Alt ekstremite primer varislerinde apopitozisin rolü

1. ÖZETDeğişik teoriler geliştirilmesine rağmen alt ekstremite variköz venlerinpatogenezi halen tartışılmaya devam etmektedir. Variköz ven fizyopatolojisi için sonzamanlarda ileri sürülen teoriler intrinsik venöz duvar anormallikleri nedeniyleoluşan dilatasyon ve bunun sonrasında ortaya çıkan yetersizliktir. Yapılançalışmalarda kan damarı duvarının hücresel kompozisyonunun ve morfolojisininkontrolünde vasküler hücre apopitozisinin rolü olabileceği ileri sürülmüştür. Buçalışmamızda normal ve variköz venlerin proapopitotik (bax ve kaspaz-9) veantiapopitotik (bcl-2) durumlarını belirleyerek varis gelişiminde apopitotikaktivitenin rolünü araştırmayı amaçladık.Çalışma, koroner arter bypass greft operasyonu geçirecek sağlıklı venasaphena magna (VSM)'ya sahip 15 hasta (Kontrol grubu, Grup 1) ve alt ekstremitedeprimer varis tanısı nedeniyle opere edilecek 15 hasta (Variköz ven grubu, Grup 2)olmak üzere 30 hasta üzerinde gerçekleştirildi. Grup 2'de yer alan hastaların VSMtrasesi boyunca primer varisleri mevcut olup tümünde venöz duplex USG'deVSM'de reflü gösterildi (CEAP sınıflamasına göre C2(s) Ep As2-3 Pr). Her iki grubundizaltı baldır bölgesi VSM′ sından doku örnekleri alındı. Doku kesitlerindeimmünohistokimyasal boyama ile proapopitotik bax ve kaspaz-9 ve antiapopitotikbcl-2 araştırıldı.Variköz venlerin medya tabakasında kollajen fibril seviyesinde artış ilebirlikte düz kas hücre azalması gözlendi. Elastin ağ örgüsündeki bozulma variközvenlerde daha fazlaydı.Variköz ven grubun medya tabakasında kontrol grubunmedyasına oranla daha fazla bax (+) ve kaspaz-9 (+) hücreler saptandı (p<0.05 vep<0.01). Tüm damar duvarı katmanında ise total bax (+) ve kaspaz-9 (+) hücrelerkontrol grubunda anlamlı olarak fazlaydı (p<0.05 ve p<0.01). Variköz ven grubununmedya tabakasındaki fazla bax ve kaspaz-9 pozitifliği, aşırı düz kas hücre azalmasınedeniyle olan rölatif yüksekliğe bağlı olabilir. Buna karşın bcl-2 boyamasında isevariköz venler ile sağlıklı venler arasında belirgin bir farklılık bulunmadı (p>0.05).Sonuç olarak variköz venler bütün olarak değerlendirildiğinde apopitotikaktivitenin azaldığnı saptadık. Fibrotik dejenerasyon ve artmış düz kas hücresiazalması daha az apopitotik mekanizmanın sebebi olabilir. Ancak fibrozis ve düz kashücre azalmasının da sebebi medyadaki yüksek apopitotik aktivite olabilir.Anahtar kelimeler: Variköz venler, Apopitozis, Vasküler duvar9