Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı

Bulanık tabanlı çok kriterli karar verme yöntemleri ile makine ekipman seçimi

Üretim işletmelerinde, işletmenin sürekliliğini ve karlılığını sağlayabilmek için makine seçimi oldukça önemli bir karardır. Özellikle işletme için makine seçim kriterlerinin karmaşık olması durumunda karar vermek işletmeler için daha zor olmaktadır. Bu durumda, işletmelerin en doğru kararı verebilmeleri adına alternatifleri çok iyi analiz etmeleri gerekmektedir. Bu çalışma, plastik enjeksiyon sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin üst düzey yöneticilerinden oluşan bir karar verici grubunun değerlendirmelerini dikkate alarak gerçekleştirilmiştir. Karar verme ekibiyle yapılan görüşmeler sonucu, plastik enjeksiyon makinesi seçim kriterleri belirlenmiştir. İnsan yargılarındaki sözel ifadeleri değerlendirebilmek adına bulanık mantık dahilinde TOPSIS ve VIKOR yöntemleri uygulanmıştır. Belirlenen plastik enjeksiyon makinesi alternatifleri; sadece maliyet, teknik özellikler gibi kalıplaşmış kriterlere göre değil, işletme ihtiyaçlarıyla örtüşecek olan güvenlik, güvenilirlik, çevre dostu olma kriterlerini de dikkate alarak oluşturulmuştur. Oluşturulan kriterler ve alternatif olarak belirlenen makine tipleri, belirlenen karar vericiler tarafından dilsel ifadeler yardımıyla ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Sözel olarak yapılan değerlendirmeler üçgen ve yamuk bulanık sayılar kullanılarak sayısallaştırılmıştır. Bulanık TOPSIS ve bulanık VIKOR yöntemleri uygulanarak makine alternatifleri grup kararıyla değerlendirilmiş, elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır.

Engelsiz akıllı ulaşım modeli: İzmir ili için bir uygulama

Akıllı şehir, son zamanlarda önemi gittikçe artan bir yaklaşım olarak, hem ülkemizde hem de dünyada ön plana çıkmaktadır. Belediyeler ve çeşitli kamu kurumları, tüm insanlara daha iyi yaşam alanları oluşturmak amacıyla, akıllı şehir uygulamalarından faydalanmaktadır. Kamu kurumları, toplumda sosyal eşitlik sağlayabilmek amacıyla, öncelikli olarak engelli bireylere yönelik olarak projeler gerçekleştirmektedir. Bu çalışmada, İzmir ili içerisinde toplu taşıma hizmeti veren belediye otobüslerinin engelli bireylere verdiği ulaşım hizmetinin iyileştirilmesi, engelli bireylerin ulaşım imkânlarının ve konforlarının artırılmasına yönelik yapılabilecek uygulamalar araştırılmıştır. Engelli bireylerin ulaşım süreçleri, yalın üretim yöntemlerinden faydalanılarak analiz edilmiş ve süreçteki israflar tespit edilerek, yatırım gerektiren uygulamalar belirlenmiştir. İsrafların önlenmesi için gerekli görülen yatırımlar, ESHOT Genel Müdürlüğü tarafından adet olarak sınırlandırılmıştır. Bu yatırımların, hangi otobüs hatlarına ve hangi duraklara yapılması gerektiği; akıllı şehir uygulamalarından, veri madenciliği yönteminden ve simülasyon uygulamasından faydalanılarak araştırılmıştır. Akıllı kartlardan alınan yolcu biniş verileri, veri madenciliği tekniği ile analiz edilerek engelli yolcuların kullandığı duraklar ve otobüs hatları, üç sınıfa ayrılmıştır. Sınırlı yatırım adetleri doğrultusunda, yatırımın yapılacağı otobüs hatları ve duraklar için, bu sınıfların niteliklerine göre yatırım atama işlemi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu yatırımların fayda analizini gerçekleştirmek amacıyla, ulaşım modelinin mevcut durumu, belirlenen pilot bölge baz alınarak, simülasyon uygulaması ile modellenmiştir. Belirlenen yatırımlar için alternatif senaryolar oluşturularak, bu senaryoların simülasyon modeli üzerinde deneyleri gerçekleştirilmiş ve istatistiksel yöntemlerle karşılaştırması yapılmıştır. Son olarak, analiz sonuçlarına göre yatırım uygulaması önerisinde bulunulmuştur.

Yenilenebilir enerji kaynakları için tesis yeri seçimi optimizasyonu

Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı günden güne artmaktadır ve %100 yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişin sağlanarak birçok çevresel probleme çözüm bulunabileceği öngörülmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'deki 81 il ele alınarak %100 yenilenebilir enerji kaynaklarına kademeli bir geçiş için optimum yer seçimi problemi ele alınmaktadır. Çalışma, stratejik bir karar düzeyinde ele alınarak uzun dönemli gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada, yenilenebilir enerji kaynakları olarak biyokütle enerjisi, güneş enerjisi, hidroelektrik enerji, jeotermal enerji ve rüzgâr enerjisi ele alınmaktadır. Çalışmada regARIMA yöntemiyle tahmin edilen elektrik talebi ile entegre edilen ağırlıklı hedef programlama, bulanık ağırlıklı hedef programlama, önceliklendirmeli hedef programlama ve Konik Skalerleştirme Yöntemi modelleri geliştirilmektedir. Geliştirilen bu çok amaçlı programlama modellerinin her birinde, kurulum süresi, yatırım maliyeti, yıllık maliyet, karbon salınımı azaltım miktarı, kullanım süresi ve risk hedeflerinden sapmaların toplamlarının minimizasyonu ele alınmaktadır. Ele alınan tüm çok amaçlı programlama modellerinde GAMS 23.5 yazılım programı kullanılarak kısa sürede optimum çözüme ulaşılmaktadır ve çalışmada birçok gerçek verinin kullanılması çalışmanın doğruluk düzeyini arttırmaktadır.

Bir boyahane süreci için bulanık hata türü ve etkileri analizi ve tam sayılı doğrusal programlama ile iyileştirici aksiyonların seçilmesi ve planlanması

Bu çalışmada bir fabrikada bulunan boyahane süreci detaylı olarak incelenmiş ve mevcut/potansiyel kalite risklerini belirlemek üzere klasik hata türü ve etkileri analizi uygulanmıştır. Uygulama sonucu belirlenen hata türleri için, firmanın amaçları doğrultusunda öncelikle kalite riski en fazla olan hata türlerini etkileyen aksiyonlar olmak üzere, toplam kalite risk faydasını arttıracak, bunun yanında enerji ve maliyet tasarrufu sağlayacak aksiyon listesi uzman ekip ile oluşturulmuştur. Oluşturulan aksiyon listesinin kalite risk faydası değerlerini doğru belirlemek ve klasik hata türü ve etkileri analizinin eksikliklerini giderecek şekilde daha gerçekçi sonuçlar elde etmek için bulanık hata türleri ve etkileri analizi uygulanmıştır. Risklerin belirlenmesi kadar önemli bir diğer çalışma da etkin sonuçlara ulaşılabilmesi için aksiyonların seçimi ve gerçekleştirilmesi gerekliliğidir. Geliştirilen bir tam sayılı doğrusal programlama modeli ile; fabrikanın bütçe, personel, öncelik ilişkisi gibi gerçekçi kısıtları altında aksiyonların seçimi ve planlama periyodu boyunca çizelgelenmesi sağlanmıştır. Amaç fonksiyonları olarak; kalite risk faydası, enerji tasarrufu ve maliyet tasarrufu belirlenmiştir. Geliştirilen tam sayılı programlama modelinde, aksiyonların seçimi ve planlanması sırasında oluşabilecek kısıtlar değerlendirilerek, fabrikanın farklı amaçlarına uygun bir seçim ve planlama yapılması amaçlanmıştır. Fabrikanın değişen amaçları doğrultusunda seçilmiş bu üç amaç fonksiyonu için ayrı tek amaçlı optimizasyon, sıralı çözüm ile optimizasyon ve epsilon kısıtlama yöntemleri uygulanarak farklı çözüm senaryoları elde edilmiştir. Önerilen her senaryo için seçilen aksiyonları ve zaman çizelgesini görsel hale getiren Gantt şemaları oluşturulmuştur. Fabrikaya; açık, getirisi ölçülebilen, kabul edilebilir, gerçekçi ve uygulanabilir iyileştirme planları sunulmuştur.

Mühendislik öğrencilerinin antropometrik ölçülerinin teknik çizim dersindeki performanslarına etkisi ve bir uygulama

Teknik resim dersini diğer derslerden ayıran özellik, bu dersin çizim yapma gereksinimi ve üç boyutlu düşünce gerektiren bir yapısı olmasıdır. Öğrenciler için akademik başarıları üzerinde hangi faktörün daha etkili olduğuna karar verilmesi bu alandaki belirsizlikleri gidermesi beklenmektedir. Bu çalışmada, teknik resim dersi alan öğrencilerin el antropometrik, el kinetik ve el beceri ölçümlerinin, aldıkları sınav notları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla, çok kriterli karar verme yöntemlerinden ELECTRE ve bulanık mantık tabanlı yeni yaklaşımlardan olan Q-ROF CoCoSo yöntemleri uygulanmış ve öğrencilerin teknik resim becerileri üzrindeki etkisi araştırılmış. Bulunan çözümün değerlendirilmesi için duyarlılık analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, ELECTRE yöntemi ile Sağ Baş ve İşaret Parmak Kuvvet değeri sınav sonuçları üzerinde daha etkili olarak bulunurken, Q-ROF CoCoSo yöntemi ile Sağ İşaret Parmak Genişliği değeri daha etkili olarak bulunmuştur. Son olarak; Kruskal-Wallis testi ve Spearman Korelasyon Analizi yapılarak veriler arasındaki ilişki düzeyi ve yönü araştırılmıştır. Korelasyon analizi sonucunda Sağ Baş, İşaret ve Orta Parmak kuvvet değerinin, sınav sonuçları ile zayıf bir ilişkisi olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ergonomi, El Antropometrisi, El Becerisi, Çok Kriterli Karar Verme

A cross selling recommender system based on recurrent neural networks for online shopping

Recommender systems are considered to be capable of prediction of what is the next product to buy for a specific customer. For an effective cross-selling framework it is crucial to identify which customers are more suitable than others to target a product for the retail industry. This thesis proposes a hybrid model which implements recurrent neural network architectures with self-attention mechanism processing implicit feedback. Furthermore, the proposed design is capable of handling both sequential and non-sequential features, which correspond to purchase behavior and non-behavioral customer specific information respectively. This study represents an alternative solution to a well-known business problem: improving cross-selling effectiveness by estimating customers' likelihood for which products or services to buy next time. A recommender system which works on additional data configurations is the core concept of the framework. This study is verified with an online shopping dataset, and it is illustrated that the concatenation of relevant features provides additional information to the model, and it is obtained approximately 13% of improvement in evaluation metrics.

Otomotiv sektöründe lojistik süreçleri ve ekipmanlarının optimizasyonu

Günümüzün rekabetçi dünyasında, şirketler rekabet seviyelerini arttırmaya yönelik katma değer yaratmayan aktivitelerini bertaraf etmek ve verimliliklerini arttırmak için daha iyi alternatifler bulmak zorundadır. Genellikle firmaların iç lojistik süreçleri katma değer yaratmayan potansiyel operasyonlara sahiptir. Dolayısıyla, biz bu çalışmamızda, bir otomotiv firmasının özellikle kapasite artırımına yönelik fiziksel yatırımı aşamasında; optimum yerleşim planı, alternatif malzeme hat besleme rotaları ve taşıma ekipman sayıları tayini ile tekrarlanan iç lojistik süreçlerine odaklanarak üretim kapasitesi kayıplarını en aza indirmeyi planlamaktayız. Bu amaçla daha önceden belirlenmiş olan üretim rakamlarına göre hammadde ve yarı mamulün üretim hattındaki iş merkezleri arasındaki transferleri benzetim tekniği aracılığıyla modellenerek, ihtiyaç duyulan taşıma araçları ve ekipmanlarının sayısı ile en iyi dağıtım rotaları bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Simülasyon, Lojistik, Hat Dengeleme, Araç Rotalama

Kan ürünleri tedarik zinciri optimizasyonu

Bu çalışma bir Üniversite Hastanesi Kan Merkezi'nde gerçekleştirilmiştir. Kan Merkezi'ndeki her bir birim faaliyetleri detaylı olarak incelenmiş, Kan Merkezi'ndeki süreçler, simülasyon modeline aktarılıp modellenmiştir. Kan Merkezi'ndeki her birimde çalışan personel sayısına bağlı olarak personel doluluk için deney tasarımı ve haftalık Kızılay siparişlerine ait veriler kullanılarak deney miktarları oluşturulmuştur. Simülasyondan elde edilen deney setlerinden personel sayılarına bağlı personel doluluk formülleri, Kızılay sipariş miktarına bağlı olarak imha, maksimum ve minumum stok formülasyonları regresyon analizi ile elde edilmiştir. Regresyon analizi ile oluşturulan formüller, personel optimizasyonu ve haftalık Kızılay sipariş optimizasyonu matematiksel modellerine dahil edilerek minimum personel doluluk farkları altında personel sayıları ve imha, maksimum ve minimum stok kısıtları altında optimum haftalık Kızılay sipariş verme miktarları bulunmuştur. Haftalık sipariş miktarı modeli sonucu çıkan veriler tekrar simülasyona girilerek sağlama yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kan Merkezi, Simülasyon, Matemetiksel Modelleme, Kan Ürünleri

Laboratuvar tetkik sonuçları üzerinde makine öğrenmesi uygulamaları

Vitamin D hem yetişkin hem de çocuk sağlığı için gerekli vitaminler arasındadır ve eksikliği birçok hastalığın habercisi olarak görülmektedir. Diyabet ise birçok ölümcül hastalığın oluşumunda öncü rol oynayan kronik bir sağlık durumudur. Bu çalışmada, nitelik seçimi ile birleştirilmiş veri madenciliği tekniklerine dayalı olarak vitamin D eksikliği teşhisi önerilmiştir. Yapılan çalışma kan testi sonuçları üzerinden vitamin D değerini doğru tahminlemeye çalışırken aynı zamanda tahmin için gerekli parametreleri de azaltmayı hedeflemektedir. Makine öğrenmesi ile yapılan tahminler, laboratuvar ortamında yapılan vitamin D ölçüm sürecinden kıyaslanamayacak derecede hızlı sonuç vermektedir. En iyi sonuç diyabet hastalarının veri seti üzerinde tamamlanan deneyler sonucunda alınmış ve relif-f nitelik seçimi algoritmasıyla seçilen 19 nitelikten oluşan destek vektör makineleri modeli için % 98,030 ile en yüksek sınıflandırma doğruluğunun elde edildiği görülmüştür. Çalışma sonucunda, yapılan testlerin azaltılabileceği görülmüştür. Yöntemlerin performansları sınıflandırma doğruluğu, duyarlılık, özgüllük, kesinlik, f-measure ve kappa gibi performans ölçütleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca bu çalışmayla tüm parametrik ve parametrik olmayan algoritmalar için yeni bir kıyaslama veri seti hazırlanmıştır.

Süreli sabit kaynaklara sahip bir kaynak kısıtlı proje çizelgeleme probleminin modellemesi ve uygulaması

Bu çalışmada sabit kaynaklı bir kaynak kısıtlı proje çizelgeleme problemi ele alınmıştır. Öncelikle, proje içinde yer alan faaliyetler, süreleri ve öncüllük ilişkileri belirlenmiştir. Problem karma tam sayılı matematiksel programlama modeli ile modellenmiştir ve çoklu proje kaynakları modele dahil edilmiştir. Bu çalışma ile birlikte sabit kaynak kullanılan ve dönemsel finansal kısıtı bulunan KKPÇ problemleri için optimizasyon modeli oluşturulması amaçlanmıştır. Çalışmaya ait senaryo analizleri ve bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Bu şekilde, çoklu kaynak ve sabit kaynak kullanılan KKPÇ problemleri için süre - maliyet optimizasyonu yapan bir model oluşturulmuştur. Oluşturulan modelin gerçek proje uygulaması ve senaryo analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar neticesinde sabit kaynak kullanılan gerçek proje uygulamalarında, proje süresi ve proje maliyeti optimizasyonu için kullanılabilecek bir model ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Kaynak Kısıtlı Proje Çizelgeleme Problemi, MIP, Sabit Kaynak, Aylık Finansal Kısıt

Mühendislik eğitiminde yapay zeka yöntemleri ile öğrenme sürecinin iyileştirilmesi

Eğitim toplumların gelişiminde kilit öneme sahiptir. Eğitimin geliştirilmesi öğrenme süreçlerinin iyileştirilmesi ile yakından ilişkilidir. Eğer öğrencilerin öğrenme durumu doğru tespit edilebilirse, öğrenme süreçleri iyileştirilebilir. Bu çalışma, öncelikli olarak bir ders anında ve sonrasında öğrenmenin gerçekleşip gerçekleşmediğini yapay zeka teknikleriyle doğru bir şekilde tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, seçilen "GAMS optimizasyon yazılımına giriş" dersi için derse hazırlık, ders aşaması ve ders sonrası öğrenme soruları hazırlanmıştır. Hazırlanan sorular geliştirilen web tabanlı "E-Ogrenme Analiz Programı" ile 82 katılımcıya yöneltilerek öğrenme verileri toplanmıştır. Öğrenme verileri ile dört farklı model oluşturulmuştur. Her model Decision Tree, Random Forest, XGBoost ve MLP algoritmalarıyla değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda; Model 1, Model 2, Model 3 ve Model 4 için sırasıyla 0.82, 0.93, 0.89, 0.93 accuracy (doğruluk) değerleri ve 0.81, 0.92, 0.90, 0.92 F1-score (kesinlik-duyarlılık) değerleri elde edilmiştir. Yüksek doğruluk, kesinlik ve duyarlılıkla öğrenme tespiti gerçekleştirilmiştir. Anahtar kelimeler: Eğitimde Yapay Zeka, Makine Öğrenmesi, Öğrenme Analitiği

Karma dağılımların hizmet sektöründe uygulanması

Yoğun bakım üniteleri (YBÜ) hastanelerin en önemli unsurlarından biridir. Bu üniteler sağlık sisteminde ve kritik hastalara bakım sağlamada merkezi bir rol oynar, bu nedenle bu birimlerde kapasite planlamasında yüksek öneme sahiptir. YBÜ yataklarının ve personelin yetersiz olması, hasta ölümü de dahil olmak üzere onarılamaz sonuçlara yol açabilir. Sonuç olarak hastane yöneticileri bu ünitelerde uygun yatak sayısını belirlemek için bir takım metotlar geliştirmelidir. Bununla birlikte, hastaların YBÜ'lere gelişleri arası süresi ve bu ünitelerde aldığı servisin süresi doğası gereği stokastiktir. Sonuç olarak, kapasite planlaması dinamik bir operasyon yönetimi problemidir. Gelişler arası süre ve servis süresi genellikle çok çarpık dağılımlara sahiptir ve bilinen saf bir istatistiksel dağılıma uydurmak mümkün olmayabilir. Bu durumda gelişler arası süre ve servis süresini tanımlayabilmek için ampirik dağılımlar oluşturulması gerekir. Ancak ampirik dağılımların parametresi az sayıdadır ve verinin yapısını iyi bir şekilde temsil edemez. Bu tezin temelini, YBÜ'lerdeki hastaların gelişler arası sürelerini ve servis sürelerini tahmin etmek için karma dağılım yaklaşımı kullanılması oluşturmaktadır. Elde edilen karma dağılım parametrelerinin ampirik istatistiksel dağılımlardan daha iyi bir tahmin sağladığını görülmüştür. Tahmin edilen karma dağılım parametreleri, bekleme süresi olmaksınızın, gelen tüm hastalara hizmet verebilmek için gereken yatak sayısını belirlemeye yardımcı olan simülasyon modeline dahil edilerek YBÜ analiz edilmiştir.

Dinamik tam kamyon yüklü araç rotalama probleminin ajan tabanlı yaklaşım ile çözülmesi

Günümüzün karmaşık ve dinamik taşıma ağlarında artan enerji maliyetleri ve çevresel etkiler nedeniyle ürünlerin veya hammaddelerin noktalar arasında en düşük maliyeti sağlayacak şekilde optimum araç atama ve rotalama kararları ile gerçekleştirilmesi büyük bir önem arz etmektedir. Dinamik ve stokastik koşullara göre araç rotalama probleminin hem matematik modelleme hem de çözüm karmaşıklığı bakımından ciddi zorlukları barındırdığı bilinen bir gerçektir. Bu çalışmada, dinamik tam kamyon yüklü araç atama ve rotalama probleminin özel bir varyantı ele alınmıştır. Bu amaçla, lojistik sektöründe sıvı taşımacılığı yapan büyük ölçekli bir araç filosuna sahip bir firmanın süreçleri kapsamlı bir şekilde incelenmiş ve yükleme/boşaltma zaman penceresi, farkllı işlevli noktalar, heterojen filo, çoklu depo, çok seferli taşıma, çoklu dorse tipi, çoklu yük tipi ve seferler arası hazırlık süresi gibi özellikleri de içeren literatürdeki benzer problemlerden farklı özgün bir problem formülasyonuna ulaşılmıştır. Bu dinamik optimizasyon probleminin çözümü için çoklu akıllı ajan yaklaşımı seçilmiş ve amaca uygun ajan tasarımları, araç atama ve rotalama algoritmaları geliştirilmiştir. Geliştirilen yaklaşımın performansını incelemek amacıyla, farklı çeversel koşullar (sistem sıkışıklık oranı, çok seferli talep oranı) ve farklı algoritma parametre seviyeleri (cevap verme süresi, takas mekanizmasının aktif olup olmaması) altında simülasyon deneyleri yapılarak senaryo analizi gerçekleştirilmiştir. Simülasyon deneyleri sonucunda, geliştirilen algoritmaların makül sürelerde dinamik koşullara cevap verebilen etkin çözümler üretebildiği görülmüştür. Ayrıca, gelen taşıma taleplerine uzun cevap verme süresinin uygulanması ve araçlara önceden yapılan sefer atamalarının gerektiğinde takas mekanizması ile değiştirilmesine izin verilmesi halinde maliyetlerde, karlılıkta, araç doluluk oranlarında ve talep kabul oranlarında ciddi düzeyde iyileşme sağlandığı görülmüştür.

Çok değişkenli istatistiksel kalite kontrolünün yalıtım ürünleri üretim tesisinde uygulanması

Bu tez çalışmasında, ısı yalıtım ürünleri üreten bir fabrikada üretilen ürünlerin kalite karakteristiği olan yoğunluk, ısıl iletkenlik , mikroner ( elyaf lif kalınlığı) çok değişkenli istatistiksel kalite kontrol programlarında incelenmesi ile ürün kalitesinin artırılması hedeflenmiştir. Kontrol dışı durumunun yani değişkenliğin hangi kalite karakteristiklerinden kaynaklandığını tespit edebilmek için Hotelling T2 istatistiği ve Mason-Young-Tracy (MYT) ayrıştırma yöntemleri kullanılmıştır. Buna göre üretilen üründe değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi ile kalite parametrelerinin optimizasyonu ve proses kontrolü ile müşteri memnuniyeti artırımı hedeflenmiştir. Çalışmada; STATISTICA ve SPSS programları kullanılarak hesaplamalar yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kontrol grafikleri, çok değişkenli kalite kontrol, Hotelling T2 istatistiği, Mason-Young-Tracy (MYT) ayrıştırma yöntemi.

Yalın üretim tekniklerinin gıda sektöründe süreç iyileştirmede uygulanması

Bu tezde yıllık net geliri 65 milyar dolar olan hızlı tüketim sektörü pazar payında yüzde 4.5 organik büyüme sağlayarak son beş yılın en hızlı büyüme oranını gerçekleştiren bir gıda şirketinin X fabrikasında üretim verimliliği ele alınmıştır. Son 2 yılın verileri incelendiğinde %2.1 verim kaybı tezde mercek altına alınarak irdelenmiştir. Değer akış haritalama tekniğinde incelenen kayıpların detaylı analiz yöntemleri kullanılarak derinlemesine incelenmesi, doğru kök sebeplerinin tespit edilmesi ve çözüm yöntemlerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu bağlamda detaylı analiz yöntemlerinden biri olan gantt charta örnek proses verileri işlenmiş ve sonuçları bulgular kısmında detaylandırılmıştır. Gantt chartta tespit edilen kök sebeplerin tüm verileri minitaba aktarımı yapılmış ve sonuçlar yorumlanmıştır. Bu veriler araştırmaya konu olan detaylı analiz yöntemlerinden biri olan A3 problem çözme tekniği kullanılarak incelenmiş, veriler bulgular kısmında detaylı şekilde paylaşılmıştır. Tüm bu çalışmanın kişilerden bağımsız sürdürülebilirliği, takibi ve herkes tarafından anlaşılırlığının yalın ve görsel yönetimiyle zenginleştirerek sağlanabilmesi için data takibi powerBI sistemi üzerinden takip edilmiştir.

Farklı döviz kurları ve emtia fiyatlarının makine öğrenmesi yaklaşımlarıyla tahmin edilmesi

Çelik endüstrisi ekonomik ilerlemenin bir göstergesi olarak kabul edilmekle birlikte toplumsal kalkınmaya katkısı ve günlük hayatımızda birçok şekilde geniş kapsamlı kullanımı, refahımız için önemini belirlemektedir. Bu nedenle bu tez çalışmasında makine öğrenmesi yöntemleri kullanılarak, çelik sektörünün fiyat tahminlenmesi için üç model önerilmiştir. İlk modelde tüm verilerle, ikinci modelde son üç yıllık verilerle tüm döviz kurları ve emtia fiyatlarının bir sonraki günkü değerleri ve üçüncü modelde ise Türkiye demir çelik fiyatlarına özel bir model önerilmiştir. 25 değişken için üç farklı tahmin yönteminin de elde ettiği veriler incelendiğinde en iyi tahmin yaklaşımının rastgele orman algoritması (RF) olduğu görülmektedir. RF'in eğitimde <%1 mutlak ortalama yüzde hata ile tahmin yapılabilmektedir. YSA ile %19,6 , SVR ile %300 gibi oldukça kötü sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca veri setinin son üç yıllık dönemi ayrılarak yapılan tahminleme çalışmasında yine Rastgele Orman Algoritması oldukça iyi performans göstermiştir ancak tüm modeller için hata oranlarının arttığı gözlemlenmiştir. Genişletilmiş veri seti ile yapılan tahminlerde daha doğru sonuçlar elde edildiği belirlenmiştir. Türkiye CRC ve HRC Türkiye kıymetlerinin veri seti ile oldukça iyi korelasyon gösterdiği analiz edilmiştir. Türkiye CRC için YSA 1,67% , RF 0,55% , SVR 2,63% ve HRC Türkiye için YSA 1,71% ,RF 0,57% ,SVR 2,35% hata oranı sonuçları ile tahmin modelinin doğru ve kesin bir tahmin üretme konusunda oldukça başarılı olduğu söylenebilir. Son olarak, makine öğrenmesi algoritmalarının hassas ayarlamaları ile daha iyi sonuçlar elde edilebileceği öne sürülmüş ve hiper parametre optimizasyonları neticesinde tahmin başarılarının artırıldığı gözlemlenmiştir. Özellikle Türkiye CRC ve HRC Türkiye bağımlı değişkenlerinde yapılan optimizasyonlar, Yapay Sinir Ağları (%1,49 - %1,52), Rastgele Orman Algoritması (%0,49 – %0,52), Destek Vektör Makineleri (%2,34 - %2,00) ile daha başarılı tahmin sonuçlarına ulaşmıştır.

Sürdürülebilir esnek üretim hücrelerinin tasarımına yönelik çok amaçlı optimizasyon modelleri

Bu tez çalışmasında, esnek hücresel üretim sistemlerinin tasarımı konusu ele alınmaktadır. Bu konuyla birlikte çevresel, ekonomik, sosyal boyutları içeren sürdürülebilirlik kavramı da göz önünde bulundurulmaktadır. Çalışmada, karbon emisyonları, hücreler arası hareketler, makine işleme, makine ekleme, makine çıkarma, işçi eğitimi ve ek prim (bonus) şeklindeki maliyet kalemleriyle beraber aynı zamanda karbon emisyon miktarının da en aza indirgenmesi hedeflenmektedir. Bunun için hedef programlama, epsilon kısıtlama, artırılmış epsilon kısıtlama (AUGMECON) ve artırılmış epsilon kısıtlama 2 (AUGMECON2) şeklinde dört farklı çok amaçlı tamsayılı matematik programlama modelleri geliştirilmektedir. Bu modellerde, her periyotta parçaların alternatif rotalarının seçilmesi, her periyotta hücrelere işçilerin atanması, her periyotta hücrelere atanan, hücrelere eklenen ve hücrelerden çıkarılan makinelerin sayısının belirlenmesi, her periyotta sistemdeki ve hücrelerdeki toplam işçi sayısının belirlenmesi ve tüm periyotlar boyunca her işçinin alacağı toplam eğitim süresinin belirlenmesi şeklinde kararlar alınmaktadır. Sonuçlar, geliştirilen örnek problem kullanılarak dört farklı çok amaçlı matematik model için LINGO 20.0 optimizasyon programı ile elde edilmiş ve duyarlılık analizleri yoluyla test edilmiştir. Duyarlılık analizleri, parça talepleri, makine kapasitesi, karbon emisyon limiti, hücrelerin makine sayısı için limitleri, hücrelerdeki maksimum işçi sayısı ve işçilerin becerilerine göre geçirebileceği süre limiti değerlerinde yapılan değişikliklerinin etkilerini incelemeyi içermektedir.

Statik toz boya prosesi metal fosfatlama parametrelerinin optimizasyonu

Bu çalışma, çelik kapı üreten bir işletmenin elektrostatik toz boya prosesinin fosfat kaplama parametrelerinin optimizasyonunu amaçlamaktadır. Taguchi L9 ortogonal dizini kullanılarak zaman ve maliyet tasarrufu sağlamak açısından 27 adet deney sayısı 9'a indirilmiştir. Demir fosfat kaplama işlemi sabit tutularak; sıcaklık, pH seviyesi ve kaplama süresi gibi değişkenlerin etkisini incelemiştir. Numuneler aynı boya markasıyla boyandıktan sonra fosfat kaplamanın boya üzerindeki etkisi tuz sisi testi ile değerlendirilmiştir. Sinyal/Gürültü oranı, kullanılarak kontrol edilebilen faktörlerinin (sıcaklık, pH seviyesi, konveyör hızı) etkisi minimize edilmeye çalışılmıştır. Taguchi deneyinden sonra birbirleri arasındaki etkileri ve güvenirliğini hesaplamak amacıyla regresyon analizi ve doğrulama deneyi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda, pH seviyesinin 5,5, kaplama süresinin 4 dakika ve sıcaklığın 28 °C olarak ayarlandığında optimum sonuca ulaşıldığı bulunmuştur. Doğrulama deneyleri ve yapılan istatistiksel analizler çalışmanın doğruluğunu kanıtlar niteliktedir.

Radyo frekanslı kimliklendirme (RFID) teknolojisinin imalat sanayide kullanımı

Gündelik yaşamımızın pek çok noktasında karşımıza çıkan radyo frekanslı kimliklendirme (RFID), pratik kullanımı başta olmak üzere pek çok avantajı ile imalat sanayide kullanılmaktadır. Başta barkod sistemlerin yerini alacak gibi görünse de RFID kullanımı, imalat sanayinin planlama, stok yönetimi, üretim hatları gibi alanlarında yaygın şekilde kullanılmaktadır. RFID sistemlerden alınan verinin yazılımlar ile yorumlanarak otomasyon sistemleri ile yönetilmesi ise bu teknolojinin ivmelenmesinde kilit rol oynamaktadır.

90/10 CuNi alaşımının A-TIG ve FB-TIG kaynak tekniklerine uygun aktif örtü bileşiklerinin ve kaynak parametrelerinin belirlenmesi

Cupronickel olarak da bilinen 90/10 CuNi alaşımı, savunma, otomotiv, kimya, petrol ve doğalgaz, çelik üretimi, çevre teknolojileri, denizcilik ve enerji gibi çeşitli endüstrilerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu alaşım, olağanüstü mekanik özellikleri, çeşitli üretim yöntemleriyle uyumluluğu ve önemli ölçüde deniz suyundaki korozyona ve biyolojik kirlenmeye karşı yüksek direnci nedeniyle tercih edilmektedir. Tungsten İnert Gaz (TIG) kaynağı, demir dışı ve paslanmaz çelikleri kaynaklamak için kullanılan ve daha düşük yatırımla yüksek kaliteli kaynaklar üreten birincil birleştirme yöntemidir. Bununla birlikte, nispeten sığ nüfuziyet kabiliyeti ve düşük verimlilik TIG kaynağının ana dezavantajlarıdır. Geleneksel TIG kaynağının sağladığı üstün kaynak kalitesine ek olarak yüksek üretkenliği garanti etmek için A-TIG ve FB-TIG gibi aktif örtü kullanan yeni teknolojiler geliştirilmiştir. Ancak; ilgili literatür ve pratik uygulamalar incelendiğinde, 90/10 CuNi alaşımının A-TIG ve FB-TIG kaynağı için önerilen uygun aktif örtü malzemeleri ve ilgili kaynak parametreleri hakkında kapsamlı bilgi eksikliği olduğu açıktır. Bu çalışmada, 8 mm kalınlığında 90/10 CuNi parçaların kaynak işlemi sırasında farklı aktif örtü kullanımının kaynak dikişi geometrisini ve mekanik özelliklerini nasıl etkilediği incelenmiştir. Başlangıçta, çeşitli kalınlık ve farklı kalitelerdeki alaşımlar için A-TIG ve FB-TIG tekniklerinde çok sayıda aktif örtü bileşiği kullanılmıştır. Elde edilen kaynak dikişlerinin geometrik parametreleri, kaynak penetrasyon derinliği (H) kaynak penetrasyon derinliğinin genişliğine oranı (H/W), geleneksel TIG kaynaktan elde edilen ölçümlerle karşılaştırılarak analiz edildi. Deneysel çalışmalar sonucunda aktif örtü olarak AI₂O₃, Cr₂O₃, MgO ve %50 SiO + %50 Cr₂O₃ bileşikleri öne çıkmıştır. Her bileşik farklı deney setlerinde farklı etkiler yapmıştır. Cr₂O₃ ile FB-TIG kaynağında tam penetrasyon (H=8,36 mm) sağlanırken, SiO₂+ Cr₂O₃ ile A-TIG kaynağında tam penetrasyon (H=8,10 mm) elde edilmiştir. Geleneksel TIG kaynağının H değerleri ile mukayese edildiğinde; AI₂O₃ ile A- TIG kaynağında %160, FB-TIG kaynağında ise %177 oranında; MgO ile A-TIG kaynağında %144, FB-TIG kaynağında %130 oranında; Cr₂O₃ ile A-TIG kaynağında %161, FB-TIG kaynağında %215 oranında ve SiO₂+ Cr₂O₃ ile A-TIG kaynağında %181, FB-TIG kaynağında ise %151 oranında penetrasyon derinliğinin arttığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlara paralel olarak aktif örtü kullanımının kaynak derinlik/genişlik oranını dolayısıyla kaynak dikişi geometrisini ve sertlik ile çekme mukavemetini de iyileştirdiği saptanmıştır.

Çok değişkenli istatistiksel kalite kontrol şemalarının çimento sektöründe uygulaması

Bu tez çalışmasında, bir çimento fabrikasında klinkerin kalite karakteristiği olan LSF'e etki eden SiO2, Al2O3 ve Fe2O3 bileşenlerinin çok değişkenli istatistiksel kalite kontrol programında analiz edilmesiyle ile ürün kalitesinin artırılması hedeflenmiştir. Kontrol dışı durumunun yani değişkenliğin hangi kalite karakteristiklerinden kaynaklandığını tespit edebilmek için, çok değişkenli üstel ağırlıklı hareketli ortalama (MEWMA) ve Hotelling T2 yöntemleri kullanılmıştır. Buna göre üretilen üründe değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi ile kalite parametrelerinin optimizasyonu ve proses kontrolü ile müşteri memnuniyeti artırımı hedeflenmiştir. Çalışmada hesaplamalar için Minitab programı kullanılmıştır.

Sosyal medya etkileşimlerine bağlı stres tespiti için yapay zeka tabanlı bir topluluk öğrenmesi modeli önerisi

Depresyon, sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte artan ve bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen önemli bir ruh sağlığı sorunudur. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, depresyonun erken teşhisi, intihar gibi ciddi sonuçların önlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu tez çalışması, sosyal medya platformunda paylaşılan gönderiler aracılığıyla kullanıcıların ruh halleri üzerindeki depresyon ve anksiyete belirtilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, depresif eğilimler gösteren kullanıcıların sıklıkla kullandıkları kelime ve ifadeler belirlenerek, duygu analizine dayalı bir yöntem geliştirilmiştir. Bu çalışma, depresyonun erken teşhisi ve müdahalesi için sosyal medya verilerinin etkin kullanımına yönelik bir model önermektedir. Sosyal medya verileri üzerinde yapılan analizlerde, depresyon belirtilerinin tespitine odaklanılmış ve bu amaçla duygu analizinin temel kavramları ve yöntemleri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışmada, metin madenciliği süreçlerinden elde edilen veriler üzerinde, destek vektör makineleri, yapay sinir ağları ve XGBoost gibi makine öğrenimi algoritmaları uygulanmıştır. Ayrıca, topluluk (ensemble) öğrenme yaklaşımlarıyla model performansı artırılmış ve bu yöntemlerin doğruluk oranları literatürdeki benzer çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, önerilen modelin, depresyon tespitinde geleneksel yöntemlere kıyasla daha yüksek doğruluk ve performans sağladığını ortaya koymuştur. Önerilen modelin performans metriklerinden doğruluk %91, kesinlik %90, duyarlılık %91.5 ve F1 skoru 0.907 sonucunu vermiştir. Bu bağlamda çalışma, sosyal medya verilerinin duygu analizi yoluyla anlamlandırılmasının, ruh sağlığı alanında yenilikçi yaklaşımlar sunabileceğini ve sağlık profesyonellerine değerli bir veri kaynağı oluşturabileceğini göstermektedir.

Karar destek sistemi kullanılarak malzeme ana veri yönetimi yoluyla stok optimizasyonu ve verimliliğin artırılması

Malzeme ana verilerinin etkili yönetimi, organizasyonların Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) sistemleri yardımıyla stoklarını optimize etmesi ve operasyonel verimliliğini artırması için çok önemlidir. Bu çalışma, malzeme ana veri yönetiminin bu hedeflere ulaşmadaki rolünü araştırmakta ve bu amaçla geliştirilen özel bir karar destek modülünün etkinliğini değerlendirmektedir. Çalışma, malzeme ana veri yönetimi ve stok optimizasyonu hakkındaki literatürün kapsamlı bir incelemesiyle başlamaktadır. Araştırma metodolojisinin temelini oluşturan anahtar kavramlar, sektördeki ve literatürdeki iyi uygulamalar ve henüz araştırılmamış alanlar belirlenmiştir. Araştırma metodolojisi, veri toplama, karar destek sisteminin (KDS) geliştirilmesi, uygulanması ve performans değerlendirmesi adımlarını kapsar. Farklı lokasyonlar arası stok aktarım miktarındaki artış, atıl stoklardaki azalma miktarı, malzeme stok kodu oluşturma süresi, sistemdeki mükerrer stok kodu yüzdesi gibi temel performans göstergeleri, modülün uygulanmasından önce ve sonra ölçülmüştür. Görüşme ve anketler aracılığıyla yapılan nitel değerlendirmelerle, sistem kullanıcılarından ve paydaşlardan geribildirimler toplanmıştır. Bulgular, karar destek modülü tarafından kolaylaştırılan etkili malzeme ana veri yönetiminin stok optimizasyonunu ve operasyonel verimliliği olumlu etkilediğini göstermektedir. Bulgulara dayanarak ERP bağlamında malzeme ana veri yönetimi uygulamalarını geliştirmek için öneriler sunulmaktadır. Bu öneriler, veri kalitesi, tutarlılık ve yönetişim ile ilgili zorlukları ele almaktadır. Araştırma, ERP sistemleri, tedarik zinciri yönetimi ve stok kontrolündeki bilgi birikimine katkıda bulunarak kuruluşların stok yönetimi uygulamalarını optimize etmelerine ve operasyonel verimliliği artırmalarına olanak tanır. Anahtar Kelimeler: Malzeme Ana Veri Yönetimi, Stok Optimizasyonu, Karar Destek Sistemi,

Kısıtlar teorisi yaklaşımı ile acil serviste simülasyon uygulaması

Dünya genelinde artan nüfus ve küreselleşme ile birlikte sağlık hizmetlerinde sürekli iyileşme ve performans optimizasyonu kaçınılmaz hale gelmiştir. Özellikle sağlık sisteminde kritik bir öneme sahip olan acil servislerde hasta sayısı yoğunluğu ve kaynak kısıtı kaynaklı performans yönetimi önemli bir konu olarak ortaya çıkmaktadır. Acil servislere dünya genelinde ve ülkemizde başvuru sayısının artması, acil servislerde performans çalışmalarının giderek daha önemli bir hale gelmesine neden olmuştur. Acil servislerin 24 saat kesintisiz hizmet sunması, ücretsiz erişim imkanı sağlaması, doktorlara ulaşımın kolay olması ve aynı zamanda durumu acil olmayan hastaların da bu birimlere başvuruda bulunması, acil servislerin yüksek oranda tercih edilmesinin temel sebeplerini oluşturmaktadır. Bununla birlikte belirsiz hasta gelişleri, düzensiz iş yükü ve sınırlı sayıda kaynak sebepli acil servis iş akış optimizasyonu oldukça karmaşık hale gelmiştir. Bu durum acil servislerde kalabalıklaşmaya, uzun süreli hasta kalışlarına ve çalışanlar arasında tükenmişliğe neden olmaktadır. Acil servislerdeki yoğun ve stresli ortam hastaya kaliteli hizmet vermek ve dolayısı ile hasta (müşteri) memnuniyeti ile doğrudan ilişkilidir. Bu çalışmada, kısıtlı kaynaklara sahip bir acil serviste kaynakların etkin bir şekilde optimize edilmesi yoluyla performans iyileştirilmesi amaçlanmıştır. Mevcut acil servis sistem akışı Arena Simülasyon programı kullanılarak modellenmiştir. Hasta akışının sağlıklı bir şekilde yansıtılması için verilerin titizlikle ve doğrulukla toplanmasına önem verilmiştir. Geçmiş yıllara ait hasta geliş verileri Easy Fit programı yardımıyla analiz edilmiş ve gelen hastalar için istatistiksel dağılımlar belirlenmiştir. Sistemdeki diğer prosesler de eksiksiz tanımlandıktan sonra gerçek sistem ile Arena programında kurulan sistemin kıyaslaması yapılmıştır. Kurulan modelin güvenilirliğinin testi için Statistica istatistik programından yararlanılmıştır. Model geçerliliği sağlandıktan sonra sonuçlar değerlendirilmiş ve kaynak dar boğazları tespit edilmiştir. Darboğazları ortadan kaldırmak için Kısıtlar teorisi yaklaşımı kapsamında farklı senaryolar tasarlanmıştır. Belirlenen kısıtlar dahilinde Arena/OptQuest platformunda geliştirilen matematiksel model ile optimizasyon yapılmıştır. Sonuç olarak hasta bekleme sürelerinin azaltılması hizmet sunumunun iyileştirilmesi ve performansı artışı sağlanmıştır.

Denetimsiz makine öğrenmesi ile hasta bekleme sürelerinin tahmini

Veri, günümüz dünyasında siyasi, ekonomik, sosyal, bilimsel ve teknolojik ilerlemenin temel unsuru haline gelmiştir. Dijitalleşme sürecinin hızlanmasıyla birlikte, sağlık, eğitim, mühendislik, finans, kamu yönetimi gibi hemen her alanda büyük miktarda veri üretilmektedir. Üretilen bu veriler analiz edilip, anlamlı içgörüler çıkarıldığında, karar verme süreçlerinin vazgeçilmez bir bileşeni olarak kullanılmaktadır. Ham verinin anlamlı bilgiye dönüşebilmesi için istatistiksel yöntemler ve makine öğrenmesi algoritmaları ile işlenmesi gerekmektedir. Bu tez çalışmasında, veri, büyük veri, veri madenciliği, makine öğrenmesi, makine öğrenmesi türleri gibi kavramlar ve metodojiler, sağlık, sağlık hizmetleri, sağlık hizmetlerinde karar verme gibi kavramlar incelenmiştir. Sağlık sistemleri araştırmanın çerçevesi olarak belirlenmiş ve büyük veri ile makine öğrenmesi tekniklerinin sağlık hizmetlerinde kullanım alanları incelenmiştir. Sağlık hizmetlerinde makine öğrenmesi yöntemlerinin kullanımına yönelik olarak, bir hastanenin acil servisine başvuran hastaların bekleme süreleri makine öğrenmesinin denetimsiz öğrenme yöntemlerinden karma dağılım metodu ile analiz edilmiştir. Çalşımada Gamma karma dağılımı ve Poisson karma dağılımı modelleri kullanılarak hastaların farklı branşlarda bekleme sürelerine ilişkin kümeleme analizi yapılmıştır. Hasta bekleme sürelerinin istatistiksel dağılımlarının branş bazında farklılık gösterdiği ve bu verilerin tekil bir istatistiksel dağılım yerine karma istatistiksel dağılımlar ile daha uygun biçimde temsil edildiği gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Veri, Büyük Veri, Karma Dağılım, Kümeleme, Makine Öğrenmesi

Süreç iyileştirmede değer akış haritalama ve narenciye paketleme tesisinde uygulama

Rekabetin yoğun olduğu günümüzde, işletmeler rekabet avantajlarını sürdürebilmek, daha hızlı ve daha düşük maliyetli üretim yapabilmek için süreçlerini sürekli gözden geçirmeli ve iyileştirmelidirler. Bu iyileştirme çalışmaları yalın üretim ve yönetim yaklaşımları ile yapılmaktadır. Narenciye paketleme tesisinde yapılan bu çalışmada yalın üretim araçlarından biri olan Değer Akış Haritalama metodu ile üretim sürecindeki israfların azaltılması ve akışın hızlandırılması amaçlanmıştır. Malzeme ve bilgi akışı analiz edilerek mevcut durum resmedilmiş, israf noktaları belirlenmiştir. İsrafların azaltılması amacı ile Kaizen çalışması yapılarak hat tasarımında iyileştirmeler yapılmıştır. Spagetti Diyagramı ile hareket ve taşıma mesafeleri kısaltılmıştır. İş gücü dağılımının doğru yapılarak ara stokların azaltılması ve hat duruşlarının minimize edilmesi için ise simülasyon yardımı ile alternatifler değerlendirilerek en uygun sonuç elde edilmiştir. Kaizen ve Simülasyon sonuçlarına dayanarak bir gelecek durum haritası oluşturulmuştur. Bu iyileştirmeler sayesinde mevcut durum ve gelecek durum karşılaştırıldığında katma değerli sürede %2.28, hareket ve taşıma mesafesinde 160,50 metre kazanç sağlanmıştır.

Güneş enerji sistemi kullanımının karbon ayak izine etkisinin incelenmesi: Bir tekstil firmasına uygulama örneği

Endüstri çağı ile beraber çevre sorunları artmış ve dünyada sebep olduğu tahribatlar, günümüzde insan sağlığını ve ekolojik dengeyi tehdit eder boyutlara ulaşmıştır. Bu olumsuzluğun azaltılması için fosil ve nükleer yakıtlara alternatif doğal enerji kaynaklarına olan ihtiyaç artmıştır. Güneş enerjisi, elde edilmesi ucuz, temiz ve çevreye zararı çok az olduğu için tükenmekte olan fosil yakıtlara göre alternatif olmaktadır. Ülke açısından yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen enerji hem ekonomiye hem de çevreye sağlayacağı avantajlardan dolayı son derece önemlidir. Türkiye, enerji konusunda dışa bağımlı bir ülke olduğu için enerji ihtiyacının büyük bir kısmını dışarıdan sağlamaktadır. Güneş enerjisi potansiyeli açısından ise, coğrafik olarak birçok ülkeye göre daha şanslı konumdadır. Bu çalışma, güneş enerjisi sistemlerinin endüstriyel uygulamalardaki sürdürülebilirliğe etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Adana Organize Sanayi Bölgesi'nde yer alan bir tekstil fabrikasında yapılan uygulama örneği üzerinden, güneş enerjisi kullanımının enerji tüketimi, karbon ayak izi azaltımı ve çevresel faydaları değerlendirilmiştir.

Türkçe: Matematiksel modelleme tekniği ile altyapı bakım ve onarım tesisi yerleşimi: Yerel su yönetim idareleri için bir uygulama

Tesis yeri seçimi, tedarik zincirinin genel performansını belirleyen kritik unsurlardan biridir ve lojistik maliyetler üzerinde doğrudan etkili bir rol oynar. Bu süreç, işletmelerin kârlılığını uzun vadede şekillendiren karmaşık ve stratejik bir karar mekanizmasını ifade eder. Tesis yeri seçimi problemi, yalnızca depolar, lojistik merkezleri ve mağazalar gibi özel sektör tesislerini değil, aynı zamanda okullar, hastaneler ve itfaiye istasyonları gibi kamu hizmet noktalarını da kapsar. Büyükşehir belediyeleri, tesis yeri seçiminin önem taşıdığı kurumlardan biridir. Büyükşehir yasasının yürürlüğe girmesiyle birlikte, merkez dışındaki ilçelere de altyapı hizmeti sunmaya başlayan belediyeler, ilçe belediyelerinin ihtiyaçlarını etkin şekilde karşılayabilmek için kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecine girmek zorundadır. Bu bağlamda, çalışmada büyükşehir ölçeğinde altyapı bakım ve onarım tesisleri için tesis yeri seçimi, matematiksel modelleme teknikleri kullanılarak ele alınmıştır. Araştırmada klasik ve Bulanık FUCOM tabanlı p-medyan tesis yerleşimi modelleri önerilmiştir. Bu modelde amaç fonksiyonununda kullanılan karar değişkenlerinin ağırlıkları Bulanık FUCOM yöntemiyle belirlenmiştir. Bu yöntemle dört temel kriterin ağırlıkları tespit edilmiştir. Ardından, Adana ili için 15 aday tesis yeri üzerinde klasik p-medyan modeli ve Bulanık FUCOM tabanlı p medyan modeli çözülmüştür. Sonuçlar duyarlılık analizi yapılarak tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tesis Yeri Seçimi, P Medyan Problemi, Bulanık FUCOM, Matematiksel Model, Alt Yapı Bakım-Onarım Tesisi.

Afet sonrası kullanılan araç ve ekipmanların önem derecelerinin belirlenmesinde analitik hiyerarşi prosesi (AHP) yaklaşımı ve uygulaması

Bu tez çalışmasında, afetlerle ilgilenen birimlerin karar vermelerini kolaylaştırmak amacıyla Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden AHP yöntemi, deprem, sel ve yangında kullanılacak araç ve ekipmanların seçiminde uygulanmıştır. Öncelikle afet müdahalesinde kullanılan araç ve ekipmanlar belirlenmiş, ardından da bu araç ve ekipmanların önem derecelerinin belirlenmesinde etkili ana kriterler ve alt kriterler belirlenmiştir. Belirlenen ana kriterler ve alt kriterler AHP yöntemiyle ikili kıyaslanarak önem dereceleri deprem, sel ve yangın için ayrı ayrı belirlenmiştir. Belirlenen kriterlerin önem dereceleri dikkate alınarak her bir kritere göre kullanılabilecek araç ve ekipmanların önem seviyeleri belirlenmiştir. Belirlenen bu önem dereceleri dikkate alınarak Adana ilinde Çukurova ilçesi için afetlerde kullanılabilecek araç ve ekipmanların önem dereceleri bölgesel bazda belirlenmiştir.

Application of value stream mapping to increase productivity within the textile industry

Value-stream mapping (VSM) is a useful tool for identifying waste and areas for improvement. It has emerged as a preferred method of assisting and implementing the lean approach. While lean principles are well-established and have a wide range of applications in manufacturing, their application to the textile industry is limited. Based on a case study approach, this paper describes the implementation of VSM as a lean improvement initiative in a t-shirt manufacturing company. It entails mapping the firm's current activities and identifying areas for improvement. Following several interviews with current process participants, a current state map is created to describe the existing problem areas. A future state map has been created to depict the proposed improvement action plans. Value stream" to be "all the actions (both value added, and non-value added) currently required to bring a product through the main flows essential to every product: the production flow from raw material into the arms of the customer, and the design flow from concept to launch". Taking a value stream approach means focusing on the big picture rather than individual processes. VSM establishes a common foundation for the production process, allowing for more deliberate decisions to improve the value stream. VSM is a pencil-and-paper tool that uses a predefined set of standardized icons. VSM implementation results in reduced lead time, cycle time, and resource requirements. Our findings show that the new process change can reduce total lead time from 40 days to 19 days - a 52.5% reduction in overall lead time. Keywords: VSM, lean principle, textile industry

Çok kriterli karar verme yöntemleri ile yeni otobüs tasarımında koltuk modeli seçimi

Dünyada bireyleri bir yerden diğer bir yere taşıyan karayolu taşımacılığı ülkelerin ekonomisinin gelişmesi anlamında üzerinde durulması gereken önemli bir araştırma konusudur. Günümüzde her alanda olduğu gibi rekabet taşımacılık sektöründe de kendini göstermektedir. Otobüs üreticisi firmalar bu rekabet koşullarından dolayı tasarım ve model değişikliği çalışmalarında pek çok kriteri göz önünde bulundurmak zorundadır. Özellikle pek çok kriterin olduğu problemlerin çözümünde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Bu çalışmada otomotiv sektöründe üretim faaliyetinde bulunan yerli bir firmada, yeni bir otobüs tasarımında Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) yöntemlerinden faydalanılarak ideal yolcu koltuk modeli seçimi sağlanmıştır.

Jüt tüketim tahmini: Halı imalatinda bir vaka çalışması

In today's increasingly competitive market conditions, it is necessary for the all companies to meet the demand of the customers in a timely and complete manner. For this reason, all resources (raw materials, semi-finished products, all energy sources, etc.) should be prepared and supplied at the right time and in sufficient quantities. This situation forces companies to make forecasts of raw materials to avoid possible lateness. The most basic forecasting methods are statistical estimation methods. However, these statistical methods may be inadequate in the system with high uncertainties and high dynamism. At this point, the method of artificial neural network (ANN), which have been succesful and widespread in recent years, steps in. The studies show that the results obtained from ANNs may be much more successful than the statistical methods applied in different areas for estimation. Jute is one of the most basic raw materials used in carpet production and it is important to estimate the jute consumption correctly in order to prevent possible production delays and to ensure customer satisfaction. In this study, jute consumption estimations were made by ANN method using data for the years between 2015-2017 of carpet company. In this thesis, a multiple linear regression (MLR) model was also established to evaluate the performance of ANN method. The results show that ANN is more successful than regression analysis considering the performance indicators' values (values of MSE- mean squared error- R2 ve adjusted R2).

Bozulabilir ürünler için tedarik zinciri optimizasyonu

Türkiye'nin taze meyve ihracatı, ürünlerin bozulabilir yapısı ve yüksek kalite beklentileri nedeniyle maliyet, teslimat süresi, karbon emisyonu ve tazelik gibi birbiriyle çelişen hedeflerin dengelenmesini gerektirmektedir. Bu tezde, narenciye ve diğer seçili taze meyveler için sürdürülebilir bir tedarik zinciri optimizasyonu amacıyla bütünleşik bir yaklaşım geliştirilmiştir. Öncelikle seçilmesi olası bahçelerin kalite skorları iki yöntemle belirlenmiştir. Yeterli görüntü verisi bulunan meyveler için derin öğrenme tabanlı sınıflandırma (MobileNetV2, ResNet50, DenseNet121) ve veri yetersizliğinde renk, yüzey durumu ve şekil gibi özellikleri kullanan bulanık mantık çıkarımı uygulanmıştır. Ardından, elde edilen kalite skorları; kapasite, talep, taşıma süresi, maliyet ve karbon emisyon verileriyle birlikte çok amaçlı bir matematiksel modelde kullanılmıştır. Model, maliyet, karbon emisyonu, teslimat süresi ve elde kalan ürün miktarını minimize ederken tazelik ve kaliteli ürün miktarını maksimize etmeyi hedeflemektedir. Ayrıca bozulma oranları stokastik olarak dikkate alınmış ve havayolu taşımacılığı için kilograma bağlı kademeli maliyet yapısı eklenmiştir. Model, Türkiye'den Avrupa ve Kuzey Amerika'daki 11 pazara taze meyve ihracatı yapmakta olan büyük bir işletmeden alınan gerçek veriler kullanılarak kurulmuştur. Kurulan matematiksel modellerin taşıma modu tercihleri, maliyet ve emisyon değerlerinin değişimine göre duyarlılık analizleri yapılmıştır. Sonuçta kalite odaklı çözümlerin dengeli ve sürdürülebilir optimum kararlar sunduğu ortaya konmuştur.

Technology transfer and development with public procurement SSO smart purchasing model example

It is vital that our country believe in primitive unmanned sales as leverage. But there are some problems in front of it. Through public procurement; and an entrepreneurship ecosystem and public procurement research for innovation, localization, technology transfer and entrepreneurship, a business model innovation in the Canvas Business Model was proposed and SSO Techno Catalog Platform was prepared as solution for the first stage solution, solved by means of the State Supply Office (SSO) of the Central Purchasing Agency of Turkey. SSO Techno Catalog Platform is a platform that enhances the marketing competencies of our entrepreneurs and accelerates the process of commercialization and brand processes. The SSO Techno Catalog Platform is a start-up training for managing the public procurement in our country with the understanding of technology management, for the Technology Readiness Level and the entrepreneurial ecosystem in a common language. Key Words: Public Procurement, SSO Techno Catalog Platform, Canvas Business Model, Commercialization, Technology Transfer

Multimanned assembly line balancing problem: A case study in backhoe loader manufacturer

When large quantities are ordered for long periods for a final product, it is more economical and logical for firms to make a special layout for this product. Assembly lines are a special form of placement systems according to the product. In this system, tasks are the smallest and indivisible state of a job. In the formation of the system, the tasks are sequentially arranged in order according to the relationship of precedence between them. As a result, assembly lines are the system in which raw materials or semi-finished products leave the end of the line as final products. The main purpose of an assembly line is to meet the demands of large quantities of products in the most economical and fast manner. The assembly lines of high volume products such as buses, trucks, and helicopters differ from traditional lines examined in the literature. In the production processes of these products, there are long working times and a great number of tasks. Assembly lines with 1 worker (traditional assembly lines) or 2 workers (two-sided assembly lines) at each workstation are not suitable for this type of product. Multi-manned assembly lines allow workers to perform in more than one and varying numbers at each workstation. At this point, the assembly process can be performed with fewer workstations and lower cycle time. There is not much research on a multi-manned assembly line balancing problem. However, research on the multi-manned assembly lines has accelerated in the recent years. In this study, a mathematical model and heuristic algorithm were developed for balancing the multi-manned assembly line of a fabrication of assembly, which unlike traditional assembly line balancing. This study presents heuristic algorithm which is based on COMSOAL method to balance the assembly line. This model aims to minimize the workstation number. Thanks to this model, a reasonable workstation gain was achieved in the assembly line of the manufacturing factory. In order to meet the needs of the factory, the model was also run according to different production speeds.

Analyzing the relationship between graduate theses of universities and the competitive industries in their regions

Universities are working to carry out activities such as technology transfer, patent licensing and consultancy along with their traditional teaching and research activities. Universities are also developing strategies to increase the contribution of these activities to their region and national economy, so the importance of universities' regional development-oriented studies is increasing. In this study, the relationship between universities and the most competitive industries in their regions are analyzed with the graduate theses of universities focusing on those industries. Twenty- six universities, which are regularly included in seven Entrepreneurial and Innovative University Index (EIUI) rankings and their regions were selected. The strongest and the most competitive sectors in the manufacturing industry of the selected regions were determined by the Balassa RCA Index and Foreign Trade Balance Index (TBI). The number of graduate theses related to those sectors are divided by the number of academicians and a score is obtained. Universities are ranked according to this score. As a result, the relationship between the graduate theses of universities and the competitive industries of their regions were interpreted according to this ranking. Also, this ranking was compared with the GYUE rankings of the universities and the similarities were interpreted.

Production planning application for a PET resin production plant

PET (Polyethylene terephthalate) is one of the most important aromatic polyester commercially. Therefore, number of PET production sites has increased at a great pace all around the world as time passes due to its extensive usage. Subject of this thesis is developing a production planning model for one of bottle grade PET production plants in Turkey. Production planning is very critical for PET resin production facilities especially in Turkey, because there are only three manufacturers and sum of their production quantity is lower than actual market demand. According to the actual data of the year in which the planning was made, the amount of PET resin imported in bottles is 49.1% of the total PET resin consumption in bottles. Facilities of the study alone is capable to do the Turkey's bottle grade PET production of 47.5%. As shown by these data, an improper production planning would affect especially domestic consumers and sectoral current deficit would be increased due to rising imported PET quantity. This kind of plan must be prepared considering sustainability to decrease environmental impact by sufficient production and effective use of resources. For these purposes, a deterministic multi-period multi-product single level mixed-integer linear programming (MILP) model is presented. The objective is to maximize profit. The proposed model is applied for different choices in inventory policy, energy resources policy and capacity policy. It was seen that significant improvements were achieved according to obtained results. According to findings profit increases by 6.0% and total cost decreases by 6.8%.

Assigning end of life cycle wind turbines to the recycling facilities: A case study in Turkey

The wind power industry has been growing significantly in the previous years and recently many countries have invested immensely into energy systems, renewable energy like the wind turbine which enjoys a lifespan of 20 – 25 years. In this study we have examined the wind turbines in Turkey and set up necessary steps that must be taken when break-down, remanufacturing and recycling phase occur. There are so many steps and areas that need to be look at when recycling or remanufacturing occurs, however, this study is focused on assigning end of life wind turbines to the manufacturers in Turkey. A mathematical model was set up using the p-median model (The problem of locating "wind turbine manufacturers" relative to a set of "wind turbine" such that the sum of the shortest recycling or remanufacturing weighted distance between "wind turbine" and "wind turbine manufacturer" is minimized.) and p-center model (helps us in minimizing the maximum distance between the 164 wind turbines and the 10 wind turbine manufacturers) to help in reversing the flow of wind turbine from the located areas to the nearest wind turbine manufacturers on the map. This study will guide the authorities and decision makers on which wind turbine manufacturer is best located to recycle or remanufacture which wind turbine. Key Words: End of Life, Location & Allocation, P-median, P-center, Recycling, Wind Turbine.

Designing domestic flight network depending aircraft type and hub locations in Turkey

Models developed on Hub location problems and collect-distributive network structures have been used extensively for the last 20 years especially in transportation and telecommunication fields. In this network, a centrally located facility serves as the main distribution base (Hub). Flows from other facilities are collected and grouped in the hub. This centralization and expansion of the operational network bring the advantage of economies of scale. In terms of airline companies, the flight network in the form of a distributor increases the profit of airline companies and provides significant savings in costs. In this study, it is aimed to give a new dimension to hub location problems. The effects of aircraft types characteristics on hub locations were investigated. Aircraft selection progressed by using five different multi criteria decision making methods based on the performances of airplanes and characteristics of air transport. Then mixed integer linear models for multi-assignment p-median hub problem and for flight legs and routes have been developed. Models were coded using GAMS 24.1 licensed software and CPLEX solver was used to solve multi-assignment p-hub median problem. It was concluded that the constraints and parameters used in the models had a significant effect on hub site selection and assignment. In addition, flight networks have been designed under different scenarios. It has been shown that the developed models can be used in the solution of the problem of determining the most suitable aircraft according to the different flight routes of the airline companies.

Developing and implementing a wage assessment method based on the 5S performance score: an application of steel construction factory

In today's competitive environment, the trend is to respond quickly to customer demand and deliver high-quality, low-priced products. To be a global company, it must be the goal of all managers to remove wasted resources and achieve an effective workflow. The most important condition of providing an efficient environment is the creation of a clean and tidy environment that is free of possible hazards. Our working environments tend to be irregular and untidy at all times, due to the dynamic nature of their existence. One of the basic tools of providing this arrangement and order in the workplace is the 5S applications. In this context, especially 5S application which is being used in the industry has some superiorities such as easily carrying out, increasing the participation and satisfaction of the employees. In job evaluation studies, jobs are evaluated according to predefined factors and then their values are defined with respect to each other. Then wage curves are drawn and wage brackets are set for each point interval over these values. In this study, 5S scores were used in the evaluation of success (merit) factor in the internal structure of wage brackets in order to increase the employee's belief in the objectivity of the wage assessment system. Thus, a new wage assessment method, in which both lean manufacturing and job analysis and evaluation system are integrated, has been developed and implemented. This application gave solutions to chronic problems of the applied factory, where workers were slowing or stopping works because of wage increment dissatisfactions in additionally to unhealthy, dirty and untidy work environment and low occupational safety preventions.

Sinav çizelgelemesi için matematiksel bir model uygulamasi: Türkiye'de ki irak okulu vaka çalişmasi

Exam scheduling was always a difficult task and time consuming until the recent years when most of the educational institutions started using the automatic education in scheduling the examinations instead of the manual one. The manual scheduling results in time wasting and low-motivated job. However, this study was conducted in order to implement the mathematical modeling technique to generate the timetable for the final examinations for the Iraqi Private School located in Istanbul- Turkey. The model was compiled and executed using the MATLAB software and GAMS optimization package program. In this paper, data for the problem was prepared in relevant to three educational levels namely: elementary (six years), intermediate (three years) and high secondary (three years). 121 exams are considered for ten days planning horizon with two sessions. During the study, it is attempted to ensure that every student was assigned to only one exam per day and zero time slots. Different scenario analyses are also generated to provide managerial insights for the school. Eventually, the generated exam timetable(s) are suggested to the school for the upcoming exam sessions in the same year. Key Words: Mathematical Model, Exam Scheduling, Time Slot, Timetable, MATLAB, GAMS.

Disassembly and distribution planning considering 3D printing technology

Increasing world population and consumption leads to the increase in total amount of waste. Recycling of valuable materials in waste is quite important for both environmental awareness and cost. All these processes increase the importance of disassembly, which has been popular in recent years. An effective routing plan to distribute the recycled components, generated by the disassembly process, to the remanufacturing centres (RC), is also important for recycling operations. Thus, the vehicle routing problem (VRP) plays an important role in the distribution of recycled components. Additionally, some parts may be damaged during the disassembly process, due to the operation complexity or workers. In the present case, additive manufacturing (AM) can be used to produce new parts instead of damaged parts. Using only the required amount of material, the 3D printing (3DP) technology will be able to prohibit the waste material problem in production and by this means, pollution will be prevented. This thesis introduces the integrated disassembly line balancing and routing problem (I-DLB-RP), the I-DLB-RP with 3D printers (I-DLB-RP-3DP), the integrated collection-disassembly-distribution problem (I-CDDP), the I-DLB-RP with mobile AM (I-DLB-RP-MAM), respectively. Several mathematical formulations are presented for solving the aforementioned problems and a number of scenario analysis are considered to indicate the benefits.

Technology selection and new product development based on patent information

In a rapidly changing world, survival of enterprises is getting harder and harder. As international competition continues to intensify, significant number of firms are failing and consequently closing down in each year. These failures create some questions like: i) What is the role of technology selection in business success and failure? ii) Which technology is promising more for the future? iii) How can the change in technology be traced and foresighted? iv) Which data resources can be utilized as the indicator of technological change?This research thesis was inspired by the questions (as well as the answers/decisions about these questions) raised and the perceived lack of appropriate solutions to the accurate-technology selection problem. In this regard this thesis proposes four different frameworks to qualify the technology selection process. They all utilize the ?patent information? to supply decision support to the entrepreneurs. All of the frameworks are developed on the assumption that patent information is the one of the best indicator of technology change.The proposed frameworks include: Construction of ?Patent Alert System? (PAS); utilization of Analytical Hierarchy Process (AHP) for trendy technology selection; classification of technologies using fuzzy classifiers; and finally a new product development framework.The proposed PAS; enables users to set or configure alert(s) for the trend changes in any technology area by using the associated patent data. The second framework; facilitate the selection of trendy technology using patent statistics. The third one utilizes fuzzy classifiers to categorize technology as: dated, classic and trendy. And the final framework employs 5W1H (?Who-When-Where-Why-What-How?) and TRIZ (Theory of Inventive Problem Solving) procedure to the selected patents to create novel products. All these frameworks are exemplified by the cases.In summary, the proposed technology selection frameworks provide several tools and offers significant contributions to the current implementations.

Modeling and solving truck-load consolidation problems by using multi-agent technology

Logistics organizations mainly the ones providing land transportation services are facing with difficulties while making effective operational decisions. This is especially the case in making load/capacity/route planning and load consolidation decisions where customer orders are generally unpredictable and subject to sudden changes. Classical modeling and decision support systems are mostly insufficient to provide satisfactory solutions in a reasonable time for solving such dynamic problems. Agent-based approaches especially multi-agent paradigms which can be considered as relatively new members of system science and software engineering are providing effective mechanisms for modeling dynamic systems. These systems are generally operating under unpredictable environments and having high degree of complex interactions. It seems that multi-agent paradigms have a big potential to handle complex problems in land transportation logistics. Based on this motivation, in this thesis a multi-agent based load consolidation decision making approach is proposed. In the proposed approach the load consolidation decisions for the less-than-truckload orders which are dynamically dispatched to the system are made by the software agents. The less-than-truckload orders are assigned/consolidated to the trucks by the negotiation mechanism constructed within the model. The proposed approach considers the truck travel distances, number of order rejections, average costs of the transportation operations and system profitability so as to measure the performance of the proposed system. The proposed system is tested with some static problem sets and via running it under some stochastic environment.

Productivity measurement in a small and medium-sized manufacturing company in Gaziantep

ABSTRACT PRODUCTIVITY MEASUREMENT IN A SMALL AND MEDIUM-SIZE MANUFACTURING COMPANY IN GAZİANTEP GÜLBAY, Murat M. S in Industrial Engineering Supervisor: Prof. Dr. Ismail Hakkı ÖZSABUNCUO?LU September 1 998, 99 pages In this thesis, a study on the productivity measurement in a small and medium- size manufacturing company is presented. An application is performed at two departments of a medium-size textile manufacturing company in Gaziantep. The ultimate motivation of this study is the data collection required in order to determine productivity measures. To achieve this, daily production reports are prepared and filled in May 1998. Three basic types of the productivity indicators; partial productivity, total-factor productivity, and total productivity measures are calculated. A computer program is written using Delphi 3.0 client/server programming language in order to prevent more paperwork and provide quick monitoring of the required productivity measures. Productivity measures are evaluated by storing and compiling all the data collected by the program. Keywords: Productivity Measurement, Partial Productivity, Total-Factor Productivity, Total Productivity m

Intelligent team formation companies appliying quality certification

ABSTRACT INTELLIGENT TEAM FORMATION FOR COMPANIES APPLYING QUALITY CERTIFICATION EMRE, G. Sena M.Sc. in Industrial Engineering Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Türkay DERELİ August 2003, 104 pages In this thesis, a. fuzzy team-formation model has been developed for the formation of a Quality Audit (QA) team, which has the appropriate team size and team members. The team formation problem is a decision-making problem, which contains subjectivity, imprecise information and vague human evaluations. Fuzzy Logic (FL) is used, in order to model the problem accurately and correctly. Fuzzy ratings method is used to calculate the fuzzy compatibility values of each candidate that shows the match between the skills of the team members and the skills required for an audit team. The obtained values are utilized to form the fuzzy objectives. Afterwards, the formulated fuzzy objectives are maximized to form the best team under several constraints like budget and schedule. Simulated Annealing algorithm is employed for the solution of the proposed fuzzy mathematical model and a computer program in C++ programming language is prepared. Keywords: Team Formation, Fuzzy Logic, Quality Auditing in

Wind farm layout optimization using ant colony and particle filtering approaches

Renewable energy resources are important equity capital of countries and have increasing trends in terms of continuity and sustainability of energy production. Wind energy has begun to have an important share in energy production with the improvements in wind turbine technology and decrease in costs. Generally, investors prefer to wind farms, which consist of more than one wind turbines, in order to produce more energy in a single windy site. On the other hand, one of the most important problems that decrease the profitableness of a wind farms is wake effect which causes the decrease on maximum expected energy production. In this study, layout of wind turbines that gives the maximum energy production of a wind farm is optimized and this is known as wind farm layout optimization problem. Because the problem is NP-hard, heuristic approaches are used in order to solve the problem. One of the solution approaches of this study is Ant Colony Optimization which gives competent results in many optimization problems. The other approach is Particle Filtering approach which has been never applied in an optimization problem before. Experimental results show that the proposed approaches give better results than the best known solutions of the problem.

Planning of electricity distribution systems based on geographical information systems (GIS)

ABSTRACT PLANNING of ELECTRICITY DISTRIBUTION SYSTEMS BASED on GEOGRAPHICAL INFORMATION SYSTEMS (GIS) VELİO?LU, Ali M.Sc. in Industrial Engineering Supervisor: Assist. Prof. Dr. Faruk GEYİK January 2005, 100 pages This thesis represents a GIS (Geographic Information System) application in planning of electricity distribution systems. Problems in the planning and operating stages of the electricity distribution network are investigated and analyzed. The electricity distribution network is considered to integrate with GIS technology. The electricity distribution network model for the city is established with GIS and GPS (Global Positioning System) support. The digital map of the electricity distribution network is produced by Maplnfo® and then end-user software tools are developed by using MapBasic® software's. To facilitate an electrical analysis, calculation tools (Voltage Drop Analysis - Power Loss Analysis), printing and a lot of reporting tools (find-subscriber, find-transformer, etc.) are developed. By the application, the current electricity distribution network of Gaziantep is transferred to a digital environment and it is used for the planning and operating of the network. In this study, each stage of the application is explained and shown with examples. Keywords: Electricity Distribution Systems, Electricity Distribution Planning, GIS (Geographic Information Systems) m

GIS based multiple criteria decision support system for urban planning problems in Gaziantep

Finding new service facility location is one of the main applications of industrialengineering. Service facility location problem has multiple criteria and multiplealternatives. Therefore, the solutions of such problems are difficult. GeographicInformation System (GIS) provides some easy ways to solve such difficult problems.In this thesis, a multiple criteria decision support system based on the GeographicInformation Systems is developed facility location type urban planning problems.The developed system is applied to three different urban planning location problemsin Gaziantep.Three different urban planning problems are investigated in this study: determinationof locations for hospitals in Gaziantep, determination of locations for supermarketsin Gaziantep, and determination of locations and the numbers of the police stationsin Gaziantep. In the first case, Analytic Hierarchy Process (AHP) is integrated withGIS to determine alternative places in which hospitals can be established and toselect the best place for the hospital. A computer program is developed for thatpurpose by using Visual Basic and MapBasic programming languages. In the secondapplication supermarket location problem is studied by using simple additiveweighting method (SAW) and GIS. In the third case, Set Covering Algorithm(SCA)is used with GIS for determination of locations and number of the police stations inGaziantep. The problem is solved by means of a computer program developed byVisual Basic.Keywords: Geographic Information Systems (GIS), Decision Support Systems,Multicriteria Decision Support System, Set Covering Algorithm, Buffer Analysis,Analytic Hierarchy Process (AHP), Simple Additive Weighting Method (SAW).ii

Development and implementation of an integrated personnel and performance management system