Aydın Müzesinde bulunan etnografik takılar

Takı toplumda ayırt edici bir unsur olarak, doğum, ölüm, evlilik, kahramanlık ve dini törenlerde bir ödüllendirici olarak kullanılmıştır.Toplumlar kültürlerini etnografik eserler aracılığıyla yayar ve tanıtır. Anadolu'nun kültürünü ortaya koymada etnografik eserler içinde yer alan takı örnekleri oldukça önemlidir. Etnografik takı örnekleri gerek kullanılan malzemeler, uygulanan teknikler ve kullanım yerleri yönünden; gerekse formları yönünden uygulandıkları dönemin dikkat çekici zengin özelliklerine sahiptir.Bu araştırma; Aydın Müzesi'nde bulu¬nan etnografik takıları incelemek, döneme ait takı özelliklerini ortaya koymak, buna dayalı olarak yeni kaynaklar ve uyarlamalar yapılmasına katkıda bulunmak amacıyla plânlanıp yürütülmüştür.Müzede bulunan 98 adet etnografik takı örneği hazırlanan bilgi formları kapsamında incelenmiş, fotoğraflanmış ve katalogda sunulmuştur. Yapılan gözlem ve inceleme¬lerden elde edilen verilere göre, etnografik takıları; kemer ve kemer tokaları, küpe v.b. olmak üzere kullanım yerlerine göre gruplandırılmıştır.Takıların çoğu 1985 yılında koleksiyona katılmıştır. Cumhuriyet ve Osmanlı dönemine ait olup daha çok gümüş ve bakır madenlerinden yapılmış; süslemede yarı değerli taşlar kullanılmıştır.Yapım tekniklerinden yaprak metal, süsleme tekniklerinden kabartma, telkari ve mıhlama yoğun olarak kullanılmıştır. Penes kullanımının fazla olduğu ve daha gösterişli takılarda penesin kullanıldığı gözlenmiştir. Peneslerde, bereketi temsil eden geleneksel ?Fatma ana eli? formu kullanılmıştır.Takılarda geometrik bezeme ağırlıktadır. Bitkisel motiflerden kıvrık dallar; geleneksel formlardan, adalet ve sağlamlığı sembolize eden Mührü Süleyman dikkati çekmektedir. Kilit sistemi olarak pimli ve çengel kilitlerin kullanımı daha yoğundur.