Bazı ceviz (Juglans regia L. ) çeşit ve genotiplerinin moleküler markör teknikleri ile karakterizasyonu

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİBAZI CEVİZ (Juglans regia L.) ÇEŞİT VE GENOTİPLERİNİNMOLEKÜLER MARKÖR TEKNİKLERİ İLE KARAKTERİZASYONUYıldız DOĞANÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALIDanışman: Doç. Dr. Salih KAFKASYıl: 2006, Sayfa: 69Jüri: Doç. Dr. Salih KAFKASProf. Dr. Nurgül TÜREMİŞDoç. Dr. Hakan ÖZKANBu çalışma Türk ve yabancı orijinli 62 ceviz çeşit ve genotipleri arasındakigenetik benzerliği ortaya çıkarmak amacı ile ISSR ve RAPD DNA moleküler markörteknikleri kullanılarak yapılmıştır. Ceviz genotiplerinde DNA seviyesinde genetikçeşitliliği saptamak için 108 adet ISSR primeri ve 200 adet RAPD primeri öncelikletarama amaçlı 7 adet ceviz genotipinde polimorfizm bakımından test edilmiştir.Taramalar sonucunda ISSR ve RAPD primerleri içerisinden polimorfizm oranınagöre seçilen 25`şer adet primer tüm ceviz genotiplerine uygulanmıştır. Uygulanan 25adet ISSR primeri toplam 181 adet bant üretmiş olup bunun 129 adedinin polimorfikolduğu belirlenmiştir. RAPD analizlerinde 25 adet primer 211 adet bant vermiş olup,bunların 144 adedinin polimorfik olduğu belirlenmiştir. ISSR tekniğinde genetikbenzerlik katsayısı 0.62-0.94 arasında değişmiştir. Şen-1 ile KR-2 genetik olarakbirbirlerine en yakın, KR-2 ile Sunland genetik olarak birbirine en uzak genotiplerolduğu tespit edilmiştir. RAPD tekniğinde elde edilen sonuçlara göre, genetikbenzerlik katsayısı 0.63-0.95 arasında değişmiştir. Akça-2 ile Karabodur birbirineen yakın, Yalova-1 ile KR-2 ise en uzak genotipler olmuştur. RAPD ve ISSRtekniklerinin kombinasyonu ile yapılan analizlerde ise, genetik benzerlik katsayısı0.65-0.93 arasında değişim göstermiştir. Akça-2 ile Karabodur en yakın, Sunland ileKR-1 ise en uzak genotipler olmuştur. ISSR tekniği ile RAPD tekniği arasındakikorelasyon orta seviyede, 0.46 olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada ceviz genotipleriarasında genetik çeşitliliği saptamada kullanılan ISSR ve RAPD moleküler markörtekniklerinin polimorfizm ve genotipler arasında benzerliği belirlemede birbirinebenzer teknikler olduğu, ancak ISSR tekniğinin RAPD tekniğine göretekrarlanabilirlilik bakımından daha üstün olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Ceviz, RAPD, ISSR, Genetik çeşitlilik, Juglans regia.I