Aydın Efeler ilçesi yer adlarının değerlendirilmesi

Çalışmanın amacı, Aydın Efeler içerisindeki yer adlarının kaynağını, anlamını ve geçirdiği değişimleri coğrafi, tarihsel ve dilbilimsel açıdan ortaya koymaktır. Çalışmanın Türkiye'de önceki çalışmalar ile birlikte yer adlarındaki literatüre özellikle Aydın yerelini kapsaması açısından katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmada arşiv ve kütüphane çalışması ile alan çalışması birlikte yürütülmüştür. Bu çerçevede önce Aydın Efeler İlçesi sınırları içinde yer alan 85 mahalle coğrafi bakış açısıyla fiziki ve beşeri özelliklerine göre sınıflandırılmıştır. Sonrasında 1/50.000 ölçekli topoğrafya haritasından mahallelerin morfolojik özellikleri incelenmiştir. Dil özelliği açısından Türk Dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlük'ten mahalle adlarının sözlük anlamlarına ulaşılmış; tarihsel süreçte gelişimlerini tespit etmek amacıyla çeşitli kaynaklar incelenmiştir. Ayrıca saha gezileri düzenlenerek hazırlanan yarı yapılandırılmış mülakat tekniği ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmalar sonucunda merkez mahallelerde beşeri çevre unsurları ağırlıklı olarak yer alırken köyden mahalleye dönüşenlerde beşeri ve fiziki unsurlar eşit ölçüde ortaya çıkmıştır. Yine kişi adlarından adını alan mahallelerde kadın adlarının olmadığı görülmüştür. Köy yerleşmelerinin ağırlıklı olarak dağ ya da tepe yamacı veya eteğinde kurulduğu gözlenmiştir. Buna rağmen, yapılan görüşmeler köy sakinlerinin geçmiş tarihi bilgiler ve mekan algısı konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığını ortaya çıkarmıştır. Bu durum da toplumsal belleği canlı tutmak, mekan algısını kuvvetlendirmek ve kültürel devamlılığa katkıda bulunmak için yerel coğrafi bilginin okul çağındaki öğrencilere aktarılmasının ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER: Yer Adları, Toponimi, Yerel Coğrafi Bilgi.