Agorofit bitkilerde nitrat ve fosfat düzeyi ile aynı parametrelerin ortamlardaki dağılımları arasındaki ilişkiler

ÖZET Deniz yosunlarının ekonomik değeri anlaşıldıktan sonra, günümüze kadar, sürekli olarak endüstrisine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Biz ise ekonomik öneminin dışında, yapısından kaynaklanan özelliği sayesinde ortamda evsel atıklarla birlikte endüstri ve tarımda kullanılan gübrelemenin sonucunda oluşan azot ve fosfatın miktar olarak ne kadarını bünyesine alabildiğini aylık periyodlarla izleyerek ölçmeyi amaçladık. Bu amacımızı da elde ettiğimiz sonuçlarla gerçekleştirmiş olduk. Suda ki analizlerimizi bilinen klasik yöntemlerle yaptık. Bizim açımızdan bitkinin bünyesindeki azot ve fosfat tayininin yapılmasında bilhassa azot tayininde, iki metodu birleştirerek yapısındaki toplam azotun miktarının tesbitine yönelik ölçümler yaptık. Elde ettiğimiz değerler suda N/P oranlarının Mayıs'ta >20'ye kadar ulaştığını, takip eden aylarda tekrar düşüş gösterdiğini gözlemledik. Alg'deki N/P oranı Haziran'da >15'e kadar ulaşmış, takip eden aylarda tekrar düşüş göstermesiyle beraber sudaki N/P oranlarındaki benzer değişimler 1 aylık bir zaman gecikmesiyle gerçekleşmiştir. Sonbahar ve kış aylarında ise alg'deki N/P oranları hemen hemen sabit kalmaktadır. İlkbahar aylarında fosfatın azalması ve azotun önemli ölçüde artması sudaki N/P oranlarının 20'nin üzerine çıkmasına neden olur. Haziran'da Alg'de kışa göre P'un 4 kat azalmasına karşın N'un daha az bir düşüş göstermesi algdeki N/P oranında bir yükselmeye neden olmaktadır. Sudaki N/P oranında görülen pik algde 1 ay gecikmeyle ortaya çıkmaktadır.Gracilaria'daki N/P oranlarındaki değişimler özellikle sudaki fosfat miktarının değişiklik göstermesi ile oluşur. Suda N formlarından Nitrat'ın, Şubat, Mart ve Nisan'da dominant N formu olarak ortaya çıktığı görülür. Mayıs'tan itibaren NH3'ün dominant tür haline gelerek yılın geri kalan zamanında bu özelliğini koruduğunu ve bu bölgenin yılın büyük bir zamanında karasal NH3 girdisinden etkilenmiş olduğunu gösterir. Kış sonlarından, ilkbahar ortalarına kadar ise muhtemelen dip suyunun etkisinde kalmıştır. Deniz bitkisinde ve deniz suyundaki yapmış olduğumuz nutrient tayini ile, gelecekte deniz bitkilerinde yapılacak olan spesifik büyüme hızlarının tayini ve kirli ortamın biyolojik olarak temizlenmesini konu olan çalışmalar için ön hazırlık niteliği taşıyacaktır.