Acil servisten yoğun bakım ünitesine yatışı yapılan travma olgularında skorlama sistemleri ile mortalite ve prognozun değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın birincil amacı, acil servisten yoğun bakım ünitesine yatırılan travma olgularında mevcut skorlama sistemleri ile mortalite ve prognoz arasında bir ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Çalışmanın ikincil amacı, mortalite tahmini açısından kullanımı kolay ve daha güçlü bir model oluşturmak için bu skorlama sistemlerini bazı kan parametreleriyle birleştirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisi'nde 01.06.2018-31.12.2020 tarihleri arasında retrospektif olarak gerçekleştirildi. Acil servise başvurduktan sonra takip ve tedavi için yoğun bakım ünitesine transfer edilen 357 travma hastasını kapsamaktadır. Ancak bu hastalardan tüm verilerine eksiksiz ulaşılan ve çalışmamıza konu olan tüm skorlamaların hesaplanabildiği 234 hasta çalışmaya dahil edildi. Elde edilen demografik, klinik, fizyolojik ve anatomik veriler skor hesaplamaları için kullanıldı. Skorlama sistemleri (kan parametreleri ile kombinasyonlar dahil) ile 30 günlük mortalite arasındaki ilişkiler analiz edildi. Bulgular: Çalışmada toplamda 234 hasta değerlendirildi. Bu hastaların %59,4'ü erkek, % 40.6'sı kadındır. Mortalite oranı %17,9 bulundu. Skorlama sistemleri, eksitus ve yaşayan hasta arasında ayrım yapabilme kabiliyetlerine göre incelendiğinde; SI ve RSI skorlarının istatistiksel olarak anlamı olmadığını (p>0.05), değerlendirilen diğer skorların istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p<0.05). Skorlar arasında ROC eğrisi analizi yapıldığında mortalite tahmininde en başarılı SAPS II ve APACHE II olduğu görülmüştür [sırasıyla, GA:%95, EAA:0.920 (0.879-0.960) ve GA:%95, EAA:0.906 (0.854-0.958)]. Ek olarak, KTS, qSOFA ve CRAMS'in laktatla kombine versiyonlarının mortalite tahmin performansları, orijinal versiyonlardan daha başarılıydı [sırasıyla; GA: %95, AUC:0.872 (81.7-92.6, p<0.001); GA:95%, AUC:0.763 (69.2-83.5, p<0.001) ve GA:95%, AUC:0.834 (76.2-90.6, p<0.001)]. Sonuç: Yaygın olarak kullanılan birçok travma skorlama sistemi ve bunların albümin ve laktat ile kombine versiyonlarının (CRAMS-L, CRAMS-A, KTS-L, KTS-A, qSOFA-L, qSOFA-A) mortaliteyi öngörmedeki performansı değerlendirildi. Bazı kan parametreleriyle (özellikle laktat) kombine edilen skorlar, orijinal versiyonlardan daha iyi performans gösterdi. Mevcut skorlama sistemlerinin laboratuvar parametreleriyle kombinasyonu, travma hastalarının takipleri sırasında prognostik değerlendirme, özellikle mortalite tahmini için umut verici bir alternatif olabilir. Anahtar Kelimeler: Acil servis, mortalite, skorlama sistemleri, travma