Beşeri sermaye yatırımlarının verimlilik üzerine etkisi: Panel veri analizi

Dünya ekonomik yapısının küreselleşmesiyle birlikte, yapılan işlerin niteliği ve çalışan işgücünün özellikleri de buna bağlı olarak değişmektedir. Özellikle iletişim, bilgi ve hizmetler sektöründeki gelişmeler yeni iş koşulları ve bu iş koşullarını yaratan kaynaklar, insan kaynağının hazırlanmasında ve kullanılmasında yeni yaklaşımların gündeme gelmesini sağlamıştır. Bu çalışma, tüm dünya ülkelerindeki 1980 ile 2017 yılları arasındaki dönemlerdeki insani sermaye ve prodüktiviteye etki eden faktörler ele alınarak verilerle analiz edilmiştir. Ekonometrik analizde insani sermaye ve prodüktivite arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca emek gücü prodüktivitesini etkileyen bağımsız değişkenlerle (sağlık, dışa açıklık, enflasyon, çalışma saati, yatırım, doğrudan yatırım) açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan analizde Hausman testi kullanılmıştır. İnsani sermaye yatırımının gelişmesinde eğitim, sağlık, beceri kazandırma, ekonomik gelir ve hayat standartlarının gelişmesiyle birebir alakalıdır. Çalışmanın amacı, insani sermaye kavramının önemini ve prodüktivite üzerindeki etkisini, birbirleriyle olan ilişkisini inceleyerek, bilgi ve teknoloji kullanımının küresel ve ulusal boyutta gelişmesinde ne kadar önem arz ettiğine, verimliliğin artışına olan katkının ne oranda olduğuna, kaliteli ve nitelikli işgücü yaratmak için insani sermayenin ve emek gücünün prodüktiviteye önemine değinilmiştir. Bu çalışmanın amacı insan sermayesi yatırımı ile verimlilik arasındaki ilişkiyi ampirik olarak genel ve işgücü piyasası bağlamında incelemektir. Analizlerde sekiz farklı verimlilik göstergesi ile üç farklı insan sermayesi yatırımı göstergesi kullanılmıştır. Böylelikle dengesiz panel veri kullanılarak yirmi dört model tahmin edilmiştir. Tahmin sonuçlarına göre insan sermayesi yatırımı ile verimlilik arasında güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Diğer bir ifadeyle bir ekonomide insan sermayesi yatırımı verimliliğin gelişimine katkıda bulunmaktadır.