Antalya Konyaaltı Bahtılı'da (Kilimci Nejdet Koleksiyonu) tespit edilen yastık dokumaları

Türk kültür ve sanatının önemli bir parçası olan dokuma sanatı, tarih boyunca çeşitli dönemlerde farklı teknikler ve sanat eserleriyle zenginleşmiştir. Türklerin dokuma sanatına olan ilgisinin, Orta Asya'da başlayan göçebe yaşam tarzıyla birlikte ortaya çıktığı bilinmektedir. Göçebe yaşam tarzında giysilerini, çadırlarını ve süs eşyalarını üretmek için dokumaya ihtiyaç duyan Türkler, bu becerilerini zamanla geliştirmişlerdir. Türklerin dokuma sanatındaki önemli ürünlerden biri halı dokumacılığı olmakla birlikte, Türk sanatının en değerli eserleri arasında yer almaktadırlar. Türk halıları, karmaşık desenleri, canlı renkleri ve yüksek kalitesiyle tanınmaktadır. Türklerin dokuma sanatı, sadece kilim, halı ve kumaş dokumacılığıyla sınırlı değildir. Çadır ve çanta dokumacılığı, heybe, çuval, yastık, seccade dokumacılığı gibi alanlarda da ustalıkla üretilen ürünler görülmektedir. Günümüzde nadiren de olsa, Türkiye'nin birçok bölgesinde dokuma sanatı canlılığını korumakta ve geleneksel yöntemlerle üretim devam etmektedir. Bu yüksek lisans tezi, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden Antalya'ya gelen yastık halılarının incelenmesine odaklanmaktadır. Araştırma, Antalya Konyaaltı Bahtılı'da Kilimci Nejdet özel koleksiyonundaki yastık halıları ele alarak, bu halıların Denizli/Çal, Kars, Taşpınar, Konya, Niğde, Kırşehir, Antep, Denizli ve Kafkas yörelerine ait özelliklerini analiz etmektedir. Koleksiyonda tespit edilen yastık halıların yörelerine ait bilgiler hem mağaza sahibi hem de koleksiyoner olan kaynak kişi Nejdet AKPINAR tarafından sağlanmıştır. Kaynak kişiden elde edilen bilgiler literatür bilgileri desteklenmiş ve karşılaştırılmıştır. Araştırma, nitel ve nicel yöntemlerin bir kombinasyonunu kullanmaktadır. Nitel yöntemler, halıların desenlerinin, renklerinin ve kompozisyonlarının detaylı bir şekilde incelenmesini içerirken, nicel yöntemler, halıların boyutlarını, kullanılan malzemeleri, dokuma tekniklerini ve dokuma kalitesini analiz etmeyi içermektedir. Bu nitel ve nicel analizler, halıların fiziksel özelliklerini ve değerini daha objektif ve ölçülebilir bir şekilde değerlendirmeyi sağlamaktadır. Bu çalışma, bu değerli kültürel varlıklarının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla, yastık halılar hakkındaki bilgileri literatüre kazandırmayı hedeflemektedir. Bu çerçevede, araştırma, yastık halıların tarihsel ve kültürel önemini vurgulamakta ve bu alandaki bilimsel literatürü zenginleştirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, bu çalışma, yastık halılarının üretiminde kullanılan tekniklerin ve malzemelerin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olmayı hedeflemektedir. Anahtar sözcükler: Dokuma, Halı, Yastık, Motif, Antalya, Bahtılı