16. yüzyıl Divan şiirinde bak ve gör redifli şiirler

Bu çalışmada, 16. Yüzyıl Klasik Türk Edebiyatı'ndaki "bak" ve "gör" redifli gazeller incelenmiş, divan şairlerinin bu redifleri seçme sebeplerini açıklamaya ve buna istinaden 16. yüzyılda belirlenen 30 gazel şerh edilmeye çalışılmıştır. Klasik Türk Edebiyatı'nın kaynak eserlerinin başında Kur'ân-ı Kerîm gelmektedir. Kur'ân-ı Kerîm'de bakmak ve görmekle ilgili pek çok ayet vardır. Şairlerin bu ayetlerden ilham alabileceğini düşünüp, buna kaynaklık eden Kur'ân-ı Kerim ayetlerine değinilmiştir. Hadis kitaplarından bakmak ve görmek ile ilgili bazı hadisleri, dilimizde yaygın olarak kullanılan bak ve gör ile ilgili bazı deyim ve atasözlerinden örnekler verilmiştir. Ayrıca divan edebiyatının başka bir kaynağı olan tasavvufta bakmak ve görmekle ilgili bazı kaynaklar bu amaçla taranmıştır. Arkasından 16. yüzyılda "bak" ve "gör" redifli gazel yazan şairler tespit edilmeye çalışılmıştır. Dönemin sosyal ve edebi atmosferini kısaca yansıtmaya çalışılarak şairler hakkında bilgi verilmeye gayret edilmiştir. 16. yüzyıldaki bak ve gör redifiyle gazel yazan şairlerin şiir sayısı otuzla sınırlanmış ve belirlenen 30 gazeli şerh edilmeye, açıklanmaya gayret edilmiştir. Şerh çalışması için seçilen gazellerde şiirlerin arka planını, hangi hadiselerden etkilendiklerini hangi düşünce, ayet ve hadislerden istifade edildiği anlamaya çalışılmış, şairlerin hayal ve imge dünyasını tespit edilmeye çalışılmıştır. Tezin başında metinleri, Osmanlıca harfleriyle bütün olarak verilip, çeviri yazı sistemiyle yazılmıştır. Beyitte geçen bilinmeyen kelimelerle ilgili küçük bir lugatçe oluşturulup bu doğrultuda beyitleri günümüz Türkçesi ile nesre aktarılmıştır. Akabinde beyit beyit şerh etmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: