Ailesel hiperkolesterolemili çocuklarda Akdeniz Diyetine uyum ile beslenme durumunun değerlendirilmesi

Ailesel hiperkolesterolemili ve sekonder hiperlipidemili çocuk ve adölesanların mevcut beslenme durumlarını değerlendirmek, Akdeniz diyetine uyumlarını sorgulamak, bu uyumun serum lipit profillerine etkisini incelemek amacıyla yürütülen bu çalışmaya Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk Metabolizma ve Beslenme bölümü tarafından 13'ü heterezigot Tip IIa ailesel hiperkolesterolemi, 57'si sekonder hiperlipidemi tanısı alan 5-18 yaş arası 70 çocuk ve adölesan katılmıştır. Katılımcıların genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları, 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kayıtları, antropometrik ölçümleri, ve lipit profillerini içeren biyokimyasal bulguları değerlendirilmiştir. Çalışmada katılımcıların Akdeniz diyetine uyumlarının sorgulanması amacıyla KIDMED indeksi kullanılmıştır. Katılımcıların %51,4'ü erkek, %48,6'sı kız ve yaş ortalamaları 11,85'tir. Ailesel hiperkolesterolemili katılımcıların BKİ ortalaması 21,79±3,61 kg/m2, sekonder hiperlipidemili katılımcıların BKİ ortalaması 21,39±4,86 kg/m2'dir. Ailesel hiperkolesterolemili çocuk ve adölesanlar ÇDYA, omega-3, E vit. ve lifi sekonder hiperlipidemili gruba kıyasla daha fazla tüketmektedir (p<0,05). Ailesel hiperkolesterolemili katılımcılarda doymuş yağ alımının artışıyla trigliserid ve total kolesterol/HDL-K oranının arttığı tespit edilmiştir (p<0,05). Aynı grupta fruktoz tüketimi arttıkça TK, LDL-K ve Non-HDL-K- K seviyelerinin arttığı, omega-3 tüketimi arttıkça LDL-K, TK ve Non-HDL-K düzeylerinin azaldığı saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların KIDMED indeks oranları ailesel hiperkolesterolemili grupta; %46,2 iyi, %30,8 orta, %23,0 kötü; sekonder hiperlipidemili grupta %26,3 iyi, %38,6 orta ve %35,1 kötü olarak hesaplanmıştır. Ailesel hiperkolesterolemili katılımcılar arasında KIDMED skoru iyi olanların orta grupta olanlara kıyasla VLDL-K düzeyleri daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Sekonder hiperlipidemili katılımcılar arasında kötü KIDMED skoruna sahip olanların Non-HDL-K düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışmanın regresyon analizinde tüm katılımcılarda, LDL değerlerinin bir birim artışıyla kötü diyet kalitesi riskinin %3,4 arttığı saptanmıştır (OR=1,034). Çalışma sonuçları, ailesel hiperkolesterolemili ve sekonder hiperlipidemili çocuk ve adölesanlarda Akdeniz diyetinin serum lipit profilini iyileştirmek adına etkili bir beslenme modeli olabileceğini göstermektedir.