Balkan Savaşları ve sonrasında Bulgaristan ve Osmanlı Devleti arasında nüfus göçü

Balkan Savaşları sırasında ve sonrasında Bulgaristan ve Osmanlı Devleti arasında göçler yaşanmıştır. Bulgaristan yönetiminde kalan Müslüman Türk nüfus; toprakların kaybedilmesi, savaşın getirdiği olumsuzluklar ve Bulgar çetelerin yaptıkları mezalimler, mal ve mülklerine zorla el konulması gibi sebeplerden Osmanlı Devleti yönetimindeki topraklara göç etmeyi, göçün getirdiği bütün zorluklara rağmen tercih etmişlerdir. Aynı şekilde Osmanlı Devletinde, özellikle Trakya ve Makedonya'daki Bulgarlar da savaş nedeniyle Bulgaristana göç etme yoluna gitmişlerdir. Balkan Savaşları sırasında kendiliğinden gelişen bu karşılıklı göç olayı , savaş sonrasında Bulgaristan ile Osmanlı Devleti arasında 1913'te imzalanan İstanbul Anlaşmasına konulan bir ek protokolle ilk kez bir mübadele anlaşması yapılmıştır. Bu doğrultuda fiilen gerçekleşmiş olan bu karşılıklı göçlerin tespiti ve göçmenlerin haklarının iade edilmesi ve yerleştirilmesi için iki ülkenin üyelerinden oluşan Karma Komisyon kurulmuştur. Bulgar basınında ve belgelerinde yer alan bilgilerde Türklerin, Buylgar nüfusu zorla göç etmeye sevk ettiği yolunda bilgiler mevcut.Müslüman Türklere yapılan zulüm ve baskıları inkar etmekte, Müslümanların Hıristiyanlığı kendiliğinden seçmiş gibi göstermeye çalışmışlar ve bu doğrultuda belgeler sunmuşlardır. Balkan savaşlarını bizzat cephede takip etmiş olan yabancı basından gazeteciler yayınladıkları eserlerinde mevcut durumu ve gözlemlerini yansıtırken gerçekleri gizleyememişlerdir. Balkan savaşları sırasında ve sonrasında yaşanan göçler ve yapılan katliamlar en çok Türk Müslüman halkı etkilemiş, uzun yıllar bu yaşananların olumsuz izleri silinmeye çalışılmıştır. Osmanlı Devleti mevcut siyasi, ekonomik ve sosyal durumuna rağmen göçmenlerin sorunsuz olarak iskan ettirilmeleri ve ihtiyaçlarının giderilmesi için bütün imkanlarını bu doğruyltuda kullanmıştır.