Arap dilinde tevhid ve şirk kavramlarının semantik analizi

Bu çalışma, İslam düşüncesinin temel kavramları arasında yer alan tevhîd ve şirk kelimelerini Arap dilindeki semantik analiz bağlamında incelemektedir. Tevhîd, Allah'ın (c.c) zat, sıfat ve fiillerinde birliğini ifade ederken; şirk, bu birliği bozan ve Allah'a (c.c) eş koşma anlamı taşıyan bir anlayışı temsil etmektedir. Araştırma, klasik Arapça sözlüklerden, Kur'ân'-Kerîm'den, hadislerden ve tefsirlerden hareketle bu iki kavramın kökenlerini, sözlük ve terim anlamlarını, tarihsel arka planlarını ve farklı dini geleneklerdeki karşılıklarını analiz etmektedir. Çalışmada hem art zamanlı hem de eş zamanlı semantik yöntem esas alınarak kavramların tarih içindeki gelişimleri ve anlam genişlikleri ele alınmıştır. Tevhîd ve şirk kavramları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, Kur'ân'da yer alan semantik alanları belirlenmiş ve bu alanların müfessirlerce nasıl yorumlandığı analiz edilmiştir. Ayrıca, İslam öncesi Cahiliye Dönemi Arapları, ehl-i kitap geleneğindeki kullanım alanları da araştırılmıştır. Araştırma neticesinde bu iki kavramın anlamlarında tarihsel süreçte belirgin bir değişim yaşanmadığı, ancak çok yönlü ve geniş anlam alanları barındırdıkları tespit edilmiştir. Tez Temel İslam Bilimleri alanında yapılacak ileri araştırmalar için kaynak teşkil etmeyi amaçlamaktadır.