Açık hava reklamlarının grafik tasarım ilkeleri açısından incelenmesi

Bu çalışma, tarama modeliyle Grafik Tasarımının önemli uygulama alanlarından biri olan açık hava reklamlarından, rastgele seçilen ve ikişer adet tabela, billboard, araç giydirmeden oluşan toplam altı adet açık hava reklamının tasarım ilkelerine uygunluğunu saptamak amacıyla, yaratıcılık, görsel öğe ve tipografik öğeler açısından belirlenen ölçütlerle değerlendirmesini içermektedir. Ankette kullanılan ölçek araştırmacı tarafından hazırlanarak 3 grafik tasarım alanı öğretim görevlisi 2 sektörde çalışan uzman görüşünden yararlanılarak geliştirmiş ve 141 grafik tasarımı ve 198 alan dışı üniversite öğrencilerine sorulmuştur. Bu doğrultuda anketlerden elde edilen sonuçlara göre; açık hava reklamları yaratıcı reklam uygulamalarında yenilikçi bakış açısından, düşündürme, probleme odaklama ve ikna etkenleri bakımından yetersiz uygulamalar olduğu, dikkat çekicilik, akılda kalıcılık ve yer seçimi açısından ideale yakın olduğu saptanmıştır. Görsel öğeler göz önünde bulundurulduğunda, görsel öğelerin doğru öğeler olarak seçimi, görsel uyum, özgünlük, denge ve karşıtlık açısından yetersiz bulunduğu ancak; görsellerin yer seçimi, açıklayıcılık, konuya uygunluk, bilgilendirme bütünlük ve renk etkenleri açısından genele yayıldığında çok iyi bulunmamasına rağmen iyi değerlerde bulunduğu tespit edilmiştir. Kullanılan tipografik öğeler incelendiğinde; vurgu, yön, yalınlık ve denge etkenleri açısından açık hava reklamlarının yeterli bulunmadığı ancak; yazı karakteri, yazı puntosu, yazıların dikkat çekiciliği, okuturluk ve bilgi vericilik açısından ideale yakın tasarımların göze çarptığı görülmüştür. Buradan yola çıkılarak açık hava reklamlarının, Grafik Tasarım ilkeleri açısından ideal ölçütte tasarlanmadığı görülmüştür. Daha sade tasarımların daha anlaşılabilir olduğu, kalıcılığın sağlanmasının kolay olduğu gerçekleri ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda Grafik Eğitimi veren kurumlardan beslenilmesi gerekliliği ve tasarım aşamasındaki niteliği artıracak öneriler geliştirilerek alternatif çözüm önerileri sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Grafik tasarımı, reklam, açık hava reklamları, grafik tasarım eğitimi, grafik tasarım ilkeleri