Ara tarım uygulamalarının toprakta C ve N birikimi üzerine etkileri

İklim değişikliği 20. YY'ın başından itibaren dünyada yaşam ve üretim faktörlerini etkileyen en önemli tehlike olarak tanımlanmaktadır. Atmosferde artan sera gazı ve diğer endüstriyel gazlar sorunun başlıca nedeni olarak görülmektedir. Araştırmalar artan karbon emisyonunun etkilerini tersine çevirerek atmosferde yükselen karbondioksit konsantrasyonunu toprağa bitkiler üzerinden bağlamanın yapılacak en doğru yatırım olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda tarımsal üretimin arazide ağaç varlığı ile birlikte yapıldığı dünyanın en eski tarım sistemi olan ara tarım BM'in de desteklediği bir sistem olarak gündeme gelmiştir. Bu araştırma 2014-2015 yıllarında Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri uygulama alanında bulunan dut bahçesindeki 4 farklı genotipe ait dut ağacı (Parmak dut, Gerdan dutu, Beyaz dut, Kara dut) ile 2 çilek çeşitleri (Albion ve Benicia) organik tarım yöntemiyle oluşturulan ara tarım sisteminde 1 yıllık üretim dönemi boyunca toprakta C ve N biriktirme potansiyeli ve bunun verim, meyve ve yaprak özelliklerine olan etkisinin belirlenmesi amacıyla kurulmuştur. Araştırma sonunda Dut genotiplerinin C ve N birikimine olan katkısı göz önüne alındığında Kara dut'un N; Parmak dut, Gerdan dutu ve Beyaz dut'un ise C birikimine katkı sağladığı tespit edilmiştir. Bunun yanında toprak fiziksel ve kimyasal özelliklerinde olumlu gelişmeler kaydedilmiştir. Dut meyve kalite ve verim özelliklerinde, yetiştirme döneminde önceki döneme göre pomolojik verilerin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ancak çilekler, verim açısından beklenen üretim potansiyelini göstermemiştir.