Ahmed Adnan Saygun' un 1. Senfoni'sinin modal/tonal ve formal yapısı

Ahmed Adnan Saygun'un (1907-1991)', çizgisel yazı ile modal anlayışın aynıpotada eritildiği ikinci verim döneminin bir ürünü olan ?Op.29 1. Senfoni?si;Franz Litschauer'in siparişi üzerine tahta nefesli çalgılar, korno ve yaylılar içinyazılmıştır.(Emre Aracı, Ahmed Adnan Saygun-Doğu-Batı Arası MüzikKöprüsü) Makamların, modların ve tonal dizilerin birlikte kullanıldığı bu eser;doğu ile batının kültürel iklimleri arasında yakaladığı müzikal bireşimle öneçıkmaktadır.Form, bir eserin organik düzenini ve sağlamlığını gösteren, onun yapısalbütünlüğünü sağlayan en önemli öğelerden biridir. Özellikle klasik anlayıştaform çalışması, belirleyici bir öneme sahiptir. Fransa'da bulunduğu yıllardaneo-klasisizmden etkilenen Ahmed Adnan Saygun, ?Op.29 1. Senfoni?sindekullandığı makamları, modları ve tonal dizileri, geleneksel bir form anlayışıiçinde değerlendirerek, bu malzemelerle bütünsel bir yapı oluşturmuştur.Eserin birinci bölümü ?Sonat Allegrosu?, ikinci bölümü ?Passacaglia?, üçüncübölümü ?Menuet?, dördüncü bölümü ise ?Rondo? biçimindedir.Ahmed Adnan Saygun'un ?1. Senfoni?sinde; çeşitli dizilere ait seslerinözgürce üst üste bindirildiği serbest bir armonik anlayışın hakim olduğugörülmekle birlikte, kontrapuantal yazı tekniğinin de söz konusu eserinişlenmesinde esaslı bir teknik olarak yoğun biçimde kullanıldığı dikkatçekmektedir. Temanın her gelişinde örgüye yeni bir ezgi çizgisinin eklendiğiikinci bölümde yer alan kontrapuantal yapı, buna örnek olarak gösterilebilir.Yukarıda özetlenmeye çalışılan özellikleri ile Ahmed Adnan Saygun'un?Op.29 1. Senfoni?si; tıpkı bestecisinin ana yurdu Anadolu gibi bir ?mozaik?görünümündedir. Ne var ki; kültürler arasında köprü olma işlevi taşıyan anayurdunun düşünce dünyasını, kavramsal bir çerçeve içinde yorumlayan ?1.Senfoni?; karakteristik örgü anlayışı, güçlü orkestralaması, enerjik ritimleri,yatay yazı virtüozitesi, özgün armonik buluşçuluğu ve biçimsel sağlamlığı ileyerellikten ulusallığa, ulusallıktan da evrenselliğe uzanmaktadır.