Ataklarla seyreden multipl skleroz hastalarında vestibüler testler, otolit organların sanal gerçeklik ortamında değerlendirilmesi ve manyetik rezonans görüntüleme bulguları ile serum glial fibriller asidik protein düzeyiyle ilişkisinin araştırılması

Bu çalışmada, ataklarla seyreden Multipl Skleroz (RRMS) hastalarında vestibüler sistem fonksiyonlarının çok yönlü olarak değerlendirilmesi ve sanal gerçeklik (VR) tabanlı otolit testleri ile geleneksel vestibüler ölçümlerin birlikte kullanılarak elde edilen bulguların manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ve serum Glial Fibriller Asidik Protein (sGFAP) düzeyleriyle olası ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 36 RRMS hastası ve 35 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 71 birey dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara videonistagmografi (VNG), servikal vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyel (sVEMP), subjektif vizüel vertikal (SVV), subjektif vizüel horizontal (SVH) ile dinamik SVV (DSVV) ve dinamik SVH (DSVH) testleri uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, SVV değerlerinin RRMS grubunda kontrol grubuna göre anlamlı farklılık gösterdiğini (p = 0,042) ve benzer şekilde SVH sapmalarının da RRMS bireylerinde daha belirgin olabildiğini (p = 0,012) ortaya koymuştur. Dinamik testlerde (DSVV ve DSVH) ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmemiştir (p > 0,05), ancak RRMS grubunda hafif düzeyde bozulma eğilimleri dikkat çekmiştir. sVEMP analizlerinde amplitüd değerleri arasında anlamlı fark bulunmamasına karşın, Asimetri Oranı (AO) RRMS grubunda daha yüksek seyretmiştir (p = 0,0276). Ayrıca P1–N1 interpeak latanslarının RRMS bireylerinde uzama eğiliminde olduğu görülmüştür (p < 0,05). Bu bulgular, beyin sapı düzeyinde iletimde gecikme olabileceğine işaret etmektedir. VNG bulguları ise RRMS grubunda daha çok santral vestibüler etkilenimle uyumlu olabilecek saccadic ve smooth pursuit anomalilerine işaret etmiştir. MRI incelemelerinde, beyin sapı lezyonu bulunan RRMS bireylerinde vestibüler parametrelerdeki bozulmaların daha sık görülebileceği; özellikle sVEMP interpeak latansı ile beyin sapı lezyon varlığı arasında dikkat çekici bir ilişki eğilimi bulunduğu gözlemlenmiştir. Serum GFAP düzeylerinin RRMS grubunda daha yüksek olmasına rağmen vestibüler testlerle anlamlı bir ilişki göstermediği belirlenmiştir (p > 0,05). Bununla birlikte, SVH sapmaları ile GFAP düzeyleri arasında anlamlılığa yakın bir eğilim (p = 0,082) saptanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma RRMS hastalarında vestibüler sistem fonksiyonlarının hem otolit düzeyde hem de santral yollar kapsamında etkilenebileceğini göstermektedir. Özellikle cVEMP interpeak latansı ve AO parametreleri, beyin sapı tutulumunun değerlendirilmesinde potansiyel belirteç adayları olarak değerlendirilebilir. VR tabanlı otolit ölçümlerinin ise gravitasyon algısındaki değişimleri incelemede tamamlayıcı bir araç olabileceği düşünülmektedir. sGFAP ile vestibüler ölçümler arasındaki ilişkinin daha net anlaşılabilmesi için daha geniş örneklemlerle ve boylamsal tasarımlarla yapılacak ek çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.