Bazı biber genotiplerinde anter kültürü ile haploid embriyo uyartımında embriyo kalitesinin artırılmasına yönelik bazı uygulamalar

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİBAZI BİBER GENOTİPLERİNDE ANTER KÜLTÜRÜ İLEHAPLOİD EMBRİYO UYARTIMINDA EMBRİYO KALİTESİNİNARTIRILMASINA YÖNELİK BAZI UYGULAMALARHatıra TAŞKINÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Saadet BÜYÜKALACAYıl : 2005, Sayfa :72Jüri : Prof. Dr. Saadet BÜYÜKALACAProf. Dr. Kazım ABAKProf. Dr. Şebnem ELLİALTIOĞLUAraştırma, 2003-2005 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe BitkileriBölümü Sebzecilik Araştırma ve Uygulama Alanı ile Bahçe Bitkileri Bölümü Doku KültürüLaboratuvarında yürütülmüştür. Denemede Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü ve bölümümüztarafından ortak olarak yürütülen bir çalışmada üç defa kendilenmiş düşük sıcaklığa tolerant olarakbelirlenen A71, A269, A313 nolu genotipler, orta derecede tolerant olarak belirlenen A109 nolugenotip ve duyarlı olarak belirlenen A74 nolu genotip kullanılmıştır. Araştırmada dört farklı kültürortamı kullanılmıştır. Denenen 5 farklı genotip için en yüksek embriyo uyartımı ve bitkiyedönüşümün belirlenmesi amacıyla anterler farklı zamanlarda kültüre alınmıştır. Ayrıca kültüre alınanortamlarda gelişmesini tamamlayamayan embriyolar 10 gün süresince 0.5 mg/l absisik asit içerenbesin ortamına alınarak absisik asitin embriyo olgunlaşmasına etkisi belirlenmeye çalışılmıştır.Denemenin sonucunda gerek embriyo oluşumu gerekse oluşan embriyoların bitkiyedönüşümü genotiplere, anter alma dönemlerine ve besin ortamlarına göre değişmiştir. Genotiplerarasında en yüksek embriyo verimi soğuğa tolerant olarak belirlenmiş olan 269 nolu genotipten eldeedilmiştir. Anter alma dönemlerinden ise en başarılı sonuçlar Nisan ve Mayıs aylarından eldeedilmiştir. Besin ortamları arasında ise III nolu besin ortamı (Murashige and Skoog + 30 g/l sakkaroz+ % 0.25 aktif kömür + 15 mg/l gümüş nitrat + 4 mg/l naftalen asetik asit + 1 mg/l benzil aminopurin) ve IV nolu besin ortamından (modifiye edilmiş Murashige and Skoog + 30 g/l sakkaroz + %0.25 aktif kömür + 15 mg/l gümüş nitrat + 4 mg/l naftalen asetik asit + 0.1mg/l benzil amino purin)diğer ortamlara göre daha fazla sayıda embriyo elde edilmiştir. Olgunlaşmamış embriyolara absisikasit uygulamasından olumlu bir sonuç alınamamıştır. Bitkiye dönüşüm, hormonsuz Murashige andSkoog ortamına alınan olgun embriyolardan sağlanmıştır.Anahtar Kelimeler : Biber, anter kültürü, embriyo kalitesi