AİHM kararları ışığında inanç temelli ayrımcılık yasağı

Çalışmamızda inanç temelli ayrımcılık yasağı AİHM kararları ışığında incelenmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde öncelikle, AİHS başta olmak üzere, ayrımcılık yasağının ve inanç özgürlüğünün yer aldığı kurumsal düzenlemeler ele alınmıştır. Devamında eşitlik ilkesiyle birlikte ayrımcılık yasağının ve inanç özgürlüğünün kuramsal alandaki gelişimleri evrimsel bir perspektifle aktarılmıştır. İkinci bölümde önce ayrımcılık yasağının ve inanç özgürlüğünün kavramsal çerçeveleri ortaya koyulmuş, ardından AİHM yargılamasındaki inanç temelli ayrımcılık yasağının sınırlandırma ölçütleri konu edilmiştir. Üçüncü bölümümüzde ise ayrımcılık yasağının inanç özgürlüğünün içsel ve dışsal alanlarındaki tezahürleri Mahkeme kararları üzerinden incelenmiştir. Bu çalışmayla, ayrımcılığın özel görünüşü olan inanç temelli ayrımcılığın hangi sebeplere dayandığı, inanç özgürlüğünün ve ayrımcılık yasağının müstakil anlamlarının neler olduğu, inanç temelli ayrımcılık yasağının geçmişten günümüze nasıl şekillendiği, insan hakları içerisinde nasıl bir yere sahip olduğu ve günümüzde bu konudaki başvurulara Mahkeme'nin nasıl yaklaştığını ortaya koyabilmek amaçlanmıştır. Bu amaçlara ulaşabilmek için ayrımcılık yasağı ve inanç özgürlüğü gibi iki temel hakkı hem ayrı ayrı incelemek hem de inanç temelli ayrımcılık bağlamında bir arada ele almak gerekmiştir. Her iki hakkın hukuk belgelerinde ve doktrinde ne şekilde evrildiği tarihsel gerçeklik altında ortaya koyulmuştur. Çalışmanın sınırlarını AİHM kararları oluşturduğundan, kurumsal ve kuramsal incelemelerde odak noktamızı Batılı toplumlar oluşturmuştur. Ayrımcılık yasağının temel olarak AİHM tarafından ikincil nitelikli olarak görülmesi sebebiyle, inanç temelli ayrımcılık yasağına ilişkin kararların incelenmesi inanç özgürlüğü üzerinden yapılmıştır. İncelenen içtihatta bazı noksanlıklar ve çelişkiler not edilse de inanç temelli ayrımcılık yasağının koruma alanının giderek geliştiği görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, İnanç Özgürlüğü, Ayrımcılık Yasağı, İnanç Temelli Ayrımcılık Yasağı, İnsan Hakları Hukuku.