Belirsizliğe tahammülsüzlük algısı ve kariyer uyum yetenekleri kıskacında iş bulma kaygısı

Zihinsel ve duygusal özelliklerden oluşan kariyer uyumu, bireyin iş dünyasına atılmasında ve başarısını sürdürmesinde önemli bir role sahiptir. Bu açıdan değerlendirildiğinde bireyin kariyer uyumunun, iş bulma kaygısı ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi üzerindeki etkisi kaçınılmaz bir durumdur. Diğer yandan bireyin alması gereken kararlarda önemli bir rolü bulunan belirsizliğe tahammülsüzlük, iş bulma konusunda yaşanan kaygıdan ayrı olarak düşünülmesi mümkün değildir. Bu amaçla, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde öğrenim gören 1241 öğrenci üzerinde anket yöntemi kullanılarak araştırma yapılmıştır. Ankette Buhr ve Dugas (2002) tarafından geliştirilen Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Savickas ve Profeli'nin (2012) geliştirdiği Kariyer Uyum Yeteneği Ölçeği ve Demir (2016) tarafından geliştirilen İş Bulma Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, bireyin kariyer uyum yeteneklerinin hem belirsizliğe tahammülsüzlük hem de iş bulma kaygısı üzerinde anlamlı bir etkinin ve aralarında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca belirsizliğe tahammülsüzlüğün iş bulma kaygısı üzerinde doğrudan etkisinin bulunduğu ve aralarında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin olduğu da belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre, kariyer uyum yetenekleri boyutlarından kaygı ve kontrol boyutunun belisizliğe tahammülsüzlük üzerinde en fazla etkiye sahip olan değerler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda, kaygı ve güven boyutunun iş bulma kaygısını en fazla etkileyen değerlere sahip olduğu tespit edilmiştir. İş bulma kaygısı üzerinde en fazla etkiye sahip olan belirsizliğe tahammülsüzlük boyutunun ise belirsizlik stres verici ve üzücüdür olduğu saptanmıştır. Demografik değişkenler bağlamında yapılan fark analizi sonuçları değerlendirildiğinde, öğrencilerin cinsiyetleri bağlamında; belirsizliğe tahammülsüzlük ve iş bulma kaygısında anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrenim görülen bölüm ve bölüme isteyerek gelme açısından; tüm ölçeklerde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Öğrencilerin ailelerinin ekonomik gelirleri bağlamında; kariyer uyum yeteneği ve iş bulma kaygısında anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaş faktörü değerlendirildiğinde ise belirsizliğe tahammülsüzlükte anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin mezun olduktan sonra çalışmayı düşündükleri sektör bağlamında; iş bulma kaygısında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir.