20. yüzyılda Suriye'de tarikatlar

Günümüz Suriye coğrafyası Hz. Ömer döneminde İslâm'la tanışmış ve önemli bir ilmî merkez haline gelmiştir. Şam'ın, Emevîler döneminde Müslümanların başkenti olması âlimlerin ve âriflerin bu şehirde yoğun olarak yaşamalarına sebep olmuştur. Şam ve Halep şehirleri İslâm tarihi boyunca aynı zamanda tasavvufun yoğun yaşandığı iki büyük yerleşim yeri olmuştur. İlk dönemlerde açlık ve gece ibadetiyle ön plana çıkan Şam'daki zühd hayatı ilk olarak Ebu'd-Derdâ ve Bilâl-i Habeşî gibi sahabîlerle başlamıştır. Birçok tasavvuf büyüğü bu bölgede yaşayarak Suriye'deki tasavvufî yapının alt yapısını oluşturmuştur. İbrahim b. Edhem, Gazzâlî, Sühreverdî el-Maktûl, İbn Arabî, Abdulgânî en-Nabslusî bu zâtlardan bazılarıdır. Hz. Mevlânâ'nın da bir dönem Şam ve Halep'te bulunduğu bilinmektedir. 20. yüzyıla gelindiğinde birçok tarikatın farklı kollarıyla Suriye'de faaliyet yaptığı görülmektedir. Çalışmamız esnasında 20. yüzyılda Suriye'de şu tarikatların bulunduğunu tespit ettik: Nakşibendiyye, Şazeliyye, Kadiriyye, Rifâiyye, Sa'diyye ve Mevleviyye. Tezde zikredilen bu tarikatlar hakkında genel bilgi verilmiş ve ilgili dönemdeki temsilcileri hakkında tespitlerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Tasavvuf, Suriye, Tarikat, 20. yüzyıl, Şam.