AASHTO metodunda rijit üstyapı beton kaplama kalınlığına etki eden parametrelerin irdelenmesi

Türkiye'de karayolları açısından ortam ve koşullara göre en uygun seçeneğin tercih edilmesi önemlidir. Özellikle yolun orta ve uzun vadedeki bakım-onarım ve işletim giderlerinin de hesaba katılarak, ülkemiz açısından en ekonomik ve verimli olan seçimin yapılması gerekli olmaktadır. Beton yol, gerek malzeme performansı ve gerekse yapım yönteminin güvenilirliği açısından, orta ve yüksek trafik hacmi taşıyan, özellikle hız yapılmasına uygun ortam sağlanmış karayollarında en verimli mühendislik hizmeti verecek standartta bir üstyapı türüdür.Bu çalışmada; Rijit üstyapıların, teknik ve ekonomik üstünlükleri ile karayollarındaki uygulamaları incelenmiş ve yol üstyapısının projelendirilmesinde kullanılan AASHTO metodundaki parametrelerin rijit üstyapı beton kaplama kalınlığını ne ölçüde etkilediği araştırılmıştır.Rijit üstyapı beton kaplama kalınlığını en çok etkileyen parametre betonun elastisite modülü (Ec), ikinci derecede üstyapı beton kaplama kalınlığını etkileyen parametre, trafik tahmini ve performans tahmininin bileşik standart hatası (S0), üçüncü derecede üstyapı beton kaplama kalınlığını etkileyen parametre, eşdeğer tek-dingil yükü tekerrür sayısı (W8,2) ve dördüncü derecede üstyapı beton kaplama kalınlığını etkileyen parametre, standart normal sapma (ZR) olmaktadır. Yatak katsayısı (k) üstyapı beton kaplama kalınlığını en az etkileyen parametre olmaktadır.Sonuçta, rijit üstyapıların projelendirilmesinde en çok dikkat edilmesi gereken parametrenin, betonun elastisite modülü Ec olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle, ekonomik zararlara neden olabilecek bu parametrenin tespitinde çok hassas davranılmalıdır.