Aydın ilinde tarımsal amaçlı kooperatiflerin girişimcilik özelliklerinin incelenmesi

Tarımsal üretimde girdilerin artışı ve doğal afetler nedeniyle ürünlerin pazarlama aşamasındaki elde edilen gelirin, giderleri karşılamaması, üreticileri farklı pazar arayışlarına yöneltmiştir. Bu arayışların içerisinde, göç etmek, ürün çeşitliliğini artırmak, eski ürün¬lerin yerine maliyeti düşük olan ürünleri yetiştirmek ve imece usulü çalışıp kooperatifleşmek gelmektedir. Kooperatifçilik başlangıcı çok eski tarihlere kadar uzanan birçok ülkede sistemleşmiş günümüze kadar devamlılığını sürdüren bir oluşumdur. Dünya ülkelerinin bazılarında kurulan kooperatifler ülke ekonomisinde önemli bir yere sahiptirler. Türkiye' de ihtiyaca yönelik bir çok kooperatif kurulmasına rağmen, ne yazık ki çoğu kooperatif topluma ve ekonomiye katkı sağlama konusunda yetersiz kalmışlardır. Bunun bir sebebi, kooperatif sermayelerinin yetersizliği, ileriye yönelik devamlılık konusunda bir girişimlerinin olmamasıdır. Bu araştırmada, kooperatiflerin başarılı olmama sebeplerinin yöneticilerin girişimcilik özelliklerinin olmamasıdır, bu nedenle Aydın Bölgesi'nde faaliyet gösteren Tarımsal Amaçlı Kooperatif yönetim kurulu başkanları ile görüşülmüştür. Kendilerine kooperatifçilik ve girişimcilik ile ilgili sorular yöneltilmiştir. Araştırmada tarımsal amaçlı kooperatiflerin kuruluş yılları, faaliyetleri, ortak sayılarının tespiti ve yöneticilerin kooperatifler üzerindeki rollerini yerine getirme açısından girişimciliklerinin durumuna göre başarıları değerlendirilmiştir ve kooperatif yönetiminin ve yöneticilerinin girişimcilik özelliklerinin de önemli olduğu düşünülmüştür. Ayrıca kooperatif yönetim kurulu başkanlarının sosyo-ekonomik özellikleri, kooperatifleşme bilinci, kooperatifleşme başarıları incelenmiştir. Araştırma sonucunda, farklı ilçelere ait mahallelerde bulunan kooperatiflerin ürünlerinin kooperatif aracılığıyla pazarlanması, kooperatif dışında yaptıkları iş, üreticiler tarafından desteklenme, sosyal güvence kaynakları, kooperatifle ilgili beklentilerin gerçekleşme durumları, kooperatifte en çok sözü geçen kişi olan yöneticinin, kooperatif gelirleri üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir.Kooperatifleşme sosyal bir girişim olarak düşünülürse, kooperatiflere gerekli önemin verilmesi gerekmektedir.