Acil serviste pulmoner emboli tanısı için çekilen bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiografi bulguları ile klinik ve laboratuvar parametrelerinin ilişkisi

Bu çalışmamızın amacı, acil serviste pulmoner emboli tanısı için çekilen bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiografi görüntüleri ile klinik bulguları inceleyerek pulmoner emboli tanısı ve mortalitesini belirlemede 'kliniko-radyolojik belirteçleri' saptamaktır. Bu amaçla pulmoner emboli vakaları retrospektif kohort çalışması olarak dizayn edilerek incelenmiştir. Hasta popülasyonu Ocak 2019 – Temmuz 2021 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisine başvuran 18 yaşından büyük, bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiografi çekilip pulmoner emboli tanısı konulan hastalardır. Çalışmaya 268 hasta dahil edilmiş olup kontrast uyumsuzluğu sebebiyle bilgisayarlı tomografi parametreleri ölçülemeyen hastalar, tedavi veya sonlanım kriteri belirlenemeyen 41 hasta dışlandı. 227 hasta yapılan analizlere dahil edilmiştir. Acil Servise başvuran pulmoner emboli hastalarının ortalama yaşı 59.73 olarak bulunmuştur. Çalışmaya alınan hastaların 16'sında (%7) pulmoner emboli öyküsü bulunmaktadır. 16'sında (%7) yakın zamanda cerrahi girişim öyküsü, 5'inde (%2,2) kalp yetmezliği öyküsü, 36'sında (%15,9) kronik akciğer hastalığı öyküsü, 83'ünde (%36,6) aktif malignite öyküsü bulunmaktadır. 70'i (%30,8) 70 yaş üstü hastalardan oluşmaktadır. 87'sinde (%38,3) göğüs ağrısı, 155'inde (%68,3) nefes darlığı, 17'sinde (%7,5) çarpıntı şikâyeti bulunmaktadır. Çalışmaya alınan hastaların 24'ü (%10,6) primer takip sırasında exitus olmuştur. Sonuç olarak, pulmoner emboli saptanan hastalarda mortaliteyi belirleyen kliniko-radyolojik faktörler; pulmoner emboli öyküsü olması, göğüs ağrısı olması ve solunum sayısının 30/dak üzerinde olması, aort çapının ve pulmoner arter çapının normalden fazla olması, pulmoner enfarkt varlığı ve Qanadli skorunun normalden yüksek olması olarak bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Pulmoner Emboli, Bilgisayarlı Tomografi Pulmoner Anjiografi, Acil Servis, Kliniko-radyolojik belirteç.