Ateşli silah yaralanmalarında hemodinamik ve histopatolojik bulgular

Ateşli silahlar aracılığı ile gerçekleşen yaralanma ve ölüm olguları bildirim zorunluluğu olan adli olaylardır. Adli bilimler alanında çalışan hekimler başta olmak üzere tüm hekimlerin ve adli olgular ile uğraşan sağlık çalışanlarının ateşli silahlar ile oluşan yaralara ait bulguları çok iyi bilmesi, tanıması, tarif etmesi, tanımlaması ve raporlaması gereklidir. Bu tezin amacı, sivil ateşli silah yaralanmalarında en yaygın çap olan 9×19 mm (M822) (340m/s) fişeği ile askeri ateşli silah yaralanmalarında yaygın çaplardan olan 5,56×45 mm (SS109) (850 m/s) ve 7,62×51 mm (M80) (800m/s) fişeklere ait mermi çekirdekleri kullanılarak 300 cm, 100 cm ve 10 cm mesafeden yapılan deneyler ile elde edilen hemodinamik ve histopatolojik bulguları literatür bilgileri ile karşılaştırmaktır. Bu amaçla, 9 adet Adana cinsi sedatize koyuna pozisyon verildikten ve monitörize edildikten sonra atışlı deneylere geçildi. 9×19 mm (M822), 5,56×45 mm (SS109) ve 7,62×51 mm (M80) fişekler kullanılarak 300 cm mesafeden karın bölgesine, 100 cm ve 10 cm mesafeden ekstremiteye atışlı deneyler gerçekleştirildi. Atışlar tamamlandıktan sonra deneklere otopsi işlemi yapıldı, giriş ve çıkış bulguları kayıt edildi ve histopatolojik örnekler alındı. Çalışmamızda da gösterdiğimiz gibi golden hours olarak tanımlanan ilk bir saat içerisinde süre uzadıkça mortalite ve morbidite artmaktadır. Düşük ve yüksek kinetik enerjili fişekler ile gerçekleşen ateşli silah yaralanmalarında giriş yarası bulguları farklılık göstermemektedir. Ancak fişeklerin farklı yaralanma mekanizmalarına sahip olması nedeniyle doku ve organlarda yarattıkları hasar oldukça farklıdır. Tüm deneklerde bağırsakta nekroz, yaralanma bölgesi ve yaralanma bölgesi dışındaki organlarda hemorajik şok ilişkili histopatolojik bulgular saptanmıştır. Bu sonuç, ölen olgularda ayrıntılı iç muayene yapılması, yaşayan olgularda yaralanma bölgesi kadar yaralanma bölgesi dışındaki organların da yetmezlik açısından takip edilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Ateşli silahlar ile yaralanma mekanizmalarına ait daha önce yapılan çalışmalarda simulantlar kullanılmış olup çalışmamız bilenen literatüre göre mühimmat ile ilişkili ekstremite ve yumuşak doku hasarını otopsi ve histopatolojik bulgular ile destekleyerek gösteren ilk havyan deneyi olması nedeni ile literatüre önemli bilgiler sunmaktadır.