Araştırma geliştirme harcamalarının ekonomik büyüme ve işsizlik üzerindeki etkisi

Ekonomik kalkınma politikaları arasında, üretimi destekleyen ve genel yatırım faaliyetlerine önderlik etmede sıklıkla rol oynayan kamu araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) harcamaları, en kritik ve yararlı araçlardan birisidir. Ar-Ge harcamalarının etki kanalları çeşitli ve karmaşık olmasına rağmen, insan sermayesinin gelişimi, endüstriyel üretkenlik ve temel araştırma açısından faydaları açıktır. Bununla birlikte, Türkiye ekonomisinde özel sektörün hızlı büyümesiyle birlikte, hükümetin Ar-Ge'ye yatırım yapmak için kamu mali bütçesini kullanmaya devam edip etmeyeceği tartışmalıdır. Kamu Ar-Ge harcamalarının Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisini simüle etmek için yapılan bu çalışma, yalnızca devlet kurumlarındaki karar vericiler için değil, aynı zamanda akademik araştırmacılar için de değerli bir referans olarak hizmet edebilir. Bu çalışmanın amacı, Ar-Ge harcamaları doğrultusunda hızla gelişen teknolojinin ülkemizin ekonomik büyüme ve işsizlik parametreleri açısından ne gibi kazanımlar ortaya koyduğunun analiz edilmesidir. Bu kapsamda, 1990 – 2020 yıllarına ait yıllık veriler kullanılmaktadır. Analizde kullanılan veriler, TÜİK'ten elde edilmiştir. Bağımsız değişken olarak Ar-Ge harcamaları ve bağımlı değişkenler olarak da ekonomik büyüme ve işsizlik seçilmiştir. Bu çalışmada ekonometrik yöntem olarak Augmented Dickey Fuller (ADF) birim kök testi ve Toda-Yamamoto nedensellik analiz testi kullanılmıştır. Toda-Yamamoto nedensellik testinin sonuçlarına göre; Ar-Ge harcamaları ve ekonomik büyüme arasında nedensellik ilişkisi saptanmazken, Ar-Ge harcamaları ve işsizlik arasında Ar-Ge harcamalarından işsizlik değişkenine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Özellikle Ar-Ge harcamaları ile ekonomik büyüme arasında herhangi bir ilişkinin bulunamaması, Türkiye'de Ar-Ge harcamalarına ayrılan payın GSYH'nın %1'i civarında olmasıyla doğru orantılı olduğunu ortaya koymaktadır.