Amerika Birleşik Devletleri'nin Biladüşşâm'daki (Şam ve bağlı vilayetleri) konsolosluk ve ticari faaliyetleri (1832-1910)

Amerika Birleşik Devletleri 19. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti ile ticari temaslarda bulunmuştur. 1830 yılında imzalanan Ticaret ve Dostluk Antlaşmasıyla iki ülke arasındaki ilişkiler resmiyet kazanmıştır. Bu Antlaşma gereğince Amerika Birleşik Devletleri hem Osmanlı Devleti'nde yaşayan Amerikalıların hem de ticaret yapan Amerikalı tüccarların haklarını korumak amacıyla Osmanlı Devleti'nin muhtelif ticaret şehirlerinde konsolosluklar açmıştır. Bu amaçla Halep, Suriye, Beyrut Vilayetleri, Cebel-i Lübnan ve Kudüs Mutasarrıflıklarının yer aldığı Bilâd-ı Şam'da ilk etapta Halep ve Beyrut'ta Amerikan konsoloslukları açılmıştır. 19. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle bölgedeki konsolosluk yapılanması düzenlenmiş olup, ABD Beyrut ve Kudüs'te kurulan konsolosluk ve konsolosluk temsilcilikleri üzerinden buradaki ticari faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Tez çalışması üç ana bölümden müteşekkildir. Birinci bölümde Amerika Birleşik Devletleri'nin ticaretini gerçekleştirdiği Bilâd-ı Şam bölgesinin ekonomik yaşamına konu olan tarım, hayvancılık, ticaret, sanayi faaliyetleri ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. İkinci bölümde Amerika Birleşik Devletleri'nin Akdeniz'de ticari ilişkilerinin kurulması süreci ve Osmanlı Devleti ile diplomatik temasların sağlanmasına yer verilmiştir. Ayrıca iki ülke ilişkisinin hukuki temellerinin oluşturulduğu 1830 ve 1862 yılında imzalanan Ticaret ve Dostluk Antlaşmaları da birinci bölümde yer almaktadır. Son bölümde ise Amerika Birleşik Devletleri'nin Bilâd-ı Şam bölgesinde Amerikan konsolosluk ağının tesis edilmesi süreci ile bölgedeki ticari faaliyetleri ele alınmıştır. Ticari faaliyetler Amerikan Ulusal Arşivleri'nde (NARA) ve Amerika Birleşik Devletleri Ticaret ve Çalışma Bakanlığı'nda (The United States Department of Commerce and Labor) muhafaza edilen Beyrut, Halep, Kudüs Amerikan konsolos ve konsolos temsilcileri ticaret raporları ışığında on yıllık dönemlere ayrılarak incelenmiştir.