13. ve 14. yüzyılda Anadolu'da siyasi iktidarın hukuki kavranışı

Bu tezde, ele alınan tarihî kesit ve coğrafyada, iktidar ilişkilerinin meşruiyeti konu edilmektedir. İktidar ve topluma ilişkin kuramsal veri ışığında, iktidarın belli başlı kurallara göre meşruiyet kazandığı ve ancak bu kurallara riayet ettiği müddetçe meşruiyetini sürdürdüğü iddia edilmektedir. İktidar ilişkisi, ilke ve uygulama olarak ikiye ayrılarak ele alınmaktadır. Önce uygulama ve onun uygulayıcısı somutlaştırılmakta, sonrasındaysa uygulama ve onu uygulayanı meşrulaştıran ilke olarak töre hakkında tespitlerde bulunulmaktadır. Uygulayıcı hakkındaki çözümleme, beylikler ve İlhanlılar başta olmak üzere Anadolu Selçuklu Devleti, Memlükler ve beyliklere tâbi bazı yöneticilerin siyasi iktidar; ahiler, Sünni İslam cemaati ve tarikatların ise toplumsal iktidar olarak ele alınma imkanlarına odaklanmaktadır. Bu çözümleme sonunda erişilen bilgiler ışığında, sözü edilen tüm unsurların oluşturduğu bütün incelenmektedir. Töreye yönelik tarihî çözümleme ile onun değişen ve değişmeyen yönleri tespit edilmekte; bu çözümlemeden elde edilen bilgilerle 13 ve 14. yüzyıl Anadolusunda iktidarı belirleyen ve ona sınırlar çizen hukuklar ortaya konmaktadır. Çalışmanın iddiası, yöneticiyi yönetici yapan belli başlı kuralların yanı sıra farklı iktidarlar tarafından desteklenen ve ilke-töreye referansla geçerlilik kazanmış hukuklar olduğu ve bunların iktidarı belirlediği ve sınırladığıdır.