Bazı Türk nane (Mentha L.) uçucu yağlarının biyolojik aktiviteleri

Bu çalışmada, Marmara Bölgesi ve Karadeniz Bölgesinde doğal olarak yetişen bazı Mentha türlerinin (Mentha longifolia L. Hudson subsp. typhoides, M. suaveolens Ehrh, M. spicata L. subsp. spicata, M. spicata L. subsp. tomentosa, M. pulegium L., M. x villosa-nervata Opiz.) uçucu yağlarının kimyasal kompozisyonları, antioksidan ve antimikrobiyal aktiviteleri ile enzim inhibisyonları incelenmiştir.Antioksidan aktivite, ß-karoten yöntemi, serbest radikal giderim yöntemi (DPPH?), ABTS?+ radikalini süpürücü etki tayini ve indirgeme gücü gibi 4 farklı test uygulanarak belirlenmiştir. Mentha uçucu yağları sadece ABTS?+ radikal katyonuna karşı aktivite göstermişlerdir.Antimikrobiyal aktivitesi (antibakteriyel ve antikandidal), gram negatif, gram pozitif mikroorganizmalara ve bazı Candida türlerine karşı mikrodilüsyon yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Uçucu yağların Candida türleri üzerinde bakteri türlerine oranla daha fazla etki gösterdikleri bulunmuştur.Enzim inhibisyon deneyleri olarak da; Asetilkolinesteraz (AChE) İnhibitör ve Butirilkolinesteraz (BuChE) İnhibitörlerinin etkileri belirlenmiştir. Mentha türlerine ait uçucu yağların asetilkolinesteraz enzimi üzerine etkili bir inhibitör olmadığı ve M. spicata L. subsp. spicata'nın Galantamine göre daha güçlü BuChE inhibitör etkisi olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Antioksidan aktivite, DPPH?, ABTS?+, ß-karoten/linoleik asit, Antibakteriyel aktivite, Antikandidal aktivite, Asetilkolinesteraz (AChE) İnhibitörü, Butirilkolinesteraz (BuChE) İnhibitörü.