Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde Türkiye'de farklı dil ve lehçelerde radyo ve televizyon yayıncılığı

Türkiye, küreselleşen dünyada Avrupa Birliği'ne üyeliği kendisi içinhedef seçmiştir ve 40 yılı aşkın süredir politikalarına bu hedef doğrultusundayön vermektedir. Çok farklı alanlardaki yapılanmaların Avrupamüktesebatına uyumu için çalışmalar yoğunlaştırılmıştır. Bu alanlardan biride medyadır. Görsel-işitsel alandaki düzenlemelerin Avrupa örneklerineparalelliği için Türkiye'de yasal değişikliklere gidilmektedir. Türkçe dışındakifarklı dil ve lehçelerdeki yayınların başlatılması da Avrupa Birliği'ne uyumiçin yapılan çalışmaların bir sonucudur. Bu çerçevede yapılan değişiklersonrasında 7 Haziran 2004 yılında Türkiye'de farklı dil ve lehçelerde yayınlarbaşlatılmıştır, Boşnakça, Arapça, Çerkezce, Kirmançi ve Zazaca yayınlaryapılmaktadır. Bu yayınları öncelikle Türkiye Radyo Televizyon Kurumutarafından gerçekleştirmiştir. Daha sonra 15.07.2003 tarihinde 4928 sayılıkanunla yapılan değişiklikle birlikte farklı dil ve lehçelerde yayın hakkı özelradyo ve televizyon kuruluşlarına da verilmiştir. Söz konusu yayınlar sınırlıbir biçimde, haber, müzik ve kültür programlarından oluşmaktadır.Avrupa'da kültürel çeşitliliğin korunması amacı doğrultusundadesteklenen yayınlar Türkiye'de de aynı amaçla yapılmaktadır. Çokkültürlülükilkesinden hareketle yeryüzünde az konuşulan dillerin ve kültürlerin yokolmaması için Avrupa bünyesinde Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği gibikuruluşlar görev yapmaktadır. Ancak yürütülen politikaları her ülkenin kendi içdinamikleri belirlemektedir. Kültürel ve tarihi farklılıkları bulunan AB'ye üyeülkelerde Birlik tarafından oluşturulan bazı sözleşmelerin tam anlamıylakabul görmediği bir gerçektir. Türkiye'de de özellikle Lozan Antlaşmasıhükümleri doğrultusunda bazı hususlar hassasiyetle gözden geçirilmektedir.Bu çalışmanın ana konusu olan Türk vatandaşlarının günlük yaşamlarındageleneksel olarak kullandıkları farklı dil ve lehçelerde yayınlar da içeriğiitibariyle çok büyük önem arz etmektedir. Bu yayınların bütünleşmeyisağlayıcı olması, ifade özgürlüğünü desteklemesi ve her vatandaşın haber vebilgiye ulaşması doğrultusunda yapılması gerekmektedir. Farklı dil velehçelerde yayınlar, ayrımcılığa, bölünmeye, Türk toplumu içindeki farklıkültürlere sahip gruplar arasında çatışmaya yol açmayacak şekildealgılanmalı ve ele alınmalıdır. Farklı dil ve lehçelerde yayınlar çokkültürlülüğün bir ifadesi olmalı ve bütünleştirici bir rol oynamalıdır.Anahtar Sözcükler1. Avrupa Birliği2. Çokkültürlülük3. Yayın4. Dil5. Lehçe