Ağırlık denetimine yönelik diyet uygulamalarının ve tartılma sıklığının mental iyi oluş ve beden algısı üzerindeki ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışmanın temel amacı, kilo kaybına yönelik diyet uygulamalarının mental iyi oluş ve beden algısı ile ilişkisini hiç diyet yapmamış olan, geçmişinde diyet yapmış olan ve aktif olarak diyet yapmakta olan gruplar arasında değerlendirmektir. Buna ek olarak, ağırlık kaybına yönelik diyetlere yönelen katılımcıların temel motivasyonlarını ve tercih edilen diyet yöntemlerini taramak, diyet sıklığının ve tartılma sıklığının da mental iyi oluş ve beden algısı ile ilişkisini araştırmaktır. Araştırmaya Türkiye'nin farklı illerinden 18-65 yaş aralığında 518 yetişkin birey katılmıştır. Katılımcılar, sosyodemografik form, Vücut Algısı Ölçeği ve Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği'ni doldurmuşlardır. Verilerin analizi için SPSS v26 programı kullanılmıştır. Geçmişte diyet yapmış ve diyet yapmakta olan katılımcıların diyet motivasyonlarına bakıldığında, sırası ile, sağlıklı ve görünümün kilo verme isteğinin temel sebepleri olduğu gözlemlenmiştir. Tercih edilen diyet yöntemlerine bakıldığında ise kişilerin kendi bilgileri doğrultusunda daha sağlıklı beslenmeleri, uzman desteğinde diyet listesi takip etmeleri ve kendi bilgi çerçeveleri doğrultusunda enerji alımlarını kısıtlamaları öne çıkmıştır. Geçmişte diyet yapmış olan veya diyet yapmakta katılımcıların diyet sıklıkları ile beden algısı ve mental iyi oluş puan ortalamaları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Tartılma sıklığı ile vücut algısı puan ortalamaları arasında negatif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu; ancak tartılma sıklığı ile mental iyi oluş arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Hiç diyet yapmayan ve geçmişte diyet yapmış olan katılımcıların vücut algısı ve mental iyi oluş puan ortalamalarının, aktif diyet yapan katılımcıların puan ortalamasından anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ortaya konmuştur. Aktif diyet yapan katılımcıların beden kitle indeksi, arzulanan beden kitle indeksi, vücut algısı ve mental iyi oluş puan ortalamaları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna varılmıştır.