7,810
Archived Theses
33
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Mermer sektörü işletmelerinde safha maliyet yönteminin uygulanması
Bu tezin amacı işletmelerde safha maliyet sistemini uygulamada örnek oluşturmak ve özellikle mermer üretimi yapan işletmelerde safha maliyet sistemlerini kullanarak maliyetlerin nasıl hesaplanacağı hakkında bilgi vermek istenmiştir. Birçok imalat sanayinde üretim süreci parçadan bütüne doğru üretim yapılırken bu sektörde süreç bütünden parçaya doğru işlemektedir. Bu da maliyetlerin hesaplanmasını zorlaştırmaktadır. Firelerin çok olması da diğer sektörlerden ayıran özelliğidir. Bunun nedeni ise hammadden kaynaklıdır. Mermer sektöründe maliyet hesaplamalarının zor olmasının en önemli nedenlerinden birisi ise ürünün üretimine m³ olarak başlanır ve üretimden çıktığında m² olarak satılır Özellikle safha maliyet sistemini kullanırken hangi evrede ürüne ne kadar maliyet yüklenildiğini göstermek ve buna göre maliyetleri en aza indirmek açısından işletmelere strateji geliştirmeye yöneltecektir. Ayrıca müşteri isteklerine göre değişen üretim yapısı ile her safha sonunda ürün satışı yapılabileceğinden her safhanın maliyetinin bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışmada safha maliyet sisteminin hesaplanmasında excel programından faydalanılarak bu program aracılığı ile safha maliyetlerinin nasıl hesaplandığı da anlatılmıştır. Bu sistem mermer işletmelerine maliyet hesaplamada öncülük edecektir.
Tüketici davranışlarında renklerin rolü: Bir uygulama
Hayatın her alanında bulunan, çok büyük bir rol oynayan ve her zaman uyarıcı etkisi olan renklerin hissettirdiği kavramlar ve ilettiği bazı mesajlar vardır. Renkler algılamayı kolaylaştıran, duyguları harekete geçiren, davranışları etkileyen, önemli bir görsel iletişim unsurudur. Bunun farkında olan işletmeler, akılda kalmak, dikkat çekmek, merak uyandırmak, farklı olmak ve belirli bir algı yaratmak için ürünlerinde, ambalajlarında, markalarında ve birçok görsel unsurda renklerin ikna edici gücünden faydalanmaktadır. Ambalajda tüketicinin dikkatini çeken ilk unsur renktir. Renklerin anlamlarının iyi bilinmesi ve kültürel farklılıklara yönelik doğru seçilerek kullanılması, çok büyük avantajlar sağlayacaktır. Renkler tüketicileri satın almaya iten, çeşitli dürtüler uyandıran, algıyı artıran, karar almayı kolaylaştıran pek çok özelliğe sahiptir. Bu çalışmada renklerin algılanışları, tüketici davranışlarına etkisi, pazarlamada kullanımı gibi konular ele alınmış ve ürün ambalajında kullanılan renklerin tüketiciler üzerindeki etkisi araştırılmaya çalışılmıştır. Araştırmaya yönelik üniversite öğrencilerine anket uygulanarak, öğrencilerin demografik özelliklerine, çeşitli kavramların ve ürün ambalajlarının kişilere hatırlattığı renklere, ambalaj tasarımında kullanılan renklerin etkilerine dair veriler elde edilmiştir. Bu verilerden yararlanarak yapılan çeşitli analizler sonucunda, tüketicilerin ürün ambalajında kullanılan renklerden etkilendikleri, bu renklerin ürünlerin akılda kalmasında etkili olduğu ve ambalajın renginden markanın diğer markalardan ayırt edilebildiği söylenebilmektedir. Bu doğrultuda bu çalışma, ürün ambalaj tasarımlarında kullanılacak renklere yönelik işletmelere ve ambalaj tasarımcılarına önemli fikirler sunmaktadır.
Vardiyalı çalışma sisteminin çalışanların işten ayrılma niyetine etkisinde iş yaşam dengesinin aracılık rolü
Havacılık sektöründe vardiyalı çalışma düzeninin çalışanların işten ayrılma niyetine etkisini ve bu nedensellik ilişkisinde iş yaşam dengesinin -veya dengesizliğinin- aracılık rolünü tespit etmek için gerçekleştirilmiştir.
Presenteeismin tükenmişlik düzeyleri üzerindeki etkisini irdelemeye yönelik bir alan araştırması
Hasta iken işyerinde bulunma olarak adlandırılan presenteeism, sağlık ve üretkenlik açısından birtakım sorunlar yaratarak, çalışanların genel sağlığını etkileyebilmekte ve kurumları önemli maliyet kayıpları ile karşı karşıya bırakmaktadır. Bireylerin günlük ve mesleki hayatlarının bir parçası haline gelen ve pek çok faktörden etkilenen presenteeism ve bunun beraberinde getirdiği tükenmişlik, bireylerin kişisel, sosyal ve örgütsel yaşamını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu araştırma, devlet liselerinde görev yapan öğretmenlerde presenteeism olgusunun tükenmişlik düzeyleri üzerindeki etkisini irdelemek amacıyla yapılmıştır. Antalya merkez(indeki) ilçelerdeki birkaç lokasyonda bulunan devlete bağlı Anadolu Liseleri ve Mesleki Teknik ve Anadolu Liselerinde çeşitli eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenleri kapsamaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında 700 anket verisi analizlere dâhil edilmiş olup %53,9'unu kadın öğretmenler %46,1'ini erkek öğretmenler oluşturmaktadır Presenteeismin öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri üzerindeki etkisini tespit etmek amacıyla çok değişkenli ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, presenteeismin tükenmişlik üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Teknoloji transfer faaliyetlerinin Türkiye muhasebe standartları ve vergi mevzuatı açısından incelenmesi ve muhasebeleştirilmesi
Çağımızda, küreselleşme, teknoloji ve internetin gelişmesiyle birlikte bilgi yaygınlaşmış ve bilgiye ulaşmak kolay hale gelmiştir. Dolayısıyla, gelişen ekonomik ve teknolojik ortamda toplumların ve işletmelerin rekabet avantajları sağlamalarında yardımcı olan en temel unsur bilgi üretimi olacaktır. Bu bilgi üretimi bağlamında, patent, faydalı model, marka, tasarım vb. teknoloji transfer faaliyetleri, ülkelerin en önemli rekabet gücü olma konumundaki belirgin rolünü günümüzde olduğu gibi gelecekte de sürdürmeye devam edecektir. Ayrıca patent, faydalı model, marka, tasarım, entegre topoğrafyası ve telif hakları gibi teknoloji transfer faaliyetlerinin üretilmesi, ticarileştirilmesi ve yaygın olarak kullanım alanı ve ekonomik getirisi artmaktadır. Ekonominin küreselleşmesi, uluslararası rekabetin artması, küresel ortamda teknoloji ve teknolojik faaliyetlerin giderek artmasından dolayı, özellikle gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hedefleri açısından en önemli etkenlerden biri olduğu anlaşılmaktadır. Günümüzde, gelişmekte olan ülkelerin teknolojilerini üretebilir hale gelmeleri için, ülke içindeki teknoloji transfer faaliyetlerini iyi kullanmaları gerektirmektedir. Ayrıca gelişmekte olan ülkeler, uluslararası teknoloji transferini ve teknoloji transfer faaliyetlerini etkin bir şekilde kullanabilmelerine bağlıdır. Bu çalışmada, teknoloji ve teknoloji ile ilgili kavramlar, teknoloji transferi hem ülkemiz hem dünyadaki tarihsel gelişimi, teknoloji transfer faaliyetleri, teknoloji transfer süreci, teknoloji transfer yöntemleri incelenmiştir. Kurgusal örnek olay geliştirilmiştir. Öncelikle teknoloji transfer faaliyetlerinin nasıl yapıldığı ve teknoloji transfer faaliyet uygulamaları esas alınarak ülkemizin önde gelen Teknokent A.Ş ve Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) ile birebir görüşülerek sürecin adımları ile ilgili uygulama hakkında bilgi elde edilmiştir. Ülkemiz vergi mevzuatı ve Türkiye muhasebe ve finansal raporlama standartları açısından teknoloji transfer faaliyetleri incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Söz konusu mevzuat ve standartlardan yararlanarak TTO ve Teknokent A.Ş ile yapılan görüşmeler neticesinde teknoloji transfer faaliyetleri, örnek uygulama üzerinden muhasebeleştirilmesi yapılmıştır.
Sosyal zekânın öğrenen örgüt yapısına etkisi: Sendika işyeri temsilcileri üzerine bir araştırma
Sendikal faaliyetlerde insan ilişkilerinin önemi; üye kazanmak ve üyelerinin menfaatlerini korumak anlamında özellikle işçi temsilcileri bakımından büyüktür. O halde işçi temsilcilerinin üye kazanmak ve üye menfaatlerini etkin şekilde korumak için insan ilişkilerini arttırıcı özellikleri taşıması gerekmektedir. Çalışmamız, insan ilişkilerinde başarılı bir süreci mümkün kılan sosyal zekâya ve sosyal zekânın hammaddesi olan bilgiye yani örgütsel açıdan öğrenen örgüt yapısına odaklanmaktadır. Sosyal zekâ kavramı, insanı anlama ve insan ilişkilerinde profesyonelce davranma şeklinde tanımlanmaktadır. Öğrenen örgüt kavramı ise örgüt üyelerinin yeni bilgiyi üretmeleri, bu bilgiyi paylaşmaları, bu bilgiyi örgütün ortak bilgisi haline getirmeyi ve bu şekilde sorunların üstesinden gelmeyi ifade eden bir kavramdır. Çalışmamız sosyal zekânın var olan düzeyi ile örgütün öğrenme sürecine ilişkin etkiyi ortaya koymak üzerine şekillenmiştir. Bu bakımdan 108 sendika iş yeri temsilcisine ulaşılarak 3 boyutlu sosyal zekâ ölçeği ve 12 boyutlu öğrenen örgüt ölçeği uygulanmıştır. Araştırma yöntemi olarak Kısmi En Küçük Kareler (KEKK) yaklaşımı ile Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) benimsenmiştir. Benimsenen araştırma yöntemi ile yapılan yol analizi sonucunda; sosyal zekâ ölçeğinin sadece sosyal bilgi süreci boyutu; yol modelinde öğrenen örgütün hatalara hoşgörü, katılım, bağlılık, güven, karşılıklı destek ve iyimserlik boyutlarına etki ettiği görülmektedir.
Çevre türünün liderlik tarzı aracılığı ile örgüt DNA'sına göre örgüt tipleri üzerine etkisi: Tekstil sektöründe bir araştırma
Çevrenin belirsiz, karmaşık, basit veya kestirilebilir bir yapıda olması liderlerin davranışlarını ve aynı zamanda organizasyonların yapısını ve faaliyetlerini etkileyecektir. Değişim hızının düşük olduğu bir çevrede rutin işlerle ilgilenen ve günlük işlerin yürütülmesinden sorumlu liderlik tarzı görülebilirken, daha riskli ve değişim hızının yüksek olduğu bir çevrede riski yönetebilen bir liderlik tarzı başarılı olacaktır. Yönetim ve organizasyon alanında güncel bir kavram Örgüt DNA'sı, örgütlerin kökeninde olup, örgütün derinliklerine yerleşen ve örgütün hertürlü başarısında etkili olan kimliğidir. Bu bağlamda, organizasyonların devamlılığı için etkin liderlik tarzı ile yönetilmesi şarttır. Bu çalışmanın amacı, çevre türünün liderlik tarzı aracılığı ile örgüt DNA'sına göre örgüt tipleri üzerine etkisini ortaya koymaktır. Bu bağlamda, anket tekniği kullanılarak, Denizli ili, Bursa ili, İstanbul/Küçükçekmece ilçesi ve Tekirdağ/Çorlu ilçesinde faaliyet gösteren sanayi ve ticaret odasına kayıtlı 104 tekstil firmasından veriler toplanmış ve elde edilen veriler SPSS 22.0 ve Smart PLS programları vasıtasıyla analiz edilmiştir. Demografik değişkenler SPSS 22.0 programına girilerek yüzde ve frekans analizleri yapılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, çevre türünün liderlik tarzı aracılığı ile örgüt DNA'sına göre örgüt tipleri üzerinde bir etkisinin olup olmadığını ortaya koymak amacıyla veriler SmartPLS (Kısmi En Küçük Kareler) yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, genel olarak çevre türünün liderlik tarzı aracılığı ile örgüt DNA'sına göre örgüt tipleri üzerinde etkili olduğu ve bu etkinin doğrudan ve aracılık yoluyla gerçekleştiği ayrıca çevre türünün bazı liderlik tarzlarını etkilediği söylenebilir. Böylelikle araştırmanın amacının gerçekleştiği sonucuna ulaşılabilir. Anahtar Kelimeler: Çevre, liderlik Tarzı, Örgüt DNA'sı
Aile ve akademisyen desteği ile iş bulma kaygısı ilişkisinde psikolojik sermayenin aracı rolü: Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği Programı öğrencileri üzerine bir araştırma
Kişilerin dünyaya geldikleri andan itibaren içinde bulundukları aile, zorlu süreçlerde bireylerin yanlarında olarak onlara gerekli bakımı ve desteği sunmaktadır. Akademisyen desteği de bilhassa üniversite çağındaki gençlerin hayatında etkili olan destek kaynaklarındandır. Öğrenciler, akademisyenlerinin desteğiyle kariyerlerine yön vererek kaygılarını azaltabilmektedirler. Bireylerin olumlu gelişim durumu olan psikolojik sermaye kavramı da öğrencilerin aile ve akademisyen desteğini arttıran bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde üniversite çağındaki gençlerin iş bulmaya dair kaygılarının yoğunlukta olduğu düşünüldüğünde hem aile desteği hem akademisyen desteği hem de psikolojik sermaye, öğrencilere yardımcı olabilecek konumdadır. Üniversite öğrencilerinin, iş bulma kaygılarını azaltmak uğruna yapılacaklar, bu noktada aile ve akademisyen desteğinin önemi, psikolojik sermayenin bu ilişkideki yeri ve önemi çalışmada üzerinde durulan hususlardandır. Araştırmanın uygulama alanı, Burdur ilinde sivil hava ulaştırma işletmeciliği programında öğrenim görmekte olan 238 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada aile desteğini ölçmek amacıyla Şeker ve Kaya tarafından 2018 yılında geliştirilmiş olan aile desteği ölçeği ve akademisyen desteğini ölçmek için de Gök ve Aydın tarafından 2017 yılında geliştirilmiş olan yükseköğretim öğrenci mentörlük ölçeği kullanılmıştır. İş bulma kaygısını ölçmek amacıyla Demir ve Kartal tarafından 2016 yılında geliştirilmiş olan ölçek kullanılmıştır. Öğrencilerin psikolojik sermayelerini ölçmek amacıyla Çetin ve Basım tarafından, 2012 yılında Türkçe' ye uyarlanmış olan psikolojik sermaye ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, aile desteği ile iş bulma kaygısı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı, akademisyen desteği ile iş bulma kaygısı arasında ise anlamlı ve negatif yönlü bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca psikolojik sermaye ile iş bulma kaygısı arasında da anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişkinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada son olarak aile ve akademisyen desteği ile iş bulma kaygısı arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin bir aracı rolünün olup olmadığına bakılmıştır. Aile desteği ile iş bulma kaygısı ilişkisinde psikolojik sermayenin aracılık rolüne gerekli şartlar sağlanmadığı için bakılamamıştır. Akademisyen desteği ile iş bulma kaygısı arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin aracılık rolüne bakıldığında ise aracılık rolünün anlamlı çıkmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sermaye, İş Bulma Kaygısı, Aile Desteği, Akademisyen Desteği, Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği
Bağımsız denetimin şirket üzerindeki etkileri: KAYİK olmayan şirketler
Bu araştırmanın amacı KAYİK (Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluşlar) olmayan şirketlerde zorunlu hale getirilen bağımsız denetimin, şirket üzerindeki etkilerini tespit etmektir. Bu etkileri tespit etmek amacıyla nicel ve nitel yöntem kullanılmıştır. Nicel yöntem olarak panel veri analizi, nitel yöntem olarak ise yarı yapılandırılmış görüşme tekniği tercih edilmiştir. Denetimin finansal tablolar üzerindeki etkilerini belirleyebilmek için 2017 yılında İSO (İstanbul Sanayi Odası) 500'de listelenen şirketlerin 2008 yılından itibaren 2017 yılına kadar olan verileri analiz edilmiştir. 730 şirket gözlem yılı, panel veri analizi yöntemi; finansal olmayan diğer etkileri belirleyebilmek için ise, 20 şirketin mali işler yöneticileri ile görüşme yapılmıştır. Panel veri analizi ile zorunlu denetimin, finansal performans göstergelerinden, aktif karlılık oranı (ROA), özkaynak karlılığı (ROE) ve satış karlılık oranı (ROS) üzerindeki etkisi incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, sadece uluslararası denetim ağındaki firmalar tarafından yaptırılan denetimin ROE'yi istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. 4 büyük denetim firması tarafından yaptırılan denetimin şirketin finansal performans göstergelerine aynı yönde bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Görüşme sonucunda öne çıkan bulgular ise, fon sağlama imkanlarını kolaylaştırma, iş süreçleri ve iç kontrol düzeyinde yönetime faydalı tavsiyeleri verme ve iç kontrolü geliştirme, hata veya suistimal nedeniyle maddi hata olasılığını azaltma ve kurumsallaşma sürecine olumlu etkileme olarak ortaya çıkmıştır. Ayrıca, şirketlerin finansal tablolarının muhasebe standartlarına göre hazırlanmasını ve dipnotlarının oluşturulmasını denetim hizmetinin bir parçası olarak görmeleri de diğer önemli bir bulgu olarak analizde ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Denetim, KAYİK Olmayan Şirketler, Finansal Performans, Denetimin Değeri
Finansal sıkıntıyı belirleyen faktörlerin tespiti: İMKB imalat sektörü uygulaması
Yoğun rekabet ortamında faaliyet gösteren günümüz işletmelerinin birçoğu için dış finansman artık kaçınılmaz bir gereksinim haline gelmiştir. Ancak, çoğu zaman işletmeler dış finansmandan sağlanan fayda ile onun maliyeti arasında bir denge kurmakta zorlanmaktadırlar. Cari yükümlülüklerini karşılamak durumunda olan işletmelerin birçoğu finansal sıkıntı ve yeniden dış finansman sağlama kısır döngüsü içine düşebilmektedirler. İflasla sonuçlanabilecek sorunları beraberinde getiren finansal sıkıntı durumunun erken tespiti, işletme ile ilişkisi olan ortaklar, yatırımcılar ve kreditörler gibi birçok kesimi yakından ilgilendirmektedir.Bu çalışma ile işletmelerin içine düşebilecekleri finansal sıkıntı durumunu belirleyen faktörlerin finansal tablo oranları yardımıyla tespiti amaçlanmıştır. Çalışmanın amacına uygun olarak iki kısımdan oluşan ampirik bölümün ilk kısmında işletmelerin kısa vadeli yükümlülüklerini yerine getirebilmeleri için gereksinim duydukları dış finansman miktarı finansal sıkıntıya neden olabilecek bir değişken olarak tanımlanmıştır. İMKB'de işlem gören 125 adet imalat sektörü işletmesinin 2003-2010 dönemi yıllık finansal tablo verilerinden elde edilen oranlar ile tanımlanan bu finansal sıkıntı değişkeni arasındaki olası ilişkiler Panel EGLS yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda tanımlanan finansal sıkıntı değişkeni ile borçların vade yapısı, kaldıraç, satışların maliyeti/net satışlar ve net satış büyümesi değişkenleri arasında aynı yönlü ilişkiler saptanmıştır. Hazır değerler/aktifler, stok devir hızı ve faiz ve vergi öncesi kar/aktifler değişkenleri arasında ise ters yönlü ilişkiler saptanmıştır.Ampirik bölümün ikinci kısmında finansal sıkıntı değişkeni değeri finansal tablo oranları tarafından belirlenen bir finansal sıkıntı endeksine dönüştürülmüştür. Daha sonra bu finansal sıkıntı endeksi değerleriyle bağımlı değişken olarak belirlenen İMKB'de işlem gören hisse senedi getirileri arasındaki ilişkiler tekrar Panel EGLS yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda işletmelerin hisse senedi getirileri ile finansal sıkıntı endeksi değerleri arasında ters yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
Etik davranma niyetinin Planlı Davranış Teorisi çerçevesinde değerlendirilmesi: Gıda mühendisleri örneği
Çalışmanın amacı gıda mühendislerinin etik davranma niyetine etki eden faktörlerin ortaya konmasıdır. Bu amaçla Planlı Davranış Teorisi model olarak kullanılmış ve araştırmanın amacına uygun olarak geliştirilmiştir. TMMOB (Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği) Gıda Mühendisleri Odası'na üye olan gıda mühendislerine uygulanan anketle, etik davranma niyeti davranışa yönelik tutumlar, sosyal ve ahlaki normlar, algılanan kontrol yetkisi ve yasal koşullar değişkenleri ile incelenmiştir. 634 katılımcıdan elde edilen verilerin analizi sonucunda ulaşılan bulgular, incelenen tüm değişkenlerin etik davranma niyetini öngördüğünü ortaya koymaktadır. Davranışa yönelik tutumlar, niyeti etkileyen değişkenler içerisinde en etkili unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sonuçlar gıda mühendislerinin etik davranma niyetini etkileyen faktörleri ortaya koymada Planlı Davranış Teorisinin uygun bir model olduğunu göstererek, gıda mühendislerine, gıda işletmesi sahiplerine ve yöneticilerine, gıda mühendislerini yetiştiren akademisyenlere ve ilgili kurum ve kuruluşlara önemli bilgiler sunmaktadır.
Entelektüel sermayenin firma değeri üzerindeki etkisi ve ekonometrik bir analiz
Küreselleşen dünyamız, teknolojik gelişmeler ve iletişim sektöründeki çok hızlı değişimler ile tam bir bilgi çağı yaşamaktadır. Endüstri çağının en önemli değer unsurları; sermaye, binalar, fabrikalar, makine-teçhizat gibi maddi varlıklardan oluşmaktadır. Yeni teknolojik gelişmeler, değişen dış çevre faktörleri ve rekabet tanımının küreselleşmesi sonucunda bilginin önemi hızla artmaktadır. Bilgi ekonomisi ile birlikte değer unsurlarında maddi varlıklardan maddi olmayan varlıklara doğru bir geçiş yaşanmaktadır. Bilgi temelli bu maddi olmayan varlıklar entelektüel varlıklar olarak tanımlanmakta, entelektüel varlıkların değere dönüşmüş biçimi ise entelektüel sermaye olarak ifade edilmektedir. Bu araştırmada, entelektüel sermaye konusu çok yönlü olarak ele alınmıştır.Bu araştırmanın amacı, entelektüel sermayenin Türkiye'de faaliyet gösteren ve hisse senetleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören bankalar üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu kapsamda, bankaların entelektüel sermaye değerlerini hesaplamak için Ante Pulic'in Entelektüel Katma Değer Katsayısı (VAIC) yöntemi kullanılmaktadır. 11 adet bankanın 2003-2010 yılları arasındaki verileri panel regresyon analizi ile incelenmiş ve bankalara ait katma değerin etkinliği ile firmaların performans değerlendirme ölçütleri olan işletme büyüklüğü, kaldıraç oranı ve özsermaye getirisi arasındaki ilişkiler incelenmektedir.Elde edilen sonuçlara göre, insan sermayesi etkinliği ile firma değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı, yapısal sermaye etkinliği arasında ise anlamlı ilişkinin bulunmadığı görülmüştür. Yapılan analiz ile bankaların değerini etkileyen temel değişkenlerden birinin insan sermayesi olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra, özsermaye getirisi ve aktiflerdeki büyüme bankaların piyasa değerini etkileyen finansal unsurlar olduğu tespit edilmiştir.
İşletmelerde çevresel maliyetlerin belirlenmesi, muhasebeleştirilmesi ve raporlanması: Bir süt endüstrisi işletmesinde örnek uygulama
Günümüzde çevre sorunlarının artması ile birlikte işletmeler varlıklarını devam ettirebilmek için sürdürülebilirliğe daha fazla önem vermeye başlamışlardır. Sürdürülebilirlik konusunu dikkate alan işletmeler sosyal sorumlulukları gereği çevreyi korumak için birtakım önlemler almaya başlamışlardır. Çevre için yapılan giderler çevresel maliyet kavramını oluşturmuş ve çevresel maliyetlerin dikkate alınması için geleneksel muhasebe sisteminden uzaklaşıp çevre muhasebesi sisteminin kurulmasını ve uygulanmasını gerektirmiştir.Çevre muhasebesi, ?sürdürülebilir kalkınma? ve ?sosyal sorumluluk? kavramları itibariyle işletmelerin çevreyle ilgili mali nitelikli olayların muhasebe bilgi sistemlerinde gösterilmesidir. Bu çalışma, sanayi sektöründe faaliyet gösteren süt ürünleri işletmesinin çevresel maliyetleri belirlenip çevresel maliyetlerin muhasebeleştirilmesi ve finansal tablolarda gösterilmesi amaçlamaktadır.
Firmalarda temettü politikalarını etkileyen unsurlar: İMKB sanayi işletmeleri üzerine bir panel veri uygulaması
Bu çalışmanın amacı İMKB'ye kayıtlı sanayi firmalarının temettü politikalarına etki eden faktörlerin tespit edilmesi ve bu faktörlerin temettü politikalarını ne ölçüde etkilediklerinin belirlenmesidir. Bu amaçla finans literatürü incelenerek bugüne kadar yapılan çalışmaların ışığında İMKB'ye kayıtlı firmaların nakit temettü politikalarına etki edeceği düşünülen içsel ve dışsal en önemli faktörler uygun hipotezler oluşturularak panel veri modeli ile test edilmiştir.Türkiye'de 2003 yılında enflasyon oranlarının mali tablolar üzerindeki olumsuz etkilerinin giderilmesine yönelik yapılan düzenlemeler nedeniyle çalışmaya ilişkin uygulama 2003-2010 dönemini kapsamaktadır. İMKB'ye kayıtlı sanayi firmalarının temettü politikalarına etki eden faktörler panel veri analizi kullanılarak test edilmiştir. Çalışma kapsamında ele alınan firmalara ilişkin veriler İMKB ile KAP'ın resmi internet sitesinden elde edilen mali tablolar kullanılarak oluşturulmuş ve istatistiki modelin test edilmesinde EViews 7.2 ve Stata 12.1 programlarından yararlanılmıştır.Elde edilen bulgular İMKB'ye kayıtlı firmaların temettü politikalarının başta vergi faktörü olmak üzere kârlılık, büyüme fırsatları, firma büyüklüğü, kaldıraç ve likidite değişkenlerinden etkilendiğini götermektedir.
Türkiye'de göç veren illerde iç göç sorununun yönetiminde stratejik planlama modeli yapılandırılması
Her geçen gün etkileri hissedilir derecede artan iç göç sorununa etkin ve uygulanabilir çözümler bulma ihtiyacı, yıllardır farklı platformlarda dile getirilmektedir. Bu hususta, iç göç sorununu farklı boyutları ile analiz eden geniş kapsamlı bir araştırma ihtiyacı mevcuttur. Bu araştırma, Türkiye'de iç göç yönetimi sürecinde etkin karar alma sistematiği geliştirmeyi hedeflemektedir. Bu çerçevede, düzensiz göçle mücadele etmek için ilgili karar vericilere yöntemsel altyapı desteği sağlanarak, stratejik planlama çalışmalarına sistematik bir bakış açısı kazandırılmaktadır.Bu amaçlara ulaşmak için göç veren ilin GZFT analizi faktörleri göç önleme stratejileri ile ilişkilendirilerek, Stratejik Planlama Modeli Önerisi (GÖÇ-SPM TÜRKİYE) geliştirilmiştir. Modelde GZFT analizinin çok ölçütlü karar verme tekniklerinden biri olan AAS yöntemi ile bütünleştirilmesinden oluşan GZFT-AAS yöntemi kullanılmıştır. Geliştirilen model, göç veren illerden biri olan Zonguldak iline uygulanmıştır. Araştırmada ilin güçlü yönleri, zayıf yönleri, fırsatları, tehditleri ve göç önleme stratejileri belirlenerek söz konusu faktörler önceliklendirilmiştir. Zonguldak ili için yapılan bu uygulamanın referans alınarak, göç veren tüm illere uygulanması ileri çalışma planı olarak sunulmuştur.
İMKB'de etkin piyasa hipotezinin A-FIGARCH model ile testi: Sektör endeksleri üzerine uygulama
Ekin piyasa hipotezi piyasada işlem gören menkul değerlerin fiyatlarının geçmiş dönem fiyatlarından etkilenmediğini belirtmektedir. Buna bağlı olarak etlin bir piyasada yatırımcılar geçmiş fiyat hareketlerini kullanarak normalin üzerinde getiri elde etme imkanına sahip olamayacaklardır. Etkin olmayan bir piyasada, menkul varlığa ait bilginin elde edilmesi bilgi düzeyi ve bilginin önemi bakımından yatırımcılar için maliyet farklılıkları yaratacağından, piyasa etkinliği arzu duyulan bir hal almıştır. Piyasa etkinliği, piyasada yer alan tüm yatırımcıların menkul kıymet ile ilgili tüm bilgilere aynı anda ulaştığında ve menkul kıymet fiyatlarının bu bilgiyi aynı anda yansıttığında mümkün olmaktadır.Çalışmada 02/01/1997-06/07/2012 dönemlerine ait günlük kapanış verileri kullanılarak getiri serileri oluşturulmuş ve getiri serilerinin varyansında yapısal kırılmaların varlığı Sanso vd., (2004) tarafından geliştirilen test ile araştırılmıştır. Sonuç olarak, İMKB 30, Banka, Gıda, Metal Ana, Sigorta, Turizm ve Ulaştırma sektörleri çalışmanın kapsamında yer almış ve bu sektörlerin volatilitesinin uzun hafıza özelliği gösterdiği belirlenmiştir. Bu sonuç İMKB'nin zayıf formda etkin olmadığını göstermektedir.
İş görenlerin ücret tatmini, iş tatmini ve performans algısı: Bir uygulama
İşletmeler, insan gücünün ve onun doğru yönlendirilmesinin rekabet üstünlüğü sağlamada sermaye kadar önemli hale geldiğini kabul etmişlerdir. Bunu keşfeden çoğu işletme iş görenleri cezbetmek, onları işletmede tutmak ve onların performansını artırmak için ücreti bir araç olarak kullanmaktadırlar.Ücret tatmini, iş gören tatmini ve iş gören performansını ayrı ayrı ya da ikili ilişkiler halinde incelemiş pek çok çalışma olmasına karşın, ücret tatmini-iş tatmini-iş gören performansı ilişkisini bir arada ele alan çalışmanın olmadığı görülmüştür. Bu nedenle bu çalışmada bu üç kavram bir arada incelemeye alınmıştır. Araştırmada ücret tatmini, iş tatmini ve iş gören performansının ilişkide olup olmadığı incelenmiş, varsa da ne yönde ve hangi şiddette olduğu hakkında bilgi sağlanması amaçlanmıştır. Ayrıca demografik özelliklerin faktörler üzerinde anlamlı bir etki oluşturup oluşturulmadığının tespitinin yapılmasının da çalışmaya katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Bu zincirleme ilişki hakkında çalışma olmaması, bu çalışmanın önemini arttırmaktadır.Araştırma sonucunda ücret tatmini, iş tatmini ve iş gören performansı kavramlarının anlamlı ilişki içinde olduğu tespit edilmiştir. Buna göre iş görenlerin tatmin seviyelerinin işletmeler üzerinde olumlu ve olumsuz etkilerinin olacağı bu nedenle bu faktörlerin işletmeler açısından önemli bir konu olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuca göre başarılı olmak isteyen işletmelerin bu değişkenlere önem vermesi ve iş görenlerin tatmin seviyelerini artıracak önlemler alması gerekmektedir. Konuyla ilgili elde edilen bulguların literatür ve işletmeler için yararlı olacağı düşünülmektedir.
Kamu mevzuatındaki yeni düzenlemelerin sağlık çalışanlarının örgütsel adalet algısı üzerine etkisi
Örgütsel adalet kavramı, dağıtım adaleti, süreç adaleti ve etkileşim adaleti olmak üzere üç boyuttan oluşmaktadır. Çalışma, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname sonucunda Sağlık Bakanlığı teşkilat yapısında meydana gelen değişikliklerin, çalışanların örgütsel adalet algıları üzerindeki etkilerini ölçmek amacıyla yapılmıştır. Örgütsel adalet ölçeğinin orijinal hali düzenlemeler öncesi, uyarlanmış hali ise yeni düzenlemeler sonrasındaki örgütsel adalet algısını ölçebilmek amacıyla uygulanmıştır. Çalışma, Zonguldak il merkezinde görev yapan 200 sağlık personeli üzerinde uygulanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların düzenlemeler öncesi örgütsel adalet algısı ile yeni düzenlemeler sonrasındaki örgütsel adalet algısı boyutları, cinsiyet, eşlerin çalışma durumu, görev yapılan kurum, tayin isteme durumu, unvan, gelir durumu ve sendikaya üyelik değişkenlerinde farklılık göstermektedir.
BİST'de işlem gören KOBİ'lerin temerrüt risklerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Amerika?da 2008 yılında başlayıp tüm dünyayı etkisi altına alan küresel krizle birlikte özellikle Avrupa Birliği?ndeki ülkelerde iflas eden firmalar olmuştur. Bu durum hem firma sahipleri hem de kredi verenler açısında firmaların finansal durumlarının doğru tespit edilmesi ve temerrüt olasılıklarının hesaplanması gerektiğini göstermiştir. Finansal olarak çok güçlü olmasalar da ülke ekonomileri için büyük önem arz eden KOBİ?lerin bilhassa faaliyetlerini sürdürmek ve büyümek için finansal kaynak bulmaları gerekmektedir. Banka ve kredi veren diğer kurumlar ise KOBİ?lere vermiş oldukları kredileri geri alamama durumuna karşı sert tedbirler almaktadır. Bu bağlamda büyük ölçekli firmalara oranla KOBİ?lerin temerrüt riskinin ölçülmesi firmayla finansal olarak ilişkisi bulunan tüm taraflar için önemli görünmektedir. Bu çalışmada BİST?de işlem gören ve KOBİ kapsamında yer alan 23 adet firmanın 2004-2010 yıllarına ait günlük kapanış fiyatları ve dönemlik bilançoları dikkate alınarak mali tablo analizleri yapılmıştır. Her firma için 6 yıllık mali tablo değerleri dikkate alınarak öncelikle Koşullu Yükümlülük Analizi kullanılarak temerrüde düşme olasılıkları hesaplanmıştır. Daha sonra söz konusu firmalar için 13 finansal oran değeri hesaplanmış ve panel veri tahmin teknikleri kullanılarak hangi oranların temerrüt olasılığı üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir. Analiz sonucunda cari oranın, stok devir hızının ve toplam borçların toplam varlıklara oranının temerrüt olasılığı üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiştir. Kredi verenler, işletme sahipleri ve firmayla finansal ilişkisi bulunan tüm tarafların kullanabileceği bir model oluşturulmaya çalışılmıştır.
Akademik personel açısından psikolojik sözleşme ihlali ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkilerin analizi
Bu çalışma, psikolojik sözleşme ihlal algısının olumsuz çıktılarında duyguların rolünü araştırmakta ve algılanan ihlal ile bu ihlale gösterilecek olumsuz tepkiler arasındaki ilişkinin sosyal mübadele ilişkisinden nasıl etkilendiğini belirlemeye çalışmaktadır. Bununla birlikte çalışmada, psikolojik sözleşme ihlal algısı üzerinde etkili olan maddi ve manevi unsurların neler olduğu da belirlenmeye çalışılmaktadır. Çalışmanın amacı, Türkiye'deki üniversitelerde görev yapan akademik personelin algıladığı psikolojik sözleşme ihlalinin gelişim sürecini analiz ederek, bu süreçte algılanan örgütsel desteğin herhangi bir rolünün bulunup bulunmadığını tespit etmek ve bu sürecin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkilerini belirlemektir. Psikolojik sözleşme ihlal algısı ile tutum ve davranışlar arasındaki ilişkiye aracılık eden ve bu ilişkinin yapısını etkileyen faktörlerin ortaya konulması ile teoriye ve uygulamaya önemli katkılar sağlanacağı düşünülmektedir. Bu amaç kapsamında çalışma, Türkiye'de yer alan devlet ve vakıf üniversitelerinde görev yapmakta olan 570 akademik personel üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, Türkiye'de yer alan üniversitelerde görevli akademik personelin psikolojik sözleşme ihlalinde işlemsel unsurlardan çok ilişkisel unsurların etkili olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak, üniversitenin vaatlerini yerine getirmemesi durumunda akademik personelin işten ayrılma niyetinde bir artış meydana geldiği ve psikolojik sözleşme ihlaline gösterilecek duygusal tepkilerin psikolojik sözleşme ihlal algısı ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide önemli bir aracı değişken olduğu belirlenmiştir. Ayrıca birey ile örgüt arasındaki sosyal mübadele ilişkisinin kalitesiz olması durumunda psikolojik sözleşme ihlaline gösterilen negatif duygusal tepkilerin kuvvetlendiği ve işten ayrılma niyetinin arttığı araştırmanın diğer bir önemli sonucudur.
Gizli maliyetlerin yapısal eşitlik modeli ile analizi üzerine bir araştırma
Örgütlerin tarihsel geçmişi ve örgüt kültürü, çalışan davranışları ve eğilimlerini yönlendiren en önemli güçtür. Bu bağlamda örgütlerde, psikolojik ve sosyal bir varlık olan insan odaklı yönetim ile örgütün ekonomik ve finansal gücünü arttırma girişimi olan sosyo-ekonomik yönetim yaklaşımı değerlendirilmelidir. Bu şekilde, örgütlerin performans ve verimliliğini etkileyen psiko-sosyal kökenli gizli maliyet unsurlarının önüne geçilebilecektir. Literatürde, sağlıklı çalışma ortamlarının ve insan sağlığının, optimum örgüt çıktıları ile sonuçlandığı kabul edilmektedir. Kaza, yaralanma ve meslek hastalığı riskinin yüksek olduğu sağlıksız ve güvensiz çevre, işe gitmeme, varmış ve çalışıyormuş gibi yapma eğilimlerini, motivasyonu ve sonrasında performansı etkilemektedir. Çalışmada işe gitmeme, varmış ve çalışıyormuş gibi yapma eğilimlerinin boyutu analiz edilmekte, kazalı ve kazasız grup madenciler arasında bu eğilimlerde görülen farklılığın boyutu, örgütün maruz kalacağı olası gizli maliyet oranının ifadesi olarak kullanılmaktadır. Madencilerin algıladıkları iş riski, iş güvenliği ve çevresel destek boyutu ile kadercilik tutumları incelenmekte ve bu unsurların eğilimler üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki sergilediği görülmektedir. Bu eğilimlerin, yönetsel etkililikle olan istatistiksel anlamlı ilişki boyutu da, verimlilik unsuru ile ilişkilendirilebileceklerini göstermektedir. İş riski ve iş güvenliği algılarının, işe gitmeme eğilimlerinin kazalı ve kaza grup çalışanlar arasında oldukça farklılaştığı ve gizli maliyet boyutunu açıklamada önemli unsurlar olarak kabul edilebileceği görülmüştür. Çalışma modeli ve hipotezler SPSS 15.0 ve LISREL 8.51 kullanılarak bağımsız t-testi ve YEM analizleri ile elde edilmiştir. Literatürde kabul edilen model, hipotez ve ilişkiler TTK?da reddedilmemiştir.
Metal sektöründe emtia fiyat riski: Londra Metal Borsası'nda bir uygulama
Dünya sanayisinin lokomotif endüstrilerinden birisi olan demir çelik sektörü, tüm endüstriyel sektörlere girdi sağlamaktadır. Demir çelik sanayii ülkelerin gelişmişlik seviyelerini belirleyen ve ekonomik kalkınmanın temel yapı taşlarını oluşturan sektörlerden biridir. Özellikle 2000?li yılların başında Çin ekonomisindeki gelişmeler kaynaklı hızla büyüyen çelik sektörü yeni kapasite yatırımları için cazip hale gelmiştir. Bununla birlikte 2008 yılında yaşanan kriz döneminde yılın son çeyreği ve 2009 yılının ilk aylarında dünya çelik sektöründe kapasite gerilemesi ve tesis kapanmaları yaşanmıştır. 2011 yılında Avrupa bölgesindeki ekonomik sıkıntıların ve endişelerin devam etmesine rağmen Türkiye 34,1 milyon ton ham çelik üretimi rakamıyla, dünya ham çelik üretimi sıralamasında onuncu sırada yer almıştır. Hammadde ve mamul fiyatlarındaki dalgalanmalar, diğer bütün sektörlerde olduğu gibi çelik sektöründe de üretici ve tüketicilerin ciddi kayıplar yaşamasına neden olmuştur. Çelik üretiminin ana hammaddeleri olan, kok kömürü, demir cevheri ve hurda gibi emtiaların, dünya çapında üretici sayısının az olması ve üreticilerin organize bir piyasada fiyat açıklamak istememesi sebebiyle vadeli işlem hacimleri henüz yeterince gelişmemiştir. Bununla beraber çelik üretiminde yardımcı hammadde olarak kullanılmakta olan Alüminyum, Kalay gibi demir dışı metallerin organize piyasalarda vadeli işlem hacimleri hızla artmış ve bu tarz vadeli işlemler çelik üretiminde maliyet yönetimi açısından önemli hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, Dünya?nın en büyük vadeli emtia borsalarından biri olan Londra Metal Borsası?nın ve borsada gerçekleştirilecek türev işlemlerin örneklerle tanıtılmasıdır. Çelik üretiminde hammadde olarak kullanılan demir dışı metallerin fiyat serileri arasındaki nedensellik ilişkisi incelenmesi, değişkenlerin gelecekte alacağı değerleri daha iyi öngörmeleri açısından gerek yatırımcılara gerekse bu metalleri kullanan üreticilere fayda sağlayacaktır. Çalışmanın daha sağlıklı veri sağlaması amacıyla, fiyat serileri arasındaki nedensellik ilişkisi incelenirken, fiziksel piyasa fiyatlarıyla vadeli piyasa fiyatları arasında normal olmayan fiyat farklılıkları olan, kütük çelik kontratı fiyat serisi dikkate alınmamıştır.
Algılanan müşteri değeri bileşenlerinin davranışsal niyetler üzerindeki etkisi
Bu çalışma, algılanan fayda ve fedakarlık bileşenleri, algılanan müşteri değeri ve davranışsal niyetler arasındaki ilişkilere odaklanmaktadır. Çalışmanın amacı, şehirlerarası karayolu yolcu taşımacılığı alanında tüketiciler tarafından algılanan müşteri değeri üzerinde etkili olan faktörleri fayda ve fedakarlık bileşenleri çerçevesinde analiz etmek ve algılanan fayda ve fedakarlık bileşenleri ile algılanan müşteri değerinin tüketicilerin davranışsal niyetleri üzerindeki etkilerini ortaya koyabilmektir. Algılanan müşteri değerinin fayda ve fedakarlık bileşenleri çerçevesinde kavramsallaştırılmasının ve bu değişkenlerin tüketicilerin satın alma sonrası davranışsal niyetleri üzerindeki etkilerinin çok boyutlu ve bütünsel bir bakış açısı ile ortaya konulmasının teoriye ve uygulamaya önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu amaç kapsamında çalışma, Zonguldak ili şehirlerarası karayolu yolcu taşımacılığı alanında faaliyet gösteren işletmelerden hizmet satın almış 552 tüketici üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, belirtilen işletmelerden hizmet satın almış tüketicilerin algıladıkları müşteri değeri üzerinde algılanan fayda bileşenleri kapsamında fonksiyonel, duygusal ve sosyal faydanın, fedakarlık bileşenleri kapsamında ise parasal maliyetin etkili olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık algılanan fedakarlık bileşenleri kapsamında zaman/çaba maliyetinin algılanan müşteri değeri üzerindeki etkisinin anlamsız olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, tüketicilerin tekrar satın alma ve ağızdan ağıza iletişim niyetleri üzerinde daha çok fayda bileşenlerinin etkili olduğu belirlenirken, daha fazla ödeme ve şikayet niyetleri üzerinde ise daha çok parasal maliyet ve duygusal fayda bileşenlerinin etkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca algılanan müşteri değerinin, tüketicilerin satın alma sonrası davranışsal niyetleri üzerinde güçlü bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar çerçevesinde müşteri bağlılığını artırmak isteyen işletmelerin yolcularına üstün değer sunması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Algılanan Müşteri Değeri, Algılanan Fayda, Algılanan Fedakarlık, Davranışsal Niyetler
İşletmelerde üretim planlaması ve talep tahmini: Zonguldak'ta tekstil firması örneği
Üretim, firmaların faaliyetlerini sürdürebilmeleri için büyük bir öneme sahiptir. Küreselleşme, ileri teknoloji, kalite tanımı, çevrenin korunması, bilgi toplumu ve yönetim metotlarındaki değişimler gibi birçok kavram üretime yeni anlamlar kazandırmıştır. Üretim sürecinin en iyi şekilde değerlendirilmesi işletmenin değerinin ve karlılığının artmasına neden olacaktır. İşletmeler gelecekteki kullanım ve etkili satış yönetimi oluşturmak amacıyla sürekli envanter yönetimi uygularlar. Örneğin, Toptancılar, perakendeci firmalar, üretim firmaları ve kan bankaları genellikle ürün stoklarlar ve buna bağlı olarak bir envanter stratejisi belirlemek zorundadırlar. Genellikle küçük firmalarda envanter yönetimi uygulanabilir olmamsına rağmen, yönetici envanteri tutularak kararlar alınabilir. Büyük firmalarda ise bilimsel envanter yöntemleri uygulamakta ve çok büyük oranlarda tasarruf edilmektedir. Bu çalışmada Dinarsu iplik üretim fabrikası için toplam satış miktarı ekonometrik modellerle analiz edilmeye çalışılmış ve Eylül 2013-Ocak 2014 dönemi için talep tahminleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında tahmin yöntemlerinden üstel düzleştirme yöntemleri ve Box-Jenkins (ARIMA) yöntemi incelenmiştir. Ortalama mutlak hata (OMH) ve karekök ortalama hata karesi (KOHK) performans ölçütlerine göre, üstel düzleştirme yöntemlerinden en iyi tahmin değerlerini Holt Çift Parametreli Üstel Düzleştirme yönteminin verdiği tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada sipariş satış miktarlarını tespit etmek üzere ARMA model uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarında ARMA modelin en iyi tahmin değerleri verdiği görülmektedir. Elde edilen sonuçların üretim planlamasında yol gösterici özellik taşıyacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Üretim, Planlama, Envanter
Dış ticaret işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve serbest bölge uygulaması
Ekonomide dışa açılma süreci ile birlikte, gelişmiş ülkeler artık yatırım ve üretimlerini sadece kendi ülkelerinde değil, aynı zamanda vergi yükümlülükleri yönünden avantajlı olan, sınai ve ticari faaliyetler açısından da daha geniş teşviklerin tanındığı ülkelerde yapmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de Serbest Bölgelerde faaliyet gösteren üretim işletmelerinde meydana gelen yabancı paralı işlemlerin muhasebeleştirme esaslarını ortaya koymaktır. Bu amaçla çalışmanın birinci bölümünde, esas olarak yabancı paralı işlemlerin karşılaşıldığı dış ticaret işlemleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, önce genel olarak Serbest Bölgeler, Türkiye'de Serbest Bölgelerin gelişimi, mevcut durumu ve Serbest Bölgeler ile ilgili yasal düzenlemelere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise, Serbest Bölge işletmelerinde özellik arz eden yabancı paralı işlemlerin muhasebeleştirme esaslarını ortaya koymak amacıyla, DESBAŞ Serbest Bölgesi'nde faaliyet gösteren X Elektrik A.Ş.'nin ticari işlemlerine ilişkin örnek olaya yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dış Ticaret İşlemleri, Serbest Bölgeler, Serbest Bölge Vergi Uygulamaları, Serbest Bölge Muhasebe Uygulamaları.
Çalışan annelerde başa çıkma stratejilerinin iş-aile çatışması üzerindeki etkileri: Zonguldak örneği
1980'lerden bugüne, kadınların toplam işgücü içindeki oranının yükselişi, çift kazançlı ailelerin, kadın girişimcilerin ve çalışan annelerin sayısının artışı gibi birtakım gelişmelerin doğan bir sonucu olarak dünya genelinde kadın çalışanların toplam işgücü içindeki oranı yükselmektedir. Geçmişten günümüze doğru gelindiğinde, istatistiksel veriler ülkemiz açısından çalışan kadın sayısındaki düşüş trendi olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, çalışan annelerin emeğini arz etme noktasında karşılaştığı sorunlardan biri olarak değerlendirilen iş-aile ve aile-iş çatışmalarını başa çıkma stratejileri aracılığıyla ne denli etkili yönetebildiğini incelemekte ve söz konusu çatışmanın daha etkin yönetimi için uygun öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Problem-odaklı, duygu-odaklı ve fonksiyonel olmayan başa çıkma stratejileri şeklinde üçlü bir sınıflandırmadan faydalanılarak adı geçen strateji türleri ile iş-aile çatışması ve aile-iş çatışması arasındaki ilişkilerin incelenmesinde regresyon analizi tercih edilmiştir. Çocuğu/çocukları okul öncesi eğitimden orta öğretime çeşitli düzeylerde eğitim gören çalışan annelerin oluşturduğu 326 kişilik bir örneklem grubu aracılığıyla gerçekleştirilen analizler, özellikle örgütsel ve toplumsal bazda, çalışan annelerin daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: ĠĢ-Aile ÇatıĢması, Aile-ĠĢ ÇatıĢması, BaĢa Çıkma Stratejileri, ÇalıĢan Anneler, Zonguldak.
BİST-100 endeksinin uluslararası hisse senedi piyasalarıyla oynaklık etkileşiminin GARCH-BEEK yöntemi ile analizi
Bu tezin amacı Borsa İstanbul'un (BIST-100) uluslararası hisse senedi piyasaları ile oynaklık etkileşimini önemli krizler ve olaylar çerçevesinde incelemektir. Çalışmada 5 gelişmiş ve 9 gelişmekte olan 14 ülkenin 02.07.1997-13.07.2013 tarihleri arasında 4104 günlük hisse senedi piyasası endeksi çok değişkenli GARCH modellerinden BEKK modeli uygulanarak ilgili ülkeler arasındaki ikili ilişkiler uzun dönem için analiz edilmiştir. Gelişmekte olan ülkelerden Türkiye, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Kore, Arjantin, Hong Kong ve Meksika borsalarının endeksleri, gelişmiş ülkelerden Amerika, Japonya, İngiltere, Almanya ve Fransa borsalarının endeksleri dahil edilmiştir. BIST ile analize dahil edilen ülkelerin ikili olarak oynaklık yayılımı, eş-hareketlilikleri incelenmiş, dahası, bütün endeksler için korelasyon, varyans, kovaryans analizleri de yapılmıştır. Veri dönemi boyunca gerçekleşen başlıca krizler ve finansal piyasalar açısından önemli olaylar çerçevesinde kriz öncesi, kriz dönemi ve kriz sonrası baz alınarak oynaklık karşılaştırılmaları yapılmıştır. Sonuçların "Finans Merkezi" teorisini destekler nitelikte olduğu, Türkiye hisse senedi piyasalarının, bölgesel büyük finans merkezi olan İngiltere hisse senedi piyasalarındaki oynaklıktan daha çok etkilendiği görülmüştür. Türkiye'nin borsasının çalışma kapsamındaki bütün borsalar ile etkileşim içinde olduğu, Almanya ve Fransa ile ilişkisinin zamanla arttığı gözlenmiştir. Bununla birlikte BIST, gelişmekte olan ülkeler arasında en yüksek ilişkiyi Rusya ile göstermiştir. Diğer taraftan, en fazla Güney Kore ile eş hareketlilik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Türkiye'den Almanya, Fransa ve Rusya'ya doğru tekyönlü "şok etkisi" çıkmamış ve Çin ile Türkiye arasında herhangi bir "şok etkisi" tespit edilememiştir. Bununla birlikte, ABD, Japonya, Hong Kong, Brezilya ve Çin Borsalarından Türkiye'ye doğru tek yönlü "oynaklık etkisi" bulunmazken, Türkiye'den Japonya, Almanya, Fransa ve Hong Kong borsalarına doğru tek yönlü "oynaklık etkisi" olmadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Oynaklık, Yayılma ve BulaĢma, GARCH-BEKK, BĠST
Kurumsal sosyal sorumluluk algısının tüketici temelli marka denkliği bileşenleri üzerindeki etkisi: Tr81 düzey 2 bölgesindeki Ford kullanıcıları üzerine bir araştırma
Günümüzde tüketiciler satın alma davranışlarında sadece ürün ve hizmetlerin fiyatı ve kalitesine odaklanmamakta aynı zamanda toplumsal sorunlara duyarlı markaları tercih ederek, işletmelerin toplum için yaptıklarına da dikkat etmektedir. Dolayısıyla işletmeler, kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetleri sayesinde toplumsal sorunları dikkate alan bir marka algısı yaratarak, marka farkındalığını ve algılanan kaliteyi yükselterek, marka sadakati oluşturacak ve böylece önemli bir rekabet avantajı sağlayabilecektir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, kurumsal sosyal sorumluluk algısının tüketici temelli marka denkliği bileşenleri üzerindeki etkilerini belirlemektir. Hem kurumsal sosyal sorumluluk hem de tüketici temelli marka denkliği konularında, kavramsal çerçeve, ölçüm ve uygulama yöntemleri açısından eksiklikler olduğu ifade edilmektedir. Bu nedenle bu iki kavramın bütünsel bir bakış açısıyla ortaya konmasının literatüre önemli bir katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Bu çerçevede, çalışma TR81 Düzey 2 Bölgesi olarak ifade edilen Zonguldak, Karabük ve Bartın illerindeki Ford markasını tercih eden 357 tüketici üzerinde gerçekleştirilmiştir. Yapısal eşitlik modellemesi çerçevesinde elde edilen analiz sonuçlarına göre; kurumsal sosyal sorumluluk algısını oluşturan çalışanlara saygı, hayırseverlik faaliyetleri ve tüketicilere saygı faaliyetlerinin, tüketici temelli marka denkliği bileşenlerinden olan; marka farkındalığı/çağrışımını, algılanan kaliteyi ve marka sadakatini önemli bir şekilde etkilediği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar çerçevesinde tüketici temelli marka denkliği algısını artırmak isteyen işletmelerin, kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerine önem vermesi gerekmektedir.
Marka sadakatini etkileyen faktörler ve markaya bağlılık noktaları: Bülent Ecevit Üniversitesi İ.İ.B.F öğrencileri üzerinde bir uygulama
Küreselleşmeyle birlikte artan rekabet koşulları göstermektedir ki, markalar ancak sadık müşterilere sahip oldukları sürece ayakta kalabilmektedir. Bu durumun ayrımına varmış olan markalar ise, marka sadakati oluşturmak için çeşitli stratejiler geliştirmektedir. Markaların, etkin bir strateji geliştirmek için, marka sadakatini etkileyen faktörlerin bilincinde olmaları gerekmektedir. Marka sadakatini etkileyen faktörler ve bu faktörlerin etki dereceleri, sektörel anlamda farklılaşabileceğinden, markaların öncelikle bulundukları sektörde etkili olan marka sadakati öncüllerinin bilincinde olması ve bu doğrultuda strateji geliştirmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, marka sadakatinin bir hayli önemli olduğu futbol endüstrisinde marka sadakati incelenmiş ve araştırma alanı olarak, Türkiye Ligi'nin marka değeri en yüksek olan ve Dört Büyükler olarak isimlendirilen Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor taraftarları seçilmiştir. Araştırmanın anakütlesi, Bülent Ecevit Üniversitesi İ.İ.B.F. öğrencilerinden oluşmaktadır ve bu öğrencilerle anket çalışması yapılmıştır. Futbolda marka sadakatini etkilediği düşünülen demografik değişkenler, özdeşleşme ve marka çağrışımları değişkenlerinin marka sadakati üzerindeki etkisi çoklu doğrusal regresyon ile analiz edilmiş, ayrıca futbol kulüplerine olan bağlılık noktalarının kulüp ve cinsiyet açısından farklılaşıp farklılaşmadığının tespiti amacıyla, parametrik olmayan testlerden Kruskal Wallis ile Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Marka sadakatinin, demografik değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığının tespiti amacıyla da yine Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, marka sadakati faktörlerinden psikolojik bağlılık üzerinde en çok etkili olan değişkenler olarak, özdeşleşme ile marka çağrışımlarından faydalar değişkeni; davranışsal sadakat üzerinde en çok etkili olan değişkenler olarak ise psikolojik bağlılık ile faydalar değişkeni bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Marka Sadakati, Futbol, Bağlılık Noktaları
Stratejik maliyet ve performans yönetim sistemlerinin kurumsal karne modeli ile entegrasyonu: Bir içecek işletmesi örneği
Rekabetin yoğun bir şekilde yaşandığı günümüz dünyasında işletme yöneticileri maliyetleri azaltarak ve faaliyet verimliliğini arttırarak işletme performansını sürekli geliştirmeye odaklanmışlardır. Bu durum yöneticilerin özellikle maliyet ve yönetim muhasebesi bilgi sistemleri tarafından üretilecek olan stratejik bilgi ihtiyacını da arttırmıştır. Ancak geleneksel maliyet ve yönetim muhasebesi bilgi sistemlerinde kullanılan yöntemlerin zaman içerisinde yöneticilerin ihtiyaç duyduğu doğru ve güvenilir bilgileri sağlamada yetersiz oldukları görülmüştür. Bu çerçevede maliyet ve yönetim muhasebesi bilgi sistemlerinin yöneticilerin ihtiyaç duyduğu bilgileri üretmesi amacıyla birçok yöntem geliştirilmiştir. Bu çalışmada Kurumsal Karne (KK) modeli ile Ekonomik Katma Değer (EKD) modeli, Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTY) sistemi ve Faaliyet Tabanlı Yönetim (FTY) modeli entegrasyonunun işletme performansının geliştirilmesi açısından fayda sağlayıp sağlamayacağı ve ayrıca söz konusu entegrasyonun işletme yöneticilerinin alacakları stratejik kararlar üzerinde etkili olup olmayacağı araştırılmıştır. Bu doğrultuda yönetsel modeller öncelikle teorik olarak açıklanmış, daha sonra söz konusu entegrasyon perspektifinde örnek bir sanayi işletmesinde uygulamaya yer verilmiştir. Yapılan uygulama ile öncelikle yönetsel modellerin birlikte kullanılmasının mamül maliyetlerinin daha doğru analiz edilmesine ve işletme performansının daha doğru ölçülmesine imkan verdiği görülmüştür. Ayrıca söz konusu entegrasyon aracılığıyla sağlanan bilgilerin yöneticilerin alacakları stratejik kararlar üzerinde etkili olduğu ve işletme performansı hedeflerinin daha doğru şekilde belirlenmesini mümkün kıldığı anlaşılmıştır. Özetle işletmelerde değer yaratma, stratejik amaçlara ulaşma ve rekabet avantajı kazanma konusunda KK modelinin stratejik maliyet ve performans yönetim modelleri ile entegre bir şekilde kullanılması işletme başarısının daha sağlıklı okunmasına katkıda bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Stratejik Maliyet Yönetimi, Stratejik Performans Yönetimi, Ekonomik Katma Değer (EKD), Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM), Faaliyet Tabanlı Yönetim (FTY) ve Kurumsal Karne (KK)
Hizmet sektöründe kısıtlar teorisi ve katkı muhasebesi: Bir otel işletmesinde uygulama
Kısıtlar Teorisi, 1980'li yıllarda Eliyahu M. Goldratt tarafından geliştirilen bir teoridir. Bu teoriye göre, işletmelerin temel amacı bugün ve gelecekte para kazanmaktır. Kısıtlar Teorisi, işletmeleri bir zincire benzeterek zincirdeki en zayıf halkanın tüm zincirin gücünü belirlediğini savunmakta, bu bağlamda işletmelerin en zayıf halkası olan kısıtı tespit ederek ortadan kaldırmaya çalışmaktadır. Katkı muhasebesi ise, Kısıtlar Teorisi'nin ortaya koymuş olduğu performans ölçüleri ile birlikte, işletmelerin maliyetlere değil katkı payını artırmaya odaklanması gerektiklerini savunan bir yaklaşımdır. Çalışmada, Kısıtlar Teorisi'nin ve katkı muhasebesinin sunmuş olduğu ilkeler çerçevesinde, Zonguldak ilinde faaliyet gösteren bir otel işletmesinde kısıtların tespit edilmesi ve kısıtın ortadan kaldırılmasıyla bu durumun işletmenin kârı üzerindeki etkilerinin incelenmesine yönelik bir örnek olay çalışması yapılmıştır. Yapılan çalışmada, otel işletmesi Ekim 2013-Eylül 2014 döneminde incelenmiş ve Temmuz ayında işletmede piyasa kıtının olduğu tespit edilmiştir. Piyasa kısıtına yönelik olarak, işletmenin tur acentalarıyla yapacağı yeni anlaşmaların satışlarını %10 artıracağı öngörülmüştür. Aylık katkı paylarının hesaplanması ve katkı muhasebesine göre hazırlanmış gelir tablosuna göre, işletmenin katkı payında ve kârında bir artış olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, çalışmada Kısıtlar Teorisi'nin ve katkı muhasebesinin sadece üretim işletmelerinde değil, hizmet işletmelerinde de uygulanarak başarılı sonuçlar elde edileceği görülmekte ve literatüre olumlu bir katkı da bulunulduğu düşünülmektedir.
Bankalarda kredi arzını etkileyen faktörler
Bu çalışmanın amacı, Türk bankacılık sektöründe kredi hacmini etkileyen faktörlerin saptanmasıdır. Araştırmada, kredi hacmini etkileyen faktörlere ilişkin ekonometrik model kurulmuş, regresyon analizi yöntemi ile model tahmin edilmiştir. Kredi hacmini (KH) etkileyen faktörler olarak, finansal sektörün en duyarlı olduğu ve yatırımcıların, ülke ekonomisi ile ilgili bilgi edinirken dikkate aldıkları bilinen en temel ekonomik göstergelerden kabul edilen ekonomik büyüme (Sanayi Üretim Endeksi), Enflasyon (TUFE), Tüketici Kredi Faiz Oranı (TKFO), Bankacılık Kredi Kullandırma Kapasitesi (BKKK), Tasfiye Olacak Alacaklar (TOA), MB Faiz Gelirleri ve Reeskont Gelirleri (MBFG), değişkenleri kullanılmıştır. Uygulama kısmında, serilerin durağanlık yapılarının belirlenmesi amacıyla öncelikle birim kök testleri yapılmış ve birim kök testleri sonucunda basit regresyon modeli tahmin edilmiştir. Araştırmada 2005-2012 yılları arasındaki aylık veriler kullanılmıştır. Veriler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veri tabanından temin edilmiştir. Araştırmada veri analizi, Eviews 8 paket programı ile yapılmıştır. Veri analizinde birim kök testi dâhilinde ADF ve PP testleri yapılmıştır. Çalışmada değişkenler arasındaki ilişkinin tespitinde ise EKKY (En Küçük Kareler Yöntemi) ile model tahmin edilmiştir. Regresyon analizi incelendiğinde şu sonuçlar elde edilmiştir; Kredi Hacmi (KH) ile Bankacılık Kredi Kullandırma Kapasitesi (BKKK) arasında pozitif yönlü ve istatistikî olarak anlamlı bir ilişki vardır. Bu durum bankacılık kredi kullandırma kapasitesindeki artışın kredi hacmini de arttırdığını göstermektedir. Kredi Hacmi ile Merkez Bankası Faiz Gelirleri ve Reeskont Gelirleri (MBFG) arasında negatif yönlü ve istatistikî olarak anlamlı bir ilişki vardır. Merkez Bankasının faiz ve reeskont gelirlerinin artması kredi hacmini daraltmaktadır. Merkez Bankası faiz oranlarının artması, bankalar tarafından öncelikle tüketici faiz oranlarının arttırılmasına neden olmaktadır. Tüketici faiz oranlarının artması da kırılgan bir ekonomik yapıya sahip Türkiye'de tüm kredi hacmini direkt olarak etkilemektedir. Nitekim elde edilen ekonometrik bulgularda Tüketici Kredisi Faiz Oranı (TKFO) ile toplam kredi hacmi arasında istatistiki olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Diğer değişkenler ile kredi hacmi arasında ise istatistiki olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Asayiş hizmetlerinde görev yapan polis memurlarının risk alma davranışlarının incelenmesi
Türkiye'nin yakın coğrafyasında yaşanan iç savaşlar ve çatışma ortamı, iç güvenliği tehdit eden terörizm ile genel asayiş suçları, polislerin ciddi bir risk altında görev yapmasına neden olmaktadır. Sürekli risk altında çalışan ve tehlikeye maruz kalan bir örgüt içerisinde çalışan personelin karar verme, risk alma, riskten kaçınma, tehlikeyi kanıksama ve heyecan arama durumları değerlendirilmelidir. Tehlikenin kronik bir hal aldığı durumlarda karar vermek zorunda olan polislerin davranışları önem kazanmaktadır. Polis, insan hakları ve devlet güvenliği terazisinde görev yapmaktadır. Polislerin riski fazla alması temel hak ve hürriyetlerin haksız yere sınırlandırılmasına; riskten kaçınılması ise devlet güvenliğinde zafiyete neden olabilir. Asayiş polisinin sunmuş olduğu güvenlik hizmeti, tüm toplumun ortak kullanmakta olduğu fiziksel dünya kadardır. Yani, bir asayiş polisinin iş yeri, diğer tüm insanların sosyal yaşam alanları kadardır. Bu nedenle kendisine yönelebilecek saldırı ve tehlikelere çok açıktır. Bu çalışmada, Zonguldak ilinde çalışmakta olan Asayiş Şube Müdürlüğü ve Polis Merkezi Amirliklerinde görev yapmakta olan polis memurlarının mesleki yönden risk alma, tehlikeyi kanıksama ve heyecan arama durumları araştırılmıştır.
Portföy seçiminde portföy performans ölçütlerinin başarı değerlendirmesi
Portföy yönetiminin nihai amacı gereği yatırımcılar, ellerinde bulundurdukları fonları, mevcut finansal varlık alternatifleri arasında, belirli bir risk düzeyinde en yüksek getiriyi sağlayacak şekilde veya belirli bir getiri düzeyinde en az riski sağlayacak şekilde tahsis ederek çeşitlendirme ya da optimizasyon yoluyla, sistematik olmayan riski minimize etmeye çalışmaktadırlar. Bu amaçla yapılan varlık dağıtımı, yatırım amaçlarına göre farklı varlık sınıfları arasında yatırımcının servetini nasıl dağıtacağına karar verme sürecidir. Bu süreç içerisinde, yatırımcının portföyünü oluştururken hangi finansal varlıklara yatırım yapacağına karar vermesi kadar bu varlıklara yapılacak olan yatırım oranlarını da belirlemesi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle oluşturulan portföylerin performanslarının ve getirilerinin yüksek ya da düşük çıkmasının asıl nedenlerini ortaya koyabilmek amacıyla, portföyün performansının nasıl ölçüleceği ve daha sonra riske göre düzeltilmiş performansın nasıl ölçüleceği konusu üzerinde belirli portföy performans ölçütleri belirlenmiştir. Bu çalışmada, BIST 30 endeksinde yer alan 22 adet pay senedi ile Markowitz Ortalama Varyans Modeli'ne göre oluşturulan portföylerde, Sharpe Fama, M2 ve VaR portföy performans ölçütleri kullanılarak, çalışma kapsamında belirlenen altı adet yatırım kısıtı gruplarına göre "bireysel" ve "karşılaştırmalı" olarak portföy performans değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmanın sonunda elde edilen bulgular, bu yatırım kısıtı grupları çerçevesinde iki kategoriye ayrılmak suretiyle değerlendirilmiştir.
Bankaların ticari kredi değerlendirme aşamasında dikkate aldıkları kriterlerin önem derecelerinin belirlenmesi
Özel sektör faaliyet ve yatırımları, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için hem ülke kalkınmasının önemli taşlarından biri hem de ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin göstergelerindendir. Özel sermaye içerisinde en fazla paya sahip olan ve KOBİ olarak nitelendirilen küçük ve orta ölçekli firmaların desteklenmeleri her ülke için önemli konuların başında gelmektedir. Genellikle özsermaye yetersizliği ile faaliyet gösteren KOBİ'lerin yabancı kaynaklara/borçlanmaya ihtiyacının oldukça fazla olduğu bilinmektedir. Bu çalışma ile KOBİ ve ticari firmaların banka kredisi taleplerinin değerlendirilmesinde dikkate alınan kriterlerin önem derecelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma ile literatürde daha önce kullanılmayan ve uzman görüşü ile belirlenen kriterler kullanılarak ve literatüre göre kıyasla çok daha fazla uzman görüşü alınarak literatüre katkı sağlanmaktadır. Çalışmada bankaların çeşitli bölüm ve bölgelerinde çalışmakta olan 73 adet uzman görüşüne başvurularak, 7 adet ana kriter ve 26 adet alt kriterin birbirleri ile ikili karşılaştırılması talep edilmiştir. Ana kriterler olarak; likidite oranları ve faaliyet döngü süresi, istikrar ve istihbarat, mali yapı ve kaldıraç oranları, karlılık ve iş hacmi, teminat ve mal varlığı, şirketin ve sektörün büyüme potansiyeli, yönetimsel yeterlilik ve kurumsallaşma belirlenmiştir. Kriterlerin ikili karşılaştırmalarının ağırlıklandırmalarının hesaplanmasında Analitik Hiyerarşi Proces (AHP) yöntemi kullanılmıştır. 73 adet uzman görüşünden 49 adet uzmanın görüşü bilgi içerdiği kabul edilerek uygulamaya dahil edilmiştir. Yapılan analiz neticesinde ana kriterler içerisinde uzmanların en fazla önem verdikleri ana kriterler sırasıyla; karlılık ve iş hacmi, istikrar ve istihbarat ile teminat ve mal varlığı olarak belirlenmiştir. Şirketin ve sektörün büyüme potansiyeli ile likidite oranları ve faaliyet döngü süresi uzmanların en az önem verdikleri kriterler olarak ölçülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ticari Kredi, AHP, İstatistiksel hipotez testleri, Firmaların Finansal Rasyoları.
Eğitim sektöründe algılanan hizmet kalitesi: Bülent Ecevit üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştırma
Üniversiteler ülkelerin kalkınması ve gelişmesi için gerekli bilgilerin üretildiği ve insan kaynaklarının yetiştirildiği kurumlardır. Bu nedenle üniversiteler artık ulusların geleceğini belirleyen belli başlı kurumlar arasında yerlerini almışlardır. Eğitim kurumlarının hizmet kalitesi üniversitelerde öğrenim gören öğrencilerin üniversitelerinden gerek eğitim-öğretim düzeyi, gerek sosyal kültürel aktiviteler ve gerekse kendilerine gösterilen ilgi bakımından memnuniyetlerinin ölçülmesiyle belirlenebilir. Bu çalışmada, Yükseköğretim kurumlarında sunulan hizmetin kalitesini ölçmek üzere, Parasuraman vd., (1985) tarafından geliştirilen Servqual ölçeği kullanılmıştır. Servqual ölçeği'nin 22 algı ve 22 beklenti ifadesine sadık kalınarak hazırlanan anket formu, Bülent Ecevit Üniversitesi Farabi kampüsünde okuyan öğrencilere uygulanmıştır. Araştırmadaki amaç Bülent Ecevit Üniversitesi öğrencilerinin aldıkları hizmetlerin kalite düzeylerine yönelik beklentilerinin ve algılarının ölçülmesi ve genel olarak yükseköğretim kurumlarında sunulan hizmet kalitesinin öğrenci beklentilerini ne derecede karşıladığını ölçerek, bu beklentiler içerisinde hizmet kalitesi boyutlarından hangisinin öğrenci açısından daha önemli olduğunu belirleyerek yükseköğretim kurumlarının hizmet kalitesini iyileştirme çabalarına katkı sağlamaktır. Çalışmada, algı ve beklenti için hizmet kalitesinin tüm boyutlarında anlamlı bir farklılık vardır. Öğrencilerin, üniversitenin verdiği hizmetler içinde beklenti ve algı ortalamaları en yüksek hizmet kalitesi boyutu "Güvenilirlik" boyutu çıkmıştır. "Güvenilirlik" boyutunun öğrencilere göre en önemli kalite boyutu olduğu söylenebilir. Sonuç olarak Yükseköğretim kurumlarında hizmet kalitesini artırmak için öğrencilerin beklentilerini en iyi şekilde belirlenmeye çalışılmıştır. Kaliteli bir hizmet sunmayı amaçlayan yükseköğretim kurumları, öğrenci istek ve gereksinimleri doğru tespit ederek bu istek ve gereksinimleri karşılayacak özellikleri taşıyan mal ve hizmetleri üretmeleri, beklentilerin karşılanması açısından önemlidir.
Örgütlerde kaynak bilgisi ve örgütsel bolluğun girişimsel oryantasyon üzerindeki etkisi
Artan rekabet koşulları ile birlikte girişimcilik, işletmelerin hayatlarına devam edebilmesi adına geçmişe oranla daha da önemli bir konu haline gelmiştir. İşletmelerin yeni girişimci fırsatları takip etmesi ve girişimciliği kültür olarak benimsemesi, işletmelere sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamaktadır. Yenilikçilik, proaktiflik ve risk alma gibi girişimcilik özelliklerinin işletme kültürüne adapte edilmesi, "girişimsel oryantasyon" olarak adlandırılmaktadır. Çalışmanın amacı, işletmelerin sahip olduğu örgütsel bolluğun ve kaynak bilgisinin işletmelerin girişimsel oryantasyon derecesi üzerinde etkisinin olup olmadığının incelenmesi olarak belirlenmiştir. Çalışmada girişimsel oryantasyon, işletmelerin faaliyet raporlarından içerik analizi yöntemi kullanılarak ölçülmüştür. Girişimsel oryantasyon ile örgütsel bolluk ve kaynak bilgisi arasındaki ilişki panel veri analizi yöntemi kullanılarak, 2010–2014 dönemi için Borsa İstanbul Kurumsal Yönetim Endeksi'nde işlem gören 20 adet şirket üzerinden araştırılmıştır. Çalışmanın sonuçları, işletmelerin girişimsel oryantasyon ile mevcut bolluk, iyileştirilebilir bolluk, kaynak bilgisi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin varlığına işaret etmektedir. Elde edilen bulgulara göre; girişimsel oryantasyon ve potansiyel bolluk arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Venedik'in destinasyon imajının turistler açısından değerlendirilmesine yönelik bir araştırma
Bu çalışmada destinasyon imajı, destinasyon imajı boyutları ve birtakım değişkenler aracılığı ile turistlerin destinasyon imajı algılarında meydana gelen farklılıklara yer verilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı; bilişsel destinasyon imajı boyutlarını belirlemek ve katılımcıların bilişsel ve davranışsal destinasyon imajı algısında meydana gelen farklılıkları tespit etmektir. Bu şekilde gerçekleştirilecek bir çalışmanın teoriye ve uygulamaya yönelik birtakım katkılara sahip olacağı düşünülmektedir. Bu çalışma için Venedik destinasyonu ve Venedik'te çekilen 2010 yapımı Turist filmi seçilmiştir. Veri toplama yöntemi olarak anket yöntemine başvurulmuştur. Anket uygulaması kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 440 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizi için SPSS 20 paket programı kullanılarak tanımlayıcı istatistikler, açıklayıcı faktör analizi, bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü Anova analizine başvurulmuştur. Çalışmanın sonuçlarına göre, katılımcıların bilişsel destinasyon imajı algısı ve davranışsal destinasyon imajı algısında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Katılımcıların bilişsel destinasyon imajı algısı ve davranışsal destinasyon imajı algısı Venedik'i ziyaret eden ve etmeyen katılımcılara göre, Venedik'i ziyaret etme sayısına göre, Turist filmini izleyen ve izlemeyen katılımcılara göre, Turist filmini izleme sayısına göre, katılımcıların yaş gruplarına ve gelir dağılımlarına göre anlamlı farklılıklar göstermiştir. Çalışmanın sonunda ileriki çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.
CAMELS yaklaşımıyla finansal performansta etkili rasyolar: Türkiye'de ticari bankalarda panel regresyon uygulaması
Günümüzde finansal sistem içerisinde önemli bir yer tutan bankaların finansal performanslarının ölçülmesi, bankaların sağlam bir yapıya sahip olmaları ve ekonomik istikrarın sağlanması açısından hayati önem taşımaktadır. Banka performans değerlendirmesinde kullanılabilecek çok fazla sayıda rasyonun varlığı, bankaların performansının ölçümündeki belirleyicilerin tespitinde önemli bir problem olarak gözlemlenmektedir. Bu çalışmada ticari bankaların finansal performansına etki eden faktörler, ilgili alanda yaygın olarak kullanılan CAMELS performans değerlendirme sistemi temel alınarak tespit edilmiştir. Çalışmanın amacı, CAMELS boyutlarına ait finansal rasyolardan hangilerinin banka finansal performansında etkili olduğunun ortaya konulmasıdır. Bu çerçevede, Türkiye Bankalar Birliği (TBB)'nin 2003-2013 döneminde faaliyette olan 23 ticari bankaya ait rasyolardan, CAMELS yaklaşımı temel alınarak finansal performansa etki edenler panel regresyon kullanılarak tespit edilmiştir. Yapılan analizde, ticari bankalarda finansal performansı etkileyen faktörlerin tespiti için üç farklı model kurulmuştur. Bu modellerde bağımlı değişken olarak, özkaynak kârlılığı, aktif kârlılığı ve faiz marjı rasyoları kullanılmıştır. Kullanılan üç model ile yapılan analiz neticesinde CAMELS bileşenlerinden kârlılık (toplam gelir/toplam gider), aktif kalitesi (takipteki krediler/toplam kredi ve alacakları), yönetim (şube başına net kâr), piyasa risklerine duyarlılık (faiz geliri/toplam aktifler) bileşenlerinin ve kontrol değişkenlerinin (grup payı ve bankanın faaliyet yılı) banka finansal performansında etkili faktörler olduğu ortaya çıkmıştır. Diğer yandan CAMELS bileşenlerinden sermaye (sermaye yeterliliği), likidite (likit aktifler/kısa vadeli yükümlülükler) ve döviz kurlarındaki değişimin bankanın kârlılık ve sermayesine olan etkisini anlayabilmek amacıyla modele eklenen bilanço içi döviz pozisyonu/özkaynak rasyosunun banka finansal performansında etkili olmadığı ortaya çıkmıştır. Bankacılık sektörünün ve dolayısıyla bankaların geleceğine dair CAMELS yaklaşımıyla incelenen üç modelin sonuçlarına bakıldığında banka finansal performansları açısından en anlamlı faktörün kârlılık bileşeni olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan CAMELS yaklaşımının yönetim ve piyasa duyarlılığı bileşenlerinin de banka finansal performanslarında etkili olduğu kabul edilebilir. Anahtar Kelimeler: Banka, Finansal Performans, CAMELS, Panel Regresyon Analizi
Erdemli liderlik modeli
Çalışmanın amacı; Türk kültüründe yöneticiyi erdemli bir lider yapan özellikleri tespit etmek bu bağlamda Türk kültürüne özgü erdemli liderlik ölçeğini geliştirmek ve modelini ortaya koymak, erdemli liderliğin çalışanın işyerinde mutluluğu ve duygusal bağlılığı üzerine etkilerini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda birbirini takip eden üç araştırma yürütülmüştür. Araştırmalar, imalat sanayi ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde istihdam edilen beyaz yakalı çalışanların katılımıyla nicel yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 240 katılımcı ile yürütülen birinci araştırma sürecinin sonunda, yöneticiler için öncelikli olduğu tespit edilen 34 erdemli lider özelliğini temsil eden madde havuzu oluşturulmuştur. Kapsam geçerliliği için uzman görüşüne sunulan erdemli liderlik ölçeğinin daha sonra yapısının ortaya konulması için ikinci araştırma yürütülmüştür. İkinci araştırma sürecinde, 301 katılımcı ile pilot uygulama yapılmıştır. Bu sürecin sonucunda, iki boyut ve 21 maddeden oluşan erdemli liderlik ölçeğinin yapısı ortaya konulmuştur. Üçüncü araştırma ile ölçeğin yapısı doğrulanmış, kriter geçerliliği sağlanmış ve güvenilirliği incelenmiştir. Geliştirilen erdemli liderlik ölçeğinin çalışan/ insan duyarlılığı boyutu liderin iyi yüreklilik/ incelik, hoşgörü, takdir etme, destekleyici olma, hakkaniyetli olma, empati sahibi olma, adaletli olma, ödüllendirme ve saygılı olma erdemlerini temsil etmektedir. Başarı/sorumluluk duyarlılığı alt boyutu ise liderin çalışkanlık, alanında yetkinlik (ustalık), kararlılık, sorumluluk sahibi olma, vizyon sahibi olma, yenilikçi olma, objektif olma ve sonuç odaklılık erdemlerini temsil etmektedir. Böylece Türk kültüründe erdemli liderlerin sahip olduğu özellikler ve erdemli liderlik modeli ortaya konulmuştur. Üçüncü araştırma kapsamında ayrıca bu çalışmanın temel amaçlarından biri olan, erdemli liderliğin çalışanların işyerinde mutlulukları ve duygusal bağlılıkları üzerine etkileri incelenmiştir. 494 katılımcının verileri ile gerçekleştirilen analizler sonucunda, erdemli liderliğin çalışanların işyerinde mutluluklarını ve duygusal bağlılıklarını pozitif yönde etkilediği ortaya konulmuştur. Erdemli liderlerin çalışan/insan duyarlılığına yönelik davranışları, başarı/sorumluluk duyarlılığına yönelik davranışlarına göre çalışanların mutlulukları üzerinde daha fazla olumlu etkiye sahiptir. Bununla birlikte liderlerin çalışan/insan duyarlılığına yönelik davranışları çalışanların duygusal bağlılıklarını mutluluklarından daha fazla etkilemektedir. Son olarak liderlerin başarı/sorumluluk duyarlılığına yönelik davranışları çalışanların mutluluklarını arttırırken duygusal bağlılıklarına anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
Örgüt kültürünün prososyal davranışlara etkisinde personel güçlendirmenin aracılık rolü: Sağlık çalışanlarına yönelik bir çalışma
Çalışmanın amacı sağlık sektöründe faaliyet gösteren hastanelerde örgüt kültürü tiplerinin prososyal davranışlara doğrudan etkisini ve örgüt kültürü tiplerinin prososyal davranışlara olan etkisinde personel güçlendirmenin aracılık rolünü ortaya koymaktır. Literatür, teorik modelin geliştirilmesinde kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmada verilerin analizi için SPSS ve AMOS programları kullanılmıştır. Araştırma öncelikle SPSS programı ile güvenilirlik analizleri gerçekleştirilmiş, verilerin frekansı, ortalaması ve standart sapmaları hesaplanmıştır. AMOS programı ile hipotezlerini test etmek amacıyla ölçeklerin doğrulayıcı faktör analizler ve yol analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 435 personelden elde edilen veriler ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda hastanede algılanan baskın bir örgüt kültürü tipi tespit edilememiştir. Hastane personelinin prososyal davranış ve personel güçlendirme algılarının ise yüksek seviyede olduğu tespit edilmiştir. Örgüt kültürü tiplerinden adhokrasi kültürünün prososyal davranışlar üzerinde doğrudan etkisi belirlenmiştir. Diğer taraftan personel güçlendirmenin aracılık rolü analize dahil edildiğinde hiyerarşi kültürü ve pazar kültürünün de prososyal davranışlar üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiştir. Hiyerarşi kültürünün pozitif yönde; adhokrasi kültürü ve pazar kültürünün negatif yönde ve anlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın temel amaçlarından biri de ölçeklerin alt boyutları bazında etkilerinin belirlenmesidir. Bu bağlamda personel güçlendirmenin anlam boyutunun etkisi ile adhokrasi ve pazar kültürü prososyal davranışları negatif yönde etkilerken hiyerarşi kültürü ise pozitif etkilemektedir. Özerklik boyutunun ise sadece rol tanımlı prososyal davranışlar üzerinde aracılık rolü bulunmakta ve hiyerarşi kültürü pozitif, pazar kültürü ise negatif yönde etkilemektedir. Etki boyutunun ise sadece rol ötesi prososyal davranışlar üzerinde bir aracılık rolü bulunmakta ve hiyerarşi kültürü pozitif yönde etkilemektedir. Personel güçlendirmenin aracılık rolü ile hastanede çalışan personel hiyerarşi kültürü algısına sahip olduğunda prososyal davranış sergileme eğiliminde olmaktadır. Diğer taraftan çalışanlar adhokrasi ve pazar kültürü algısına sahip olduklarında prososyal davranış sergileme eğiliminden uzaklaşmaktadırlar.
COVID-19 salgınının hemşirelerin çalışma yaşam kaliteleri üzerine yansımaları: Nitel bir araştırma
Bu çalışmada, COVİD-19 biriminde görev alan hemşirelerin çalışma yaşam kalitelerini açıklamak amaçlanmıştır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve Türkiye'nin çeşitli illerinde görev yapan toplam 20 hemşire araştırmaya dâhil edilmiştir. Elde edilen veriler, bilgisayar ortamında MAXQDA-2020 nitel veri analizi programı aracılığı ile önce kodlanmış, sonra kodlar kategorize haline getirilerek ve analiz gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen başlıca sonuçlar şu şekildedir; hemşireler, bulaş riskine karşı ailelerine karşı mesafeli kalmış aynı zamanda sosyal ortamlardan da kendilerini soyutlamıştır. Salgın sürecinde, hemşireler, malzeme konusunda (maske, tulum vb.) eksiklikler yaşamıştır. Ayrıca salgın sürecinde, yönetim ile ilişkiler konusunda çeşitli değişimler olmuş ve bir takım çatışmalar yaşanmıştır. Çalışma temposunun artması ile hemşirelerin iş yoğunluğu, nöbet sıklıkları ve iş yükü artmıştır. Anahtar Kelimeler: COVİD-19, Salgın, Çalışma Yaşam Kalitesi, Hemşire
Bağımsız denetimde kilit denetim konuları: BİST'te yer alan işletmelerin bağımsız denetçi raporları üzerine bir araştırma
2000'li yılların başlarında yaşanan muhasebe ve denetim skandalları bağımsız denetimin güvenilirliği sorgulanır duruma gelmiştir. Küresel çaptaki ekonomik krizlerle birlikte denetim sürecine olan güvenin azalması finansal tablo kullanıcılarının bağımsız denetimden beklentilerini de değiştirmiştir. Bilgi kullanıcıları gerçekleştirilen bağımsız denetim faaliyetine ilişkin daha kapsamlı bilgi talep etmeye başlamıştır. Yaşanan değişimler bağımsız denetim raporlarını da etkilemiş finansal bağlamda yaşanan sorunların önüne geçebilmek için denetimin kalitesinin ve güveninin artırılması amacıyla uluslararası denetim standartları oluşturularak, bağımsız denetim raporlarının standart hale gelmesi hedeflenmiştir. Uluslararası Bağımsız Denetim ve Güvence Standartları Kurulu (IAASB) tarafından 701 no 'lu "Kilit Denetim Konularının Bağımsız Denetim Raporunda Bildirilmesi" başlıklı standart yayımlanmıştır. Bu gelişmelere paralel olarak Türkiye'de Kamu Gözetim Kurumu, BDS 701 Kilit Denetim Konularının Denetim Raporunda Bildirilmesi Standardını hazırlanmış ve söz konusu standart 01.01.2017 tarihinden itibaren uygulanmak üzere 2017 yılında Resmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Çalışmada, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin 2017-2020 yıllarına ait bağımsız denetim raporları incelenerek, söz konusu şirketlerin bağımsız denetim raporlarında yer alan kilit denetim konularının değerlendirilmesine yer verilmiştir.
Bulanık mantık yaklaşımıyla geri dönüşüm süreci için stoksuzluk içeren envanter modeli geliştirilmesi
Ürünler, kullanım ömrü bittikten sonra ürünün çeşidine ve-veya hammaddesine göre birçok işlemden geçirilerek yeniden kullanılabilir hale getirilmektedir. Bu işlem geri dönüşüm olarak tanımlanmakta olup çevresel, ekonomik ve sosyal alanlarda insonoğluna birçok fayda sağlamaktadır. Çevrenin korunması, hammadde ihtiyacının azalması, kaynakların ekonomik kullanımı ve kirliliğin azaltılması gibi faydaları nedeniyle de geri dönüşüm sektörünün önemi dünya çapında giderek artmaktadır. Bu çalışmada, geri dönüşüm sürecini içeren bulanık bir stok modeli önerilmektedir. İlk olarak, Dobos ve Richter (2003) tarafından geliştirilen sabit talep ve geri dönüş oranlarına sahip genişletilmiş bir üretim/geri dönüşüm modeli atıkların yok edilme süreci ve oluşacak stok düzeyi bakımından yeniden düzenlenmiştir. İkinci aşamada ise düzenlenen modele, stoksuzluk varsayımı eklenerek yeni bir stok model önerisi yapılmıştır. Son olarak talep ve tüm maliyet parametreleri üçgen bulanık sayı kabul edilerek model bulanıklaştırılmıştır. Böylece ikinci bir model önerisi olarak bulanık stok modeli geliştirilmiştir. Bulanık modelde, kademeli ortalama entegrasyon temsil (GMIR) yöntemi ile durulaştırma yapılmıştır. Toplam maliyet(br) (CU), talebin karşılanamadığı dönem uzunluğu(tp), üretim ve geri dönüşüm döngü uzunluğu (T) için hesaplanan optimal çözüm değerleri kesin olarak ifade edilmiştir. Yapılan deneysel uygulama sonuçları değerlendirildiğinde, önerilen bulanık stok modelinin temel alınan deterministik stok modeline kıyasla daha başarılı sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir.
Entegre raporlarda içerik analizi; Bankacılık sektöründe bir uygulama
Küreselleşmeyle birlikte kuruluşların artan gücüyle orantılı olarak toplumun beklentileri de değişmektedir. Yaşanan iklim değişiklikleri, azalan doğal kaynaklar, ekonomik krizler, toplumsal sorunlar, kuruluşların geleceği konusunda önemli riskler oluşturmaktadır. Karşılaşılan riskler kuruluşların sürdürülebilirliği üzerinde tehdit oluşturmaktadır. Yatırımcılar bu durum karşısında finansal tabloların yanında topluma, doğaya, paydaşlarına karşı sorumlu ve şeffaf olmalarını beklemektedir. Süreç içerisinde birbirinden ayrı yayımlanan finansal rapor, kurumsal sosyal sorumluluk raporu ve sürdürülebilirlik raporu gibi raporlar kuruluşların değer yaratma süreçlerini yansıtmamaktadır. Temel anlamda finansal ve sosyal raporlamanın birlikte raporlanması düşüncesi, entegre raporun temelini oluşturmaktadır. Kuruluşların tüm bilgi kullanıcılarına yarattıkları değeri daha iyi anlatmasını ve anlam bütünlüğünü korumasını sağlamaktadır. Entegre rapor yatırımcılarına kısa ve öz şekilde finansal olan ve olmayan tüm bilgilerini sunduğu bir rapor olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı doğrultusunda bankacılık sektöründe faaliyette bulunan 4 bankanın yayınlamış olduğu entegre raporların incelenmesi ele alınmaktadır. Bankaların 2019 ve 2020 yıllarında yayınladıkları entegre rapor verileri kavramsal açıdan içerik analizine tabi tutularak incelenmiştir. Bankacılık sektöründe faaliyette bulunan Garanti bankası, İş bankası, Yapı Kredi ve Türkiye Sınai ve Kalkınma bankalarının verileri kullanılmaktadır.
Aile işletmelerinde 2. ve 3. kuşakların gelecek beklentileri üzerine bir araştırma
Aile işletmeleri, Dünya' da olduğu gibi ülkemizde de önemli bir yere sahiptir. Aile işletmelerinin sürdürülebilirliği ülke ekonomisi için kritik bir rol oynamaktadır. Ancak aile işletmelerinde nesiller ilerledikçe sürdürülebilirliği hususunda düşüş görülmektedir. Özellikle 2. kuşaktan 3. kuşağa devredilme oranı daha da fazla azalmaktadır. Bu çalışmada, aile işletmelerinin sürdürülebilirliğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi, kuşakların özellikleri ve kuşaklararası farklılıktan meydana gelen yönetim sorunlarının tespit edilmesi ve çözüm önerileri sunulması amaçlanmıştır. Bu araştırma çalışmasında nitel araştırma yöntemi uygulanmıştır. Burdur ili Bucak ilçesinde üretim ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren 3 aile işletmesi seçilmiştir. 2. kuşaktan 5 katılımcı ve 3. kuşaktan 5 katılımcı olmak üzere toplam 10 katılımcıyla mülakat görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Mülakat görüşmelerinden elde edilen veriler Maxqda 2018 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarından elde edilen bulgulara göre, 2. kuşak ve 3. kuşağın sahip olduğu özellikler, kuşakların birbirlerinden beklentileri ve kuşaklararası yaşanan fikir ayrılıkları işletmenin sürdürülebilirliği hususunda önemli rol oynamaktadır. Bu araştırma elde edilen sonuçlara göre, 2. kuşak 3. kuşağın en çok yenilikçi olmasını beğenmektedir. 3. kuşak ise 2. kuşağın tecrübelerine saygı duyarken, tartışmaya kapalı olmalarından da oldukça rahatsızdır. 2. ve 3. kuşak arasındaki en belirgin farklılıklardan birisi de teknolojiye uyum sağlanması sorunudur. 2. kuşak teknolojiye karşı daha geleneklerine bağlı ve tutucu yaklaşım sergilerken, 3. kuşağın onların aksine teknolojiye uyum sağladığı görülmektedir. Elde edilen bulgular çerçevesinde değerlendirme yapılarak, işletme yöneticilerine ve takip eden kuşaklara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Lider-üye etkileşiminin yenilikçi iş davranışına etkisi: Kariyer tatmininin aracı sektör deneyiminin düzenleyici rolü üzerine bir araştırma
Düzenleyici-aracı modelin test edildiği bu araştırmada, lider-üye etkileşiminin (LÜE) kariyer tatmini aracılığıyla yenilikçi iş davranışı (YİD) üzerindeki dolaylı etkisinin çalışanların sektör deneyimine bağlı olacağını varsayan modelin test edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Denizli ilinin organize sanayi bölgesinde faaliyet gösteren tekstil işletmelerinde çalışan 302 kişi üzerinde alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Alan araştırması sırasında kolayda ve kartopu örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Ayrıca, sosyal izolasyon ve sosyal mesafe kuralları gereği üçüncü kişilerle yakın temastan kaçınılmış, soru cevap şeklinde yüz yüze anket yöntemi uygulanmıştır. Uygulanan anketlerde, bu araştırma kapsamında geliştirilen iki soruya yanıt aramıştır. Bunlar; (1) Tekstil çalışanlarının sahip olduğu LÜE'nin YİD üzerindeki etkisinde kariyer tatmininin aracı rolü var mıdır? (2) Tekstil çalışanlarının sahip olduğu sektör deneyimleri, LÜE'nin kariyer tatmini aracılığıyla YİD üzerindeki etkisini nasıl düzenlemektedir? Araştırma sonucunda ilk olarak, LÜE'nin kariyer tatmini aracılığıyla YİD üzerindeki dolaylı etkisinin anlamlı olduğu bulgulanmıştır. Diğer bir deyişle, çalışanların liderleri ile olan etkileşiminin kariyer tatmini aracılığıyla YİD'nı artırdığı tespit edilmiştir. Elde edilen bu sonuç, çalışanın lideri ile olan olumlu etkileşimi arttıkça, kariyer tatmininin de artacağını ve dolaylı olarak YİD sergileyeceğini ifade etmektedir. Araştırma sonucunda elde edilen bir diğer önemli sonuç ise, LÜE'nin kariyer tatmini aracılığıyla YİD üzerindeki etkisinde sektör deneyiminin düzenleyici rol oynamasıdır. Bu sonuç, yüksek sektör deneyimine sahip çalışanların düşük olanlara kıyasla kariyerlerinden daha az tatmin olduğunu göstermektedir. Ayrıca bu sonuç LÜE'nin kariyer tatmini aracılığıyla YİD üzerindeki olumlu etkisinin yüksek sektör deneyimine sahip çalışanlarda daha düşük olduğuna işaret etmektedir. Elde edilen söz konusu bulgular doğrutusuda araştırmanın amacına ulaştığı düşünülmektedir.
Konkordato sürecinin mali yapı bakımından incelenmesi: Bir uygulama
Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyememiş olan ya da vadesinde ödeyememe riski bulunan işletmelerin geliştirecekleri yeni bir projeksiyon ile borçlarının yapılandırılmasına ve yeni ödeme planına göre bu borçların ödenmesine imkan sağlayan hukuki bir anlaşmadır. Uzun ve karmaşık bir süreç olan konkordatoda borçlunun faaliyetlerinin kontrolü ve konkordato projesinin uygulama imkanına ilişkin değerlendirmelerin yapılması için konkordato komiseri görevlendirilmektedir. Konkordatonun tasdikine ilişkin karar alınabilmesi için mahkemeye bilgi sunması gereken konkordato komiserinin alacaklıların da korunması bakımından kilit bir role sahiptir. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacı, mali olarak yerine getirilmesi gereken farklı işlemleri bünyesinde barındıran ve mali açıdan değerlendirmelerin yapılması gereken konkordato sürecinde ve bu sürecin sonunda konkordato komiserinin yerine getirmesi gereken işlemleri ve bilimsel olarak yapılması gereken değerlendirmeleri ortaya çıkararak, uygulamacı ve akademisyenlere bir yol haritası çizmektir. Bu amaca uygun olarak çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden vak'a analizi yöntemi tercih edilmiştir. Çalışmada örnek olay olarak canlı hayvan yetiştiriciliği, et pazarlama ve nakliyatı alanında faaliyet gösteren bir şirketin konkordato ön projesi ile konkordato sürecindeki mali tabloları incelenmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında geçici mühlet sürecinin verilmesinden konkordato tasdikine kadar geçen süreçte komiser tarafından yerine getirilmesi gereken işlemler, yapılması gereken değerlendirmeler ve ilgili sürelerde komiser tarafından verilmesi gereken raporlar ile bu raporlarda yapılması gereken değerlendirmeler dayanaklarıyla birlikte açıklanmıştır.
Sivil toplum kuruluşlarında anlamlandıran liderlik modeli
Çalışmanın amacı; gönüllüler için işin anlamlılığının ne olduğu ve bu anlamlılıkta liderlerin tutum ve davranışlarının rolünü araştırmaktır. Bunun sonucunda anlamlandıran liderlik ölçeğini geliştirmektir. Çalışmanın amacı doğrultusunda çeşitli STK gönüllüleri üzerinde üç araştırmadan oluşan karma bir çalışma yürütülmüştür. Bu araştırmalardan ilki madde havuzunun oluşturulması, ikincisi taslak ölçeğin geliştirilmesi, üçüncüsü ise taslak ölçeğin geçerliliğinin ve güvenirliğinin test edilmesidir. Nitel bir yöntemle yürütülen birinci araştırmada, fenomenolojik bir desen kullanılmıştır. Çeşitli STK'ya mensup 30 kişilik bir çalışma grubundan veriler toplanarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Sonuç olarak gönüllülerin vurguladığı 9 adet anlam kaynağına ulaşılmıştır. Liderlerin işi anlamlı kılan 11 ve işi anlamsızlaştıran 10 adet tutum ve davranışının olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların, kendileri yönetici olmaları halinde işi anlamlandırmak adına 14 adet olumlu tutum ve davranış sergileyebilecekleri saptanmıştır. Bu araştırmanın sonucunda, liderlerin işin anlamlılığını besleyen tutum ve davranışlarından oluşan 10 faktörlü ve 53 ifadeli bir madde havuzu oluşturulmuştur. Nicel bir yöntemle yürütülen ikinci araştırmada, 245 kişilik örneklemden veri toplanarak madde havuzunun psikometrik özellikleri test edilmiştir. Bulgular kapsamında madde havuzundan 6 faktörlü ve 32 maddeli taslak bir ölçek oluşturulmuştur. Ölçekte; Diğerkâmlık, Yapıcı İlişkiler, Demokratik Yönetim Anlayışı, Olumlu Geri Bildirim, Yetiştirme ve Anlam Aşılama faktörleri yer almaktadır. Bu boyutların geçerlilik ve güvenirlik değerlerinin önemli düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Nicel bir yöntemle yürütülen üçüncü ve son araştırmada ise 492 kişilik örneklemden veri toplanarak ölçeğin yapı geçerliliği, kriter geçerliliği ve güvenirliği doğrulanmaya çalışılmıştır. Yapılan analizler sonucunda anlamlandıran liderlik ölçeğinin 6 faktörden ve 32 maddeden oluşan yapısı doğrulanmıştır. Böylece ölçeğin son şekline ulaşılmıştır. Ayrıca anlamlandıran liderlik ile işin anlamlılığı arasında yüksek düzeyde bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. YEM analizleri sonucunda anlamlandıran liderliğin işin anlamlılığı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Böylece anlamlandıran liderlik ölçeğinin ölçüte dayalı yapı geçerliliği doğrulanmıştır. Bunun yanında demografik değişkenler bağlamında anlamlandıran liderliğin işin anlamlılığıyla ilişkisi incelenmiş ve kayda değer sonuçlar elde edilmiştir.
İş motivasyonunun, bireysel mutluluğa ve iş performansına etkisi: Burdur ili örneği
Motivasyon kavramı organizasyonlarda iş gören bireylerin çalışma performanslarını ve mutluluk düzeylerini üst seviyede tutmasını sağlayan önemli bir unsurdur. Bu açıdan değerlendirildiğinde motivasyon kavramının bireysel mutluluk ve iş performansı üzerindeki etkisi kaçınılmaz bir durumdur. Diğer bir yandan motivasyon kavramının organizasyonlar açısından pozitif etkilerinin olması durumunun bundan ayrı olarak düşünülmesi mümkün değildir. Bu amaçla Burdur ilinde faaliyet gösteren 400 zincir market çalışanı üzerinde anket yöntemi kullanılarak araştırma gerçekleştirilmiştir. Ankette Doğan ve Çötok, (2011) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu, Dündar ve arkadaşları (2007) tarafından Türkçe' ye uyarlanan Motivasyon Ölçeği, Çöl (2008) tarafından Türkçe' ye uyarlanan İş Performansı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre motivasyonun iş performansı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisinin ve aralarında anlamlı ve pozitif ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca motivasyonun mutluluk üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisinin ve aralarında anlamlı ve pozitif ilişkinin olduğu saptanırken, iş performansının, mutluluk üzerinde anlamlı ve negatif bir etkisinin ve aralarında anlamlı ve negatif ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenler bağlamında yapılan fark analizi sonuçları değerlendirildiğinde zincir market çalışanlarının medeni durumları bağlamında bekar bireyler ile evli bireyler arasında motivasyon düzeylerinde anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Yaş faktörü değerlendirildiğinde ise içsel motivasyon ve iş performansı bağlamında anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Diğer bir değişken olan eğitim anlamında ise iş performansı bağlamında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.