Adana ilindeki eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özelliklerinin değerlendirilmesi

Bu araştırma, Adana ilinde resmi kurumlara devam eden eğitilebilir zihinsel engelli çocukların (EZEÇ), sosyal gelişim özelliklerini ve sosyal gelişim özelliklerinin çeşitli değişkenler açısından dağılımına bakılmak amacıyla yapılmıştır.Araştırma, 2006?2007 öğretim yılında Niyazi Eker Biçer İlköğretim Okulu'nda yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, Adana Rehberlik Araştırma Merkezi'nce eğitilebilir zihinsel engelli olarak tanı konulmuş ve bu okula devam eden 81 öğrenciden oluşmuştur. Öğrencilerin sosyal gelişimlerinin değerlendirilmesinde öğretmen ve veli görüşlerine başvurulmuştur. Verileri elde etmede kişisel bilgi formları ve sosyal gelişim özellikleri öğretmen ve veli gözlem formu kullanılmıştır.Araştırma, tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Elde edilen bulguların karşılaştırılmasında frekans dağılımlarına bakılarak analiz yapılmıştır.Sonuç olarak;A. Öğretmen görüşlerine göre;1.Eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özellikleri cinsiyet değişkeni açısından incelendiğinde; bireysel ve bireyler arası sosyal beceriler her iki grupta birbirine yakın oranda gerçekleştirilirken erkeklerin küçük bir farkla daha başarılı oldukları gözlenmiştir. Günlük yaşam becerilerinde kız öğrenciler başarılı görülürken, topluma ilişkin beceriler erkek öğrencilerde daha yüksek oranda gözlenmiştir.2.Eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özellikleri yaş değişkeni açısından incelendiğinde; bireysel ve bireyler arası sosyal beceriler 6?12 yaş aralığında, günlük yaşam becerileri ve topluma ilişkin beceriler 13-18 yaş aralığında daha yüksek oranda gerçekleşmektedir.3.Eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özellikleri erken çocukluk eğitimi alıp almama açısından incelendiğinde; bireysel ve bireyler arası sosyal beceriler her iki grupta yakın oranda gerçekleştirilirken hayır yanıtına daha fazla rastlanmıştır. Günlük yaşam becerileri ve topluma ilişkin becerileri gerçekleştirmede erken eğitim almayan öğrenciler daha başarılı bulunmuştur.4.Eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özellikleri veli eğitim düzeyi açısından incelendiğinde; bireysel ve bireyler arası sosyal becerilerde ilköğretim mezunu veliye sahip öğrenci daha başarılı bulunurken, günlük yaşam becerileri ve topluma ilişkin becerileri gerçekleştirmede lise ve üniversite mezunu veliye sahip olanlar daha başarılı bulunmuştur.5.Eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özellikleri veli gelir düzeyi açısından incelendiğinde; bireysel ve bireyler arası sosyal beceriler ve günlük yaşam becerilerinin aylık geliri 410-600 arası olan aileye sahip olan çocukların daha başarılı; topluma ilişkin becerilerin aylık geliri 410-600 ve 850 ve üstü olan aileye sahip öğrencilerin daha başarılı olduğu görülmüştür.B. Veli görüşlerine göre;1.Eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özellikleri cinsiyet değişkeni açısından incelendiğinde; bireysel ve bireyler arası sosyal beceriler ve günlük yaşam becerilerini kız öğrencilerin; topluma ilişkin becerileri erkek öğrencilerin daha yüksek oranda gerçekleştirdikleri görülmüştür.2.Eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özellikleri yaş değişkeni açısından incelendiğinde; bireysel ve bireyler arası sosyal beceriler, günlük yaşam becerileri ve topluma ilişkin becerileri gerçekleştirmede 13-18 yaş grubu daha başarılı bulunmuştur.3.Eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özellikleri erken çocukluk eğitimi alıp almama açısından incelendiğinde; bireysel ve bireyler arası sosyal beceriler her iki grupta yakın oranda gerçekleştirilirken evet yanıtına daha fazla rastlanmıştır. Günlük yaşam becerileri ve topluma ilişkin becerileri incelendiğinde ise erken eğitim almayanların daha başarılı olduğu görülmüştür.4.Eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özellikleri veli eğitim düzeyi açısından incelendiğinde; bireysel ve bireyler arası sosyal becerileri veli eğitim düzeyi ilköğretim olan öğrenciler daha başarılı; günlük yaşam becerilerini ve topluma ilişkin becerileri gerçekleştirmede veli eğitim düzeyi lise olan öğrenciler daha başarılı bulunmuştur.5.Eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özellikleri veli gelir düzeyi açısından incelendiğinde; bireysel ve bireyler arası sosyal becerileri gerçekleştirmede aylık geliri 410-600 olan veliye sahip olan öğrenciler; günlük yaşam becerileri ve topluma ilişkin becerileri gerçekleştirmede aylık geliri asgari ücret ve 410-600 arası aylık geliri olanlar daha başarılı bulunmuştur.C. Eğitilebilir zihinsel engelli çocukların sosyal gelişim özellikleri ile ilgili alınan öğretmen ve veli görüşleri karşılaştırıldığında; bireysel ve bireyler arası sosyal becerileri, günlük yaşam becerileri ve toplum ilişkin becerileri gerçekleştirmede öğretmenlerden alınan görüşlerde daha yüksek oranda evet yanıtına rastlanılmıştır.Anahtar Kelimeler: Eğitilebilir Zihinsel Engelli, Sosyal Gelişim, Sosyal Beceri