Anadolu propolislerinden elde edilen uçucu yağların kimyasal kompozisyonu ve in vitro antikanser özelliklerinin araştırılması

Propolis, arıların kovanlarını korumak için ürettiği bir karışım olup biyolojik özellikleri nedeniyle çok yönlü kullanım alanlarına sahiptir. Propolisin kimyasal içeriği üretildiği bölgenin coğrafik özelliğine göre tamamen değişmektedir. Son yıllarda bitkisel kaynaklı uçucu yağlara ve onların biyolojik etkilerinin araştırılmasına büyük bir ilgi vardır. Bu bağlamda çalışma Anadolu'nun farklı illerinden (Ankara, Bingöl, Kastamonu, Kırklareli, Konya, Malatya, Muğla ve Osmaniye) temin edilen propolis örneklerinden elde edilen uçucu yağların kimyasal içeriği ve in vitro antikanser özelliklerinin belirlenmesini içermektedir. Propolis uçucu yağ bileşenleri GC-MS ile belirlenmiş olup en fazla belirlenen uçucu yağ bileşenleri sırasıyla, Ankara'da kurkumen (%24,90), Bingöl'de α-bisabolol (%9,44), Kastamonu'da δ-selinen (%7,54), Kırklareli'nde α-bisabolol (%25,45), Konya'da ɣ-selinen (% 19,88), Malatya'da naftalin-1,2,3,4-tetrahidro-1,6-dimetil-4-(1-metiletil) (%1,54), Muğla'da β-pinen (%16,11) ve Osmaniye'de cembrene (%0,59) olarak tespit edilmiştir. MCF-7 meme kanser hücresinde antikanser özellikleri incelenen propolis uçucu yağlarının IC50 değerleri 108,61-751,40 ve IC30 değerleri 44,89-411,84 µg/mL aralığında tespit edilmiştir. En düşük IC30 ve IC50 değeri Konya iline ait propolis uçucu yağlarında sırasıyla 44,89 ve 108,61 µg/mL olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre en yüksek antikanser aktiviteyi Konya iline ait propolis uçucu yağlarının sergilediği belirlenmiştir. Bu aktivitede sadece Konya ili propolis uçucu yağlarında yüksek oranda tespit edilen ɣ-selinen (%19,88) bileşiğinin önemli katkı sağladığı düşünülmektedir. Sonuç olarak propolis içeriğinin toplanma bölgesine göre farklılık göstermesi uçucu yağ çeşitlerinin ve oranlarının da farklanmasına yol açmıştır. Ayrıca bu çalışma ile Anadolu propolislerine ait uçucu yağların antikanserojen aktivitesi ve içerik ilişkisi ortaya konmuştur.