2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası Nurdağı ve İslahiye ilçelerinde rezerv yapı alanlarının incelenmesi

Türkiye, doğal afetlerden en çok etkilenen ülkeler arasında bulunmaktadır. Özellikle depremlerle başa çıkmada afet yönetimi son derece önemli bir rol üstlenmektedir. Ülkede, deprem sonrası hasar tespitleri, yönlendirme, yeni yapıların planlanması ve acil durum önlemleri kapsamında konteyner kentlerin kurulması gibi çeşitli önlemler alınmaktadır. Uzun vadeli stratejiler arasında kentsel dönüşüm alanlarının belirlenmesi öne çıkmakta olup, bu dönüşümler 6306, 7269 ve 3194 sayılı kanunlar çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Bu araştırmada, 2023 Kahramanmaraş depremi sonrasında Gaziantep ilinin İslahiye ve Nurdağı ilçeleri araştırma alanı olarak seçilmiştir. Yıkım ve hasarların yoğun olarak gözlemlendiği bu bölgelerde, İslahiye ilçesinden iki ve Nurdağı ilçesinden üç etap alan, kentsel dönüşüm çerçevesinde rezerv yapı alanı olarak incelenmiştir. Deprem sonrası bu ilçelerde gerçekleştirilen tüm kentsel dönüşüm uygulamaları yerinde incelenmiş ve bu süreçte mevcut verilerin toplanma aşamaları, ilgili saha çalışmaları ve bilgilendirme ile inşaat süreçleri titizlikle takip edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında rezerv yapı alanlarının oluşturulması ve uygulanmasında izlenen yöntemler değerlendirilmiş, uygulama sürecinde karşılaşılan sorunlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Tespit edilen sorunlar arasında rezerv yapı alanlarıyla ilgili bilgilendirme ve toplantıların yetersizliği, kurumların hak sahiplerini yeterince bilgilendirememesi ve hak sahipleri arasında metrekare ile sahip oldukları bahçelere dair anlaşmazlıklar önemli sorunlar olarak öne çıkmaktadır. Bunun yanı sıra, deprem öncesinde kaçak yapılaşmanın engellenememesi ve kurumlar arası koordinasyon ile veri paylaşımındaki eksiklikler de dikkate değer bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, yerinde yapılan gözlemlerle ülkemizde ileride oluşabilecek yıkıcı depremler için bir rehber oluşturmayı amaçlamakta ve elde edilen verilerle depremlerin etkilerini azaltmaya yönelik stratejilerin geliştirilmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.