Bazı şekerpancarı çeşitlerinin Muş ekolojik koşullarında verim ve kalite özelliklerinin araştırılması

Bitkisel üretimde, lokasyona uygun çeşitlerin belirlenmesi ve en iyi performansı gösteren çeşitlerin seçilmesi en öncelikli konuların başında gelmektedir. Muş ili şekerpancarı üretimi ve yeni çeşitlerinin performanslarının değerlendirilmesi açısından önemli potansiyele sahiptir bir lokasyondur. Bu amaçla, bu araştırma 2022 yılında Muş ekolojik koşullarında 18 çeşidi Türkiye'de ve 2 adedi de yurtdışı tescilli olmak üzere 20 adet şekerpancarı çeşidi ile Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre yürütülmüştür. Araştırmada çeşitlere ait verim ve kalite parametreleri incelenmiştir. Varyans analiz sonuçlarına göre, incelenen tüm özellikler bakımından çeşitler arasında istatistiksel olarak 1% düzeyinde önemli farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen ortalama verilere göre; çatallanma oranı (%) 5.4-17.8, yaprak verimi 13.54-24.28 t ha-1, kök verimi 73.42-93.57 t ha-1, biyolojik verimi 90.29-118.26 t ha-1, arıtılmış şeker varlığı (%) 16.1-18.9, briks oranı % 19.4-23.4, polar oranı %16.8-20.1, bitki özsuyu (usare) safiyeti % 82,39- 88.10, α-amino N (mg 100g pancar-1) oranı 0.0405-0.0498 ve kül oranı (%) ise 2.49-3.35 arasında değişim göstermiştir. Araştırma sonuçlarına göre kök verimi özelliği açısından, Bernanche, Smilodon, Garrot, Chevalier, Taurus, Kuno ve Molly çeşitleri ve Polar oranı özelliği açısından, Orthega KWS, Cicogne, Exotique, Garrot, Terranova KWS, Emirata, Chevalier, Premmio, Tuna, Kuno ve MA4071 çeşitleri ön plana çıkmıştır. İncelenen tüm özelliklerin ortalama verileri birlikte değerlendirildiğinde, Terranova KWS, Emirata ve Taurus çeşitleri en uygun çeşitler olarak değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmede; Chevalier, Garrot, Kuno, Smilodon, Terranova KWS, Taurus, Emirata, Bernanche ve MA4071 çeşitleri Muş ili ekolojik koşulları için tavsiye edilebileceği, ancak daha belirleyici öneriler için çalışmanın sonraki yıllarda yürütülmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.