Amfoterisin b lipid formülasyonlarının sıçan böbreği üzerine etkilerinin incelenmesi

Amfoterisin B'nin lipid formülayonlarından olan lipozomal amfoterisin B (L-AMB) ve amfoterisin B lipid kompleksi (ABLC), sistemik mantar enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılmaktadırlar. Bu lipid formülasyonların, amfoterisin B'ye nazaran daha az nefrotoksik etkilerinin olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda amfoterisin B'nin 2 ayrı lipid formu olan amfoterisin B lipid kompleksi ve lipozomal amfoterisin B'nin uzun ve kısa süreli tedavi uygulamaları sırasında sıçandaki nefrotoksik etkilerini morfolojik olarak incelemeyi hedef aldık. Bu amaçla 36 tane Wistar albino tipi sıçanlar 6 gruba ayrıldı. 1.deney grubuna 0,9 molar serum fizyolojik verilerek kontrol grubu oluşturulurken, 2 ve 3. gruplarımıza sırasıyla intraperitoneal olarak 14 gün süreyle 5 mg/kg Lipozomal Amfoterisin B ve 5 mg/kg Amphoterisin B lipid kompleksi uygulanmıştır. 4. deney grubuna 28 gün süreyle 0,9 molar serum fizyolojik verilerek kontrol grubu oluşturulurken, 5 ve 6. gruplarımıza sırasıyla intraperitoneal olarak 28 gün süreyle 5 mg/kg Lipozomal Amfoterisin B ve 5 mg/kg Amphoterisin B lipid kompleksi uygulanmıştır. Deney gruplarına ait kan değerleri kontrol grupları ile karşılaştırıldıklarında plazma kreatin, kan üre azotu, fosfor, magnezyum, sodyum ve potasyum değerleri farklı değilken; plazma klor değeri düşük çıkmıştır. İstatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır (p< 0,05). Grup 3 ve 6 arasında ise plazma sodyum ve fosfor değerleri farklı çıkarken ( p< 0,05), Grup 2 ve 5 arasında elektrolit değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Elektron mikroskobik incelemelerde 2. ve 3. deney gruplarımızın proksimal tübül hücreleri genellikle normal yapıdaydı. Epitel hücrelerin apikal sitoplazmalarında değişik büyüklükte lizozomlar ve küçük vakuolar yapılar gözlenirken, 5. ve 6. grupların proksimal tübül hücrelerinde, lizozomlarda ve apikal sitoplazmada yerleşim gösteren vakuolar yapılarda artış olduğu dikkat çekti. Sonuç olarak; 14 gün ve 28 gün olmak üzere eşit sürelerde ve dozlarda (5 mg/kg) liposomal amfoterisin B (L-AMB) ve amfoterisin B lipid kompleksi (ABLC) uygulamasına maruz kalan sıçanların böbrek dokuları elektron mikroskobik düzeyde değerlendirildiğinde, 14. günde her iki ilaç grubundaki proksimal ve distal tübül epitel hücrelerinin bu ilaçlardan önemli oranda etkilenmedikleri, 28 günlük uygulamada ise her iki ilacın da özellikle proksimal tübül hücrelerinde yapısal değişikliklere neden oldukları belirlenmiştir.