Anonim Şirketler Hukukunda sermayenin korunması ilkesi

Sermayenin korunması ilkesi, şirketin kuruluş safhası için öngörülen asgarî sermaye şartını karşılamasını, kuruluşta ve sermaye artırımında pay sahiplerince taahhüt edilen katılma paylarının tam ve gerçeğe uygun değeriyle şirkete getirilmesini, pay sahiplerine yapılabilecek dağıtımın esas sermayeyle kanunen bağlı yedek akçelerin toplamının özkaynak olarak korunması esasına dayanan kurallara bağlanmasını ve esas sermayenin kısmen veya tamamen kaybı hâlinde alınması gereken tedbirleri ifade eder. Örtülü dağıtımlar sermayenin korunması ilkesi kapsamında yasaklanmıştır. Zira ilke, esas olarak pay sahiplerine yapılabilecek dağıtımları kurallara bağlar ve örtülü dağıtımlar bu kuralların ihlali anlamına gelir. Günümüzde, sermayenin korunması ilkesinin menkul kıymetler piyasalarının baskısı altında olduğu kabul edilir. Zira ilke kapsamında öngörülen katı düzenlemeler, özkaynak ile finansmandan elde edilebilecek verimi düşürmektedir. Ayrıca, bu düzenlemeler alacaklılara yeterince güvence sağlamamaktadır. Esas sermaye sisteminin benimsenmediği sistemlerde alacaklıları korumak için daha farklı yöntemler kullanılmaktadır. Özellikle, dağıtımlarda uygulanan ödeme gücü testlerinin sermayenin korunması kurallarından daha etkili koruma sağladığı yönünde güçlü bir doktrin gelişmiştir. Sermayenin korunması ilkesinin giderek önemini kaybettiği açıktır. İlkenin kaldırılması yönündeki yeni yaklaşımlar kaçınılmaz biçimde Türkiye'yi de etkileyecektir. Anahtar Kelimeler: Sermayenin korunması, esas sermaye sistemi, taahhüt edilen sermaye, ödeme gücü testi, alacaklıları koruma