Akıllı turizm teknolojileri kapsamında turistlerin teknoloji kullanım düzeylerinin incelenmesi

Günümüzde bilgi toplumunun bir sonucu olarak, turistlerin ihtiyaç ve davranışları, internet ve sosyal medya öncesi dönemdeki turistlerden oldukça farklıdır. Turistler bilgi ve iletişim teknolojilerine erişim sayesinde, ürünlerin fiyat ve performanslarını dikkate alarak en iyi fiyat ve zaman planlamasına, esnekliğe, çeşitliliğe, güvenliğe ve kişiselleştirmeye önem vermektedirler. Turistlerin ihtiyaç ve davranışlarındaki bu değişiklikler turizm sektörüne çeşitli zorluklar getirmiş ve daha akıllı ürünlerin geliştirilmesini zorunlu kılmıştır. Türkiye'deki turistlerin akıllı turizm teknolojilerini kullanımı ve bu konudaki eğilimleri yeterince araştırılmamıştır. Ayrıca konaklama işletmelerinin akıllı turizm teknolojilerini ne ölçüde kullandığı ve benimsediğine dair veriler de sınırlıdır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, Türkiye'deki turistlerin akıllı turizm teknolojilerini kullanım eğilimlerinin Teknoloji Kabul Modeli ile incelenmesi ve konaklama işletmelerinin bu teknolojileri ne ölçüde kullandığının belirlenmesidir. Çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmış ve eşzamanlı dönüşümsel tasarım benimsenmiştir. Bu noktada araştırma hem keşfedici hem de tanımlayıcı bir yapıdadır. Konaklama işletmelerinin akıllı turizm teknolojilerinin kullanım düzeylerinin belirlenmesi adına nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Bu kapsamda Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde bulunan on (10) üst düzey otel yöneticisi ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Turistlerin akıllı turizm teknolojilerini kullanma davranışları ve eğilimlerini belirlemek amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılmış olup 510 katılımcıdan veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel verilerinden elde edilen sonuca göre, zincir ve şehir otellerinin akıllı turizm teknolojilerine daha çok önem verdiği, bu teknolojilere daha hazırlıklı oldukları ve sayfiye otellerine göre daha yaygın bir şekilde kullandıkları belirlenmiştir. Bununla beraber konaklama işletmelerinde akıllı teknoloji kullanımının başlangıç aşamasında olduğu ve gelecekte büyük bir gelişim potansiyelinin bulunduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan nicel verilerden elde edilen sonuçlar incelendiğinde, araştırma modelinde yer alan öznel normlar ve öz yeterlilik boyutlarının algılanan fayda ve algılanan kullanım kolaylığı boyutları ile aralarında anlamlı bir ilişki olduğu ve pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı ve uyumluluk boyutları ile kullanıma yönelik tutum boyutu arasında da anlamlı bir ilişki ve pozitif yönde bir etki tespit edilmiştir. Fakat algılanan güvenlik boyutu ile kullanıma yönelik tutum boyutu arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bununla beraber, kullanıma yönelik tutumun kullanım niyetini olumlu ve anlamlı şekilde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ancak algılanan davranışsal kontrol ile kullanım niyeti arasında anlamlı bir ilişki belirlenememiştir.