Anormal uterin kanaması bulunan ergenlerin akranlarına kıyasla yaşam kalitesi ve baş etme becerisinin değerlendirilmesi

Anormal uterin kanaması olan ergenlerin Mensturasyon ilişkili yaşam kalitesinin değerlendirilmesi. Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Uzmanlık Tezi, Ankara, 2023. Anormal uterin kanama (AUK) ergen kızlarda sık görülen bir menstural problemdir. Bu durum ergenlerin duygu durumlarını okul ve sosyal hayatlarını olumsuz etkileyebilir. Bu araştırmada AUK bulunan ergen kızların baş etme becerileri ile mentruasyona özgü yaşam kalitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza, Pediyatrik Kanama Anketi (Pediatric Bleeding Questionnaire) Puanlaması göre ve Mensturasyon Değerlendirme Anketi (Menstural Assessment Chart) 'ne göre AUK bulunan 167 ve165 kontrol grubu olmak üzere toplam 332 ergen dahil edilmiştir. Katılımcılar Ergenler İçin Baş Etme Ölçeği (ÇEİBO), Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ (PedsQL))'ni ve çalışmacılar tarafından oluşturulan doğrudan Mensturasyon ilişkili yaşam kalitesini (MİYK) belirlemeye yönelik bir ölçek (Cronbach alfa: 0,896) doldurdular. AUK tanılı ergenlerin %10,1'inde ise kanama bozukluğu saptandı. ÇEİBÖ toplam ve alt boyutları puanları hasta ve kontrol grupları arasında karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0,056). AUK olan ergenlerde; toplam yaşam kalitesi puanı, okul ve fiziksel sağlık işlevselliği ile ilgili yaşam kalitesi puanı kontrol grubundaki ergenlere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeeyde düşük bulunmuştur (p=0,004; p=0,007). AUK olan ergenler ile kontrol grubundaki ergenler kıyaslandığında ise sosyalleşme (akranlar) ve duygusal işlevsellik yaşam kalitesi alt boyut puanları arasında anlamlı düzeyde bir farklılık görülmemiştir (p=0,116; 0,063). AUK olan ergenlerde Mensturasyon ilişkili yaşam kalitesi (okul, fiziksel aktivite ve sosyal ortam) anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Ağır AUK olan ergenlerin yaşam kalitesi orta ve hafif AUK olanlara göre daha düşük bulunmuştur. Araştırma sonuçları AUK bulunan ergenlerin baş etme becerilerinin akranlarına benzer olmasına rağmen yoğun menstural kanama nedeniyle yaşam kalitelerinin belirgin bozulduğunu göstermektedir. Bu hastaların anemilerine yönelik fiziksel tedavilerinin yanı sıra okul ve sosyal hayatlarında konforlarını sağlayacak şekilde kanamalarını azaltmaya yönelik gerekli müdahelelerin de yapılmasının önemli olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Ergen; Anormal Uterin Kanama; Yaşam Kalitesi; Baş Etme Becerisi; Anemi