurum ve kuruluşlar ile eşgüdüm ve işbirliğinin yeterliderecede gerçekleştiği yönündeki görüşe katıldıkları,4. Halk Eğitimi Merkezlerinin, bölgede göç ile ilgili eğitsel programlar ve etkinliklerdüzenlendiği yönündeki görüşe katılmadıkları saptanmıştır.
Orta öğretim kurumlarında görev yapan yöneticilerin yönetim uygulamalarının çağdaş yönetim yaklaşımları açısından değerlendirilmesi (Güneydoğu Anadolu bölgesi örneği)
Bu çalışmanın amacı orta öğretim kurumlarındaki yönetsel uygulamaların çağdaş yönetim yaklaşımlarına uygunluğunu ve bu uygulamalarda yöneticilerin kişisel özelliklerinin etkisini belirlemektir. Bu araştırma, 1999-2000 öğretim yılında, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde kümeleme ve rasgele yöntemle seçilen 51 lisede yapılmıştır. Araştırmanın evrenini bu liselerin yöneticileri ve öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmada bu liselerde görev yapan 166 yönetici ve 1152 öğretmene ulaşılmıştır. IIIAraştırma aracı olarak kullanılan anket formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm deneklerin kişisel özelliklerini, ikinci bölüm çağdaş yönetim yaklaşımlarının ölçütlerini belirleyici 78 adet soruyu içermektedir Ortalamalar arasındaki farklılıkların anlamlı olup olmadığını analiz etmek için "t" testi ve Varyans Analizi, ilişkilerin anlamlı olup olmadığını analiz etmek için de Pearson Korrelasyon Katsayısı formülü kullanılmıştır. Anketlerin geçerliliği için Faktör Analizi ve güvenilirliği için Cronbach Alpha ve Guttman Split-half formülleri kullanılmıştır. Tüm bu istatistiksel işlemler SPSS programı (9.0 versiyonu) aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlardan bazıları şunlardır: 1. Ortaöğretim kurumlarında görev yapan yöneticilerin yönetim uygulamalarına çağdaş yönetim anlayışları açısından bakıldığında, özellikle Hizmet İçi Eğitim, Güdüleme- Yönlendirme, İnsan Kaynaklan Yönetimi ve Okul- Çevre İlişkisi konularında yönetici ve öğretmen yanıtlan arasında büyük farklılıkların olduğu gözlenmiştir. 2. Tüm süreçlerde yöneticilerin kendilerini çağdaş yaklaşımlar açısından değerlendirme düzeyleri ile öğretmenlerin yöneticileri değerlendirme düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. 3. Yöneticilerin % 95 gibi büyük bir oranı üniversite eğitimleri boyunca yönetim ile ilgili dersler almamışlar ve buna ek olarak lisans eğitimleri IVsonrasında yöneticilik mesleği ile ilgili hizmet içi eğitim etkinliklerine katılmamışlardır. 4. Örgüt çalışanlarını temel alan İnsan Kaynaklan Yönetimi ve Güdüleme- Yönlendirme süreçlerine verilen yanıtlardan ortaya çıkan sonuçlara göre yöneticilerin iç müşteri olarak da adlandırabileceğimiz öğretmenlerin iş doyumlarının sağlanması için yeterli çabayı göstermedikleri ve dolayısıyla çağdaş yaklaşımların önemli bir özelliğini yerine getirmedikleri görülmektedir. 5. Tüm yönetim süreçlerinde yöneticiler öğretmenleri, diğer çalışanları ve okulun çevresini kararlara yeterince katmamakta ve alman kararlardan haberdar etmemektedirler. Anahtar Kelimeler: Ortaöğretim Kurumları Yöneticileri, Çağdaş Yönetim Yaklaşımları, Yönetim Uygulamaları Bilim Sayısal Kodu: EB 685
Balanced Scorecard'ın okullarda stratejik performans yönetim aracı olarak kullanılması
Bu araştırmanın amacı, dünyada birçok eğitim kurumunda kullanılan Balanced Scorecard (BSC)'ın Türkiye'de bir okulda stratejik performans yönetimi aracı olarak kullanılması için yapılması gerekenleri belirlemek ve gerçek bir okul ortamında yapılan bu ilk uygulamanın sonuçları ile uyulması gereken ilkeleri ortaya koymaktır. Araştırma nitel bir çalışma olup, özellikle eğitim alanında karşılaşılan sorunların çözümünde kullanılmak üzere geliştirilen ?Tasarıma Dayalı Araştırma? (TDA) yöntemi kullanılarak tamamlanmıştır. Araştırmada (1) ?Türkiye'de bir okulda BSC geliştirme sürecinde takip edilmesi gereken aşamalar nelerdir?? (2) ?BSC geliştirme aşamasında uyulması gereken ilkeler nelerdir?? (3) ?BSC'ın okulda uygulanmasıyla elde edilen sonuçlar nelerdir?? sorularına cevap aranmıştır. BSC, Gaziantep ilinde bir özel okulda oluşturulmuş ve 2009-2010 eğitim öğretim yılında aynı okulda BSC uygulaması yapılmıştır. Araştırmanın BSC geliştirme süreci, planlama ve oluşturma olarak iki aşama ve on altı basamaktan oluşmaktadır. Bu basamakların bir okulda başarı ile tamamlanması ve BSC'ın geliştirilmesi için göz önünde bulundurulması gereken on iki ilke belirlenmiştir. Araştırma sonucunda okulun stratejik planı, strateji haritası, kişisel ve kurumsal BSC'ı oluşturulmuştur. Strateji haritaları kullanılarak okulun stratejisi bir sayfalık görsel bir şekil hale getirilmiş ve sebep sonuç ilişkileri net bir şekilde ortaya konmuştur. Kurumsal ve kişisel BSC'ın 2009-2010 eğitim öğretim yılında okulda uygulanmasının ardından okulda görevli 161 çalışanın, akademik ve akademik olmayan bölümlerin ve okulun genel performans değerlendirme çalışmaları yapılmıştır. Değerlendirme sonuçları çalışanların ödüllendirilmesinde, kariyer yönetimlerinde, personel planlamada, işten çıkarma kararlarında, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesinde ve veri bankası oluşturulmasında kullanılmıştır. Okulun genel performans değerlendirmesinde hedeflerine % 77,5 oranında ulaştığı görülmüştür.
İlköğretim düzeyinde kullanılan öğretmen teftiş formunun yeterlik düzeyine ilişkin denetçi, yönetici ve sınıf öğretmenleri algıları
Denetim, varolan durumun bir fotografını çekmenin yanında is görenleringüdülenmesini ve ileriyi daha olumlu görmelerini saglama sürecidir. Egitim isgörenleri denetim sayesinde aldıkları dönütlerle kendilerini ve sistemlerinigelistirebilirler.Arastırmanın adı; ?lkögretim Okullarında Kullanılan Ögretmen TeftisFormunun Yeterlik Düzeyine liskin Denetçi, Yönetici ve Sınıf ÖgretmenleriAlgıları? dır.Bu çalısmanın temel amacı, teftis formundaki maddeler ile arastırmacıtarafından gelistirilen maddelerin kabul edilme derecelerini belirlemektir. Ayrıca,arastırmaya katılanların ?cinsiyetleri, görev yerleri, kıdem durumları, görev alanlarıile mezun oldukları fakülteler? boyutunda görüs farklılıklarının olup olmadıgınıbelirlemeyi amaçlamaktadır.Arastırmanın evrenini, arastırmanın yapıldıgı 2003-2004 egitim ögretimyılında, Gaziantep merkez, Sahinbey ilçesinde 68, Sehitkamil ilçesinde 52 adet,olmak üzere merkezde toplam 120 ilkögretim okulu olusturmustur. Tesadüfiörneklem yoluyla, 24 okul seçilmistir. Ulasılan ögretmen sayısı 352'dir (bu sayının51'ini köyde görev yapan ögretmenler olusturmustur). 31 denetçi ve 51 yöneticiörneklemi olusturmustur. Ögretmen bazında evrenin % 20 si arastırma kapsamınaalınmıstır.Veri toplamak için gelistirilen 45 maddelik, ?Ögretmen Denetimindencelenebilecek Davranıslara liskin Ögretmen Tutum Ölçegi? kullanılmıstır. Veritoplama aracı üç bölümden olusmustur. Birinci bölüm, bagımsız degiskenleri içerenbes maddeden, ikinci bölüm, ?lkögretim Düzeyinde Kullanılan Ögretmen TeftisFormu?ndaki 36 maddeden ve üçüncü bölüm ise arastırmacı tarafından gelistirilen 9sorudan olusmustur. Bu maddeler, alan taraması yapılarak ve alanın uzmanı, ögretimüyelerinin önerileri dogrultusunda olusturulmustur.Toplanan veriler, SPSS 10.0 paket programı ile islenmistir. Arastırmayakatılan gruplardan elde edilen verilerle, ?t-testi? ve ?tek yönlü varyans analizi(anova)? islemleri yapılmıstır. Bu islemler sonucu elde edilen bulgular,yorumlanmıstır.Bu arastırma, kullanılan ?ögretmen teftis formu?nun yeterligi hakkında,arastırmaya katılan ögretmen, yönetici ve denetçi görüslerini yansıtacagıdüsünülmektedir. Arastırmanın, bundan sonra gelistirilecek teftis formlarına ve bualandaki çalısmalara katkıda bulunacagı beklenmektedir.Anahtar Sözcükler: Egitim Denetimi, Denetim Formu
İlköğretim okullarında örgütsel iklim ile öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişki (Gaziantep ili örneği)
Bu araştırma ilköğretim okullarında örgütsel iklim ile öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla, 2006-2007 eğitim-öğretim yılı içerisinde, Gaziantep ili Şahinbey, Şehitkamil ve Oğuzeli merkez ilçelerinde bulunan, ilköğretim okullarında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Şahinbey, Şehitkamil ve Oğuzeli merkez ilçelerindeki 37 ilköğretim okulunda görev yapan 750 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri üç bölümden oluşan bir ölçekle toplanmıştır. Bu bölümler; (1) betimsel bilgiler, (2) örgüt iklimini etkileyen faktörlere ilişkin maddeler, (3) iş doyumunu etkileyen faktörlere ilişkin maddelerden oluşmaktadır. Araştırma verileri ?ortalama?, ?standart sapma?, ?t-testi?,?tek yönlü varyans analizi?, ?LSD çoklu karşılaştırmalar testi? ve ?pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı? ile çözümlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda okulların örgüt iklimini etkileyen faktörler ile öğretmenlerin iş doyumunu etkileyen faktörler arasında pozitif, doğrusal ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin görev yaptıkları okullardaki örgüt iklimini etkileyen faktörlere ilişkin algılarında cinsiyet, medeni durum, mezun oldukları okul, okuldaki kıdem ve görev betimsel değişkenlerine göre istatistiksel bakımdan anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yaş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre ise anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin örgüt iklimini etkileyen faktörlerden sadece ?liderlik tipine? ilişkin algılarında yaş değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yine araştırma bulgularına göre öğretmenlerin iş doyumunu etkileyen faktörlere ilişkin algılarında cinsiyet, medeni durum ve okuldaki görev değişkenine göre istatistiksel bakımdan anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Buna karşılık öğretmenlerin iş doyumunu etkileyen faktörlere ilişkin algılarında yaş, okuldaki kıdem, mezun oldukları okul ve mesleki kıdem betimsel değişkenlerine göre istatistiksel bakımdan anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin iş doyumunu etkileyen faktörlerden sadece ?örgüt iklimi, çalışma koşulları ve sosyal görünüme? ilişkin algılarında okuldaki kıdem değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.Anahtar kelimeler: Örgüt iklimi, İş doyumu, Öğretmenlerin algıları
İlköğretim okul müdürlerinin duygusal zekâ ve duygusal emek yeterliklerinin öğretmenlerin iş doyumuna etkisi
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okul müdürlerinin duygusal zekâ ve duygusal emek yeterliklerinin, öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırmanın örneklemini, tabakalı örnekleme yöntemiyle yansız olarak seçilmiş 50 okul müdürü ve 997 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler hiyerarşik çoklu doğrusal regresyon yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu araştırma sonucunda okul müdürlerinin duygusal zekâ ve duygusal emek yeterliklerinin, öğretmenlerin iş doyumunu anlamlı şekilde yordadığı görülmüştür. Müdürlerin duygusal zekâ düzeylerinin öğretmenlerin genel iş doyumunu yordamasında müdürlerin duygusal emek düzeylerinin aracılık etkisiyle ilgili analizlerin sonuçlarına bakıldığında, müdürlerin duygusal emeğinin kısmi ara yordayıcı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Avrupa Birliği ülkelerinde ve Türkiye'de okul yöneticilerinin yetiştirilme ve atanmalarının karşılaştırılması ve bir model önerisi
Türkiye Avrupa Birliğine üyelik yolunda adım atmış ve bu amaçla diğer alanlarda olduğu gibi eğitim alanında da bazı uyum çalışmalarına gidilmiştir. Eğitim alanında yapılan yenilikler genellikle eğitim ve öğretim programlarına yoğunlaşmış bir durumdadır. Eğitimin yönetim boyutunda ise uyum faaliyetlerine çok fazla yer verilmediği görülmüştür. Bu araştırma da Türkiye ve Avrupa Birliğine üye olan ülkelerindeki okul yöneticilerinin yetiştirilme ve atanma süreçlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve Türkiye için uygulanabilir yönetici yetiştirme ve atama modeli oluşturmak amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma nitel bir araştırma olup çoklu durum çalışmasına göre desenlenmiştir. Bu amaçla yirmi beş Avrupa Birliğine üye ülke arasından dört tanesi rastgele örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Örnekleme dahil edilen üye ülkeler ise Bulgaristan, Almanya, Avusturya ve İngiltere'dir. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu ülkelerdeki okul yöneticisi yetiştirme ve atanma süreçleri ayrıntılı bir şekilde incelendikten sonra Türkiye'deki süreçle karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmalar sonucunda Türkiye'deki eksik uygulamalar tespit edilerek Türkiye için uygulanabilir bir model önerisi sunulmuştur.Anahtar kelimeler: Eğitim yönetimi, Okul yöneticilerin yetiştirilmesi, Okul yöneticilerinin atanması
Avrupa Birliği ülkelerinde ve Türkiye'de ilköğretim okul yöneticileri için geçerli olan etik ilkelerinin karşılaştırılması
Bu araştırma Avrupa Birliği ülkelerinde ve Türkiye'de geçerli etik ilkelerinin bir karşılaştırılmasının yapılarak okul yöneticileri için bir mesleki etik ilkeleri modeli sunmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma, araştırma konusuna uygunluğu düşünülerek nitel araştırma yöntemiyle yapılmış ve çalışma grubu olarak 2008-2009 eğitim-öğretim yılında Gaziantep ili merkez Şahinbey ve Şehitkamil ilçelerinde görev yapmakta olan ilköğretim okul yöneticileri seçilmiştir. Avrupa Birliği'ne üye ülkelerde geçerli olan yönetici etik ilkelerine, doküman incelemesi ve internet araştırması sonucunda ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda tüm üye ülkelerde ve Türkiye'de ortak olarak vurgu yapılan ilkeler olarak yöneticinin objektifliği, hediye alımı, uyulması gereken genel etik kurallar, kamu çıkarını koruma, basına bilgi verme, yöneticinin görev ve sorumlulukları, siyasi faaliyetler, çıkar çatışmaları, ek iş faaliyetleri, yöneticinin sosyal yaşam faaliyetleri, özel hayat ilişkileri tespit edilmiştir Alt problemlere cevap aramak amacıyla okul müdürleriyle yapılan görüşmeler sonucunda ise; yöneticilerin etik konularla ilgili MEB tarafından daha çok bilgilendirilmesinin gerekliliği ve bu bilgilendirmelerin daha çok hizmet içi eğitim yoluyla yöneticilerin sorunlarının birebir dinlenmesi yoluyla yapılmasının gerekliliği ortaya çıkmıştır. Ayrıca okul yöneticilerinin karşılaştığı sorunların diğer kamu yöneticilerinin karşılaştıkları sorunlardan farklı olması sebebiyle özel bir mesleki etik ilkeler dizinine ihtiyaç duydukları sonucuna da varılmıştır. Bu çalışma okul yöneticilerinin ihtiyaç duyduğu etik ilkelerin oluşturulmasına yardımcı olabilir.Anahtar kelimeler: Etik, Yönetim Etiği, Okul Yönetim Etiği, Etik Liderlik.
Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Projelerine ilişkin öğretmen ve yönetici görüşleri(Kahramanmaraş ili örneği)
Bu araştırma Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Projelerine ilişkin öğretmen ve yönetici görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini; Kahramanmaraş ilinde görev yapan, 2005-2009 yılları arasında Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Projelerine katılmış öğretmen ve yöneticiler oluşturmaktadır. Bu araştırmada çalışma evreninin tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Ayrıca örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Bu araştırma kapsamında kullanılan başlıca veri toplama aracı; Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programlarına ilişkin öğretmen ve yönetici görüşlerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş olan ankettir. Araştırmada verilerin analizinde; yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi uygulanmıştır. Araştırma verilerinin analizi incelendiğinde; Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programlarının yararlanıcıların mesleki ve kişisel gelişimlerini artırdığı, kültürler arası ilişkileri geliştirdiği ve eğitim sisteminin gelişimine katkıda bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yararlanıcılar Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programlarının yabancı dil öğrenimini kolaylaştırdığı ve teşvik ettiği yönünde görüş bildirmişler; programların evrensel bir niteliğe sahip olduğunu, ayrımcılıkla mücadele ettiğini ve milli kültürümüz için bir tehdit olarak görmediklerini ifade etmişlerdir.Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları, Hayat Boyu Öğrenme Programı, Comenius, Grundtvig, Leonardo da Vinci, Youth.