Acil servis sistemlerinde yerleşim problemine analitik ve genetik algoritma yaklaşımları

Acil Sağlık Sistemlerinde, çağrı geldiği anda yöneticiler için önemli olan vakanın siddetini ve aciliyetini tespit etmek ve görevlendirilecek istasyon ve ambulans tipini belirlemektir. Acil durumlarda zaman çok önemli olduğu için, yeterli talebin karsılanması ve hızlı müdahalenin sağlanması için uygun yerlerde, sayıda ve kapasitede istasyon yerlesimi yapılması gerekir. Çalısmada, genel yerlesim problemlerinde ve acil sağlık sistemlerinde kullanılan yerlesim modelleri incelenerek yeni bir matematiksel model ortaya konulmustur. Sistemdeki tüm talebi kapsayacak istasyon sayısı, yeri, tipi ve bu istasyonlardaki araç sayısı ile bu araçların birincil ve ikincil kapsayacakları bölgeler ve minimum maliyet hedeflenerek model olusturulmustur. Nüfus yoğunluğu, talep noktasına uzaklık ve trafik kazaları dikkate alınan Adana 112 acil sağlık sistemlerinde minimum maliyetli istasyon yerlesiminin yapılması için modelin çözümünde doğrusal programlama ve bir meta sezgisel algoritma tekniği kullanılmıstır. Tamsayılı programlama modeli LINGO 8.0 ile çözülmüs global optimum çözüm bulunmustur. Ayrıca, meta sezgisel bir çözüm yaklasımı olan genetik algoritma da uygulanarak elde edilen çözümler değerlendirilmistir. Anahtar Kelimeler: Acil sağlık sistemleri, doğrusal programlama, genetik algoritma, yerlesim problemleri.