A7075-T651 alüminyum alaşımının ve ST37 çelik malzemesinin sürtünmeli delme yöntemi ile delinmesinin deneysel incelenmesi

Sürtünmeli delme, dönen bir takım ile iş parçası-takım ara yüzeyinde sürtünmesonucu oluşan ısının etkisiyle delikler işleme yöntemidir. Sürtünmeli delme işlemininamacı, ince cidarlı malzemelerde, deliğin alt kısmında meydana gelen kovan aracılığıylabağlantı uzunluğunun arttırılmasıdır. Bu çalışmada, 2mm, 4mm ve 6mm kalınlıklarında,havacılık ve otomotiv endüstrisinde yoğun olarak kullanılan çökeltme sertleşmesi işleminetabi tutulmuş A7075-T651 alüminyum alaşımına ve St37 çelik malzemeye sürtünmelidelme yöntemiyle 8mm, 10mm ve 12mm çaplarında delikler açılmıştır. Deneyselçalışmalar, 2400d/d, 3600d/d ve 4800d/d devir sayılarında, 50mm/dak, 75mm/dak ve100mm/dak ilerleme hızları, 240, 360 ve 480 takım koniklik açıları, takım silindirik bölgeyüksekliği 8mm, 16mm ve 24mm olan yüksek hız çeliği (HSS) ve tungsten karbür (WC)takımlar kullanılarak yapılmıştır. Deney parametrelerinin, yüzey pürüzlülüğü, kovanyüksekliği, kovan dış çapı, sürtünmeli delme yönteminin sağladığı bağlantı uzunluğu,kovan ve pul biçimleri, mikro sertlik ve mikro yapı üzerindeki etkileri araştırılmıştır.Sürtünmeli delme işleminin mikro yapıda meydana getirdiği değişiklikler incelenmiştir.Yapılan çalışmada, 2mm kalınlık için çapı 8mm'den küçük deliklerin delinmesi gerektiğive 360 koniklik açısının en uygun açı olduğu, 2mm ve 4mm kalınlıklarda hl=8mm ve 6mmkalınlık için ise hl=16mm boyutunun uygun olduğu, artan malzeme kalınlığı ile kovanbiçimi silindirik biçimde elde edilmiştir. Yüzey pürüzlülüğü kriterine göre A7075-T651alaşımında en uygun ilerleme hızı 50mm/min, devir sayısı 4800d/min, takım koniklik açısıise 360, kovan biçimi kriterine göre ise 100mm/min, 2400d/min ve 360 takım koniklikaçısının uygun olduğu, St37'de 2400d/min için 50/min, 3600d/min için 75mm/min ve4800d/min için ise 100mm/min parametrelerinin tüm kriterler için uygun olduğu tespitedilmiştir. A7075-T651 alüminyum alaşımında maksimum mikro sertlik değerinin delikyüzeyinden itibaren 70?m uzaklıkta, St37 çelik malzemede ise mikro sertlik değerininfazla değişmediği tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Sürtünmeli Delme, Yüzey Pürüzlülüğü, Mikro Sertlik,Kovan Yüksekliği