Antenatal maternal anksiyetenin normal vajinal yolla doğum üzerine olan etkilerinin değerlendirilmesi

AMAÇ: Çalışmamızda; gebeliğin geç dönemi ve doğum eylemi sırasındaki anksiyetenin, normal vajinal yolla doğum yapan hastalar üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlandı. Bu amaç doğrultusunda doğum eylemi süresi ve doğum sırasında oluşan vajinal laserasyonların kaygı düzeyi ile birliktelik gösterip göstermediği değerlendirildi.GEREÇ VE YÖNTEM: Kocatepe Üniversitesi ve Afyon Zübeyde Hanım Doğumevi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'ne başvuran, 28. gebelik haftası ve üzerinde olan 50 nullipar ve 35 multipar hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastalar tekil gebeliği olan, muayenede sefalopelvik uyumsuzluk düşündürmeyen, vajinal enfeksiyonu bulunmayan, NST reaktif ve oksiput anterior prezentasyonunda fetuslere sahip olan gebelerden oluşmaktaydı.Üçüncü trimesterde poliklinik başvurusu sırasında ve doğum eylemi başlangıcında hastalara Spielberger Durumluk ve Süreklilik Kaygı Envanteri uygulanarak kaygı düzeyleri saptandı.Doğum eylemi sırasında rutin travay takibine alınan hastaların doğum eylemi evrelerinin süreleri ve doğum sırasındaki laserasyonları hesaplandı. Birinci evrenin başlangıcı olarak hastanın düzenli olarak ağrılarını hissettiği saat alındı. Birinci evre 3 cm dilatasyon öncesi pasif evre; 3 cm dilatasyon ve sonrası aktif evre olarak iki bölüme ayrıldı. Servikal dilatasyon 10 cm ve efasman % 100 olunca doğumun 1. evresinin tamamlandığı kabul edildi. Bu dönemden doğuma kadar geçen süre 2. evre, doğum ile plasenta ve eklerinin atıldığı evre de 3. evre olarak kabul edildi. Oluşan laserasyonların boyutu her iki kenar uzunluğunun ortalaması alınarak hesaplandı ve laserasyon farklılıkları saptandı. Bu değerlendirmeler sonrasında maternal durumluk ve süreklilik anksiyete düzeyleri ile doğum eylemi evrelerinin süreleri, laserasyon miktarları ve laserasyon farklılıkları karşılaştırıldı. Ayrıca doğum eyleminin aktif fazı ve ikinci evre süresi ve laserasyonlar üzerinde etkisi olan maternal ve fetal faktörlerin etkileri kontrol altına alınarak istatistiksel analizler tekrarlandı.BULGULAR: Hastaların hem üçüncü trimester hem de doğum eylemi sırasındaki süreklilik anksiyeteleri benzerlik gösterirken; durumluk anksiyetesinde doğum eylemi sırasında artış izlendi. Multipar hastalarda süreklilik anksiyete seviyelerinin istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu saptandı.Nullipar hastalarda her iki dönemdeki durumluk anksiyetesi ile doğum eylemi latent ve aktif fazları; birinci, ikinci evreleri ve doğum eyleminin toplam süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı. Ayrıca her iki dönemdeki süreklilik anksiyete seviyeleri ile doğum eyleminin toplam süresi arasında anlamlı ilişki gözlendi. Multipar hastalarda ise sadece doğum eylemi sırasındaki durumluk anksiyete seviyesi ile pozitif anlamlı korelasyon saptandı.Doğum eylemi üçüncü evre süresi her iki dönemdeki durumluk anksiyetesi ile ilişkili olarak izlendi. Hastaların laserasyon miktarları; laserasyon oluşumuna katkı sağlayabilecek fetal ve maternal faktörlerin etkileri istatistiksel olarak kontrol altına alındıktan sonra değerlendirildiğinde nullipar hastalarda her iki dönemdeki durumluk puanları ile laserasyon uzunluğu ve laserasyonda uzama miktarı arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Bu korelasyonun sadece fundal basınç uygulanan nullipar hastalardan kaynaklandığı tesbit edildi.SONUÇ: Gebeliğin son trimesterinde ve doğum eylemi sırasında oluşan anksiyetenin ve özellikle akut durumluk anksiyetesinin doğum eylemi evrelerinin süresi ve oluşan laserasyonlar üzerinde olumsuz etkileri olduğu görüldü. Hastalarda son trimesterde ve doğum eylemi sırasında sağlanacak fiziksel bakımın yanısıra anksiyeteye yönelik yapılacak değerlendirme ve sağlanacak emosyonel desteğin doğum eylemi üzerinde olumlu etkilere neden olacağı sonucuna ulaşıldı.